Meta’nın CEO’su Mark Zuckerberg, “The Joe Rogan Experience” podcast’indeki son röportajında, Apple’ın inovasyon sürecini ve iş uygulamalarını eleştirdi. Apple’ın “bir süredir gerçekten harika denilecek bir ürün ortaya çıkaramadığını” belirterek, şirketin yirmi yıl önce Steve Jobs tarafından tanıtılan iPhone’un başarısının üzerine bir şey koyamadığını söyledi.
Mark Zuckerberg’in Apple’a yönelik eleştirileri, Meta (eski adıyla Facebook) ile Apple arasındaki uzun süredir devam eden ve çok yönlü bir rekabetten kaynaklanıyor ve bu rekabet birkaç temel faktör tarafından yönlendiriliyor.
Zuckerberg, Apple’ın App Store politikalarına, özellikle de mobil uygulamalardan alınan %30’luk ücrete itiraz ediyor. Bunu Apple’ın iPhone satışlarındaki düşüşü telafi etme yöntemi olarak tanımlıyor. Bu ücretlerin Apple’ın geliştiricilerden gelir “yürütme” yöntemi olduğunu savunuyor.
Ayrıca, Apple’ın kısıtlayıcı ekosistemini eleştirerek Meta’nın Ray-Ban akıllı gözlüklerini iPhone bağlantı özellikleriyle entegre etmeye çalışırken karşılaştığı zorlukları anlattı. Zuckerberg, Apple’ın belirli protokollere erişimi sınırlayarak rekabeti engellediğini ve böylece diğer şirketlerin iPhone’a sorunsuz bir şekilde bağlanan ürünler yaratmasını engellediğini söyledi.
Bu yorumlar, Meta ile Apple arasındaki devam eden gerginliklerin ortasında geliyor. Kavga noktalarını şöyle özetleyelim;
1. Uygulama İzleme Şeffaflığı (ATT): Apple, 2021’de iOS güncellemeleri aracılığıyla uygulamaların kullanıcıların verilerini izlemek için açık izin istemesini gerektiren yeni gizlilik önlemleri getirdi. Bu, Meta’nın reklamcılık işini önemli ölçüde etkiledi ve şirkete milyarlarca dolarlık reklam geliri kaybına mal oldu. Zuckerberg, bu değişiklikleri rekabete aykırı ve kişiselleştirilmiş reklamlara bağımlı küçük işletmeler için zararlı olarak gördü.
2. Ekosistem Kilitlenmesi ve Platform Kontrolü Apple, Uygulama Mağazası’ndaki uygulamalar aracılığıyla yapılan uygulama içi satın alımlarda %30 komisyon alıyor. Zuckerberg ve diğer teknoloji liderleri bunu geliştiriciler için haksız bir “vergi” olarak eleştiriyor. Ayrıca, Zuckerberg, Apple’ı diğer şirketlerin sorunsuz donanım ve yazılım entegrasyonları oluşturmasını kısıtlayan kapalı bir ekosistem sürdürmekle suçluyor (Ray-Ban gözlük örneği)
3. Sanal ve Artırılmış Gerçeklik (VR/AR) Rekabeti : Hem Meta hem de Apple, “metaverse” ve AR/VR’ye büyük yatırımlar yapıyor. Meta’nın Quest kulaklıkları, 2023’te tanıtılan Apple’ın Vision Pro kulaklığıyla doğrudan rekabet ediyor. Kulaklıklar ötesinde, felsefi açıdan da farklılıklar var. Zuckerberg açık ve birbirine bağlı bir metaverse öngörürken, Apple daha kapalı bir yaklaşım benimsedi ve ekosistemi içinde kullanıcı gizliliğine ve sorunsuz entegrasyona öncelik verdi.
4. Ücretli ve Ücretsiz Hizmetler: Zuckerberg, Meta’nın reklamlarla desteklenen ücretsiz hizmetler sağlama konusundaki kararlılığını sıklıkla vurguluyor. Öte yandan Apple, kendisini kar amacıyla kullanıcıları takip etmekten kaçınan birinci sınıf bir ürün sağlayıcısı olarak pazarlıyor ve Meta’nın reklam odaklı modelini müdahaleci olarak resmediyor. Çeşitli röportajlar sırasında hem Tim Cook hem de Mark Zuckerberg, Cook’un veri gizliliği ihlallerini eleştirmesi ve Zuckerberg’in Apple’ı rekabete aykırı davranışlarla suçlamasıyla, birbirlerine sataşıyorlar.
5. Pazar Konumlandırma ve Marka İmajı :Apple’ın katı gizlilik politikaları, kullanıcı verilerinin koruyucusu olarak imajını güçlendirdi ve Cambridge Analytica gibi gizlilik skandalları nedeniyle Meta’yı dolaylı olarak “kötü adam” olarak konumlandırdı. Bu, Zuckerberg’in Apple’ın kısıtlamalarına karşı kamuoyundaki söylemini körükledi.
Özetle Zuckerberg ile Apple arasındaki mücadele sadece reklamlar ve gizlilikle ilgili değil; ister “meta evren” ister akıllı telefon ve giyilebilir cihazlar pazarı olsun, dijital ekosistemlerin yani teknolojinin geleceği üzerinde daha geniş bir hakimiyet mücadelesini temsil ediyor. Her iki şirket de kullanıcı deneyiminin temel yönlerini kontrol etmek istiyor, ancak açıklık, gizlilik ve gelir modellerine yaklaşımları temelde farklı.
Kaynak : 