Facebook, hükümetler tarafından kendisine iletilen bilgi taleplerinin karşılanmasıyla ilgili verilerin yer aldığı “Küresel Hükümet Talepleri Raporu”nun (Global Government Requests Report) ilkini yayınladı.
2013 yılının ilk altı ayına ait verileri kapsayan raporda Türkiye’den Facebook’a iletilen talep sayısı 96 olarak verildi. Facebook bu taleplerin yüzde 47’sine yanıt verdi ki bunlar; Facebook’un kendi politikalarına uyumlu olan ve yasaların kısmi bilgi verilmesini zorunlu kıldığı taleplerdi. Bu rakamlarla Türkiye; Fransa, İngiltere, Almanya, İtalya, İspanya gibi Avrupa ülkelerinden gelen taleplerin oldukça gerisinde yer alıyor. Örneğin; İtalyan hükümetinden Facebook’a iletilen talep sayısı 1.705 iken, bu rakam Fransa için 1.547, İngiltere için 1.975, Almanya için 1.886 ve İspanya için 479 olarak belirtiliyor.
Raporu kapsayan dönemde sadece Amerika Birleşik Devletleri hükümetinden Facebook’a iletilen talep sayısı ise 12 bine yaklaşıyor.
Raporun genelinde belirtilen rakamlar, 1,1 milyar aylık aktif kullanıcı sayısına sahip olan Facebook’un, hükümet taleplerine olumlu cevap verdiği durumların görece oldukça küçük bir kullanıcı grubunu kapsadığını ortaya koyuyor.
Facebook, 26 Haziran 2013 tarihinde Türkiye kamuoyuna, kolluk kuvvetleriyle bilgi paylaştığına yönelik iddialara cevaben yaptığı açıklamada, Türkiye de dahil olmak üzere devlet otoritelerinden gelen bilgi taleplerinin yaşamsal ya da çocukları tehdit eden bir konu içermediği müddetçe kabul edilmediğini ve resmi yasal kanallara yönlendirildiğini belirtmişti. Açıklamada şu ifadeler yer almıştı:
“Facebook, protesto olaylarıyla bağlantılı olarak Türkiye’deki devlet otoriteleriyle herhangi bir kullanıcı bilgisi paylaşmamıştır. Genel olarak, Türkiye’deki devlet otoritelerinden gelen bilgi talepleri; yaşamsal ya da çocukları tehdit eden bir konu içermediği müddetçe (ki bu kapsamdaki talepler, bize ulaşan taleplerin çok küçük bir kısmını oluşturmaktadır) kabul edilmemekte ve resmi yasal kanallara yönlendirilmektedir. İnternet şirketlerinin Türkiye’deki asayiş otoriteleriyle daha sıklıkla kullanıcı bilgisi paylaşmasını gerektirebilecek yasal düzenleme önerileriyle ilgili endişelerimiz bulunmaktadır. Türkiye hükümetinin temsilcileriyle, bu hafta Silikon Vadisi’ne gerçekleştirecekleri ziyaret esnasında bir araya geleceğiz ve yasal düzenleme önerileriyle ilgili güçlü endişelerimizi kendilerine doğrudan da aktaracağız.”
Küresel Hükümet Talepleri Raporu ile ilgili Facebook’un resmi blogunda yayınlanan duyuru metnine aşağıdaki linkten ulaşılabiliyor: Facebook/Hükümet Talepleri
Küresel Hükümet Talepleri Raporu Neden Yayınlanıyor?
Facebook’un “Küresel Hükümet Talepleri” adıyla yayınladığı raporları, kullanıcı içeriği ile kendisini oluşturan ve sosyal network dediğimiz siteler yayınlıyor. Kullanıcıların “şikayete neden olabilecek” olan ifadeleri ya da gönderimleri (resim, text ya da video) olabiliyor. Bu gönderimlerden rahatsız olan kişi ya da kurumlar, hukuki süreç başlatabiliyor.
İşte raporun amacı da bu. Kişilerin kendi gönderimlerinin başlarına iş açması demek; diğer kullanıcıların da bu sitelere güvenmemesi ve içerik girmemesi anlamına geliyor ki, bu durumda o site zaten güç kaybediyor.
Bu raporların ilkini Google “şeffaflık raporu” adıyla yayınlamıştı. Twitter da benzer bir rapor yayınlıyor.
Dolayısıyla bu raporlar neden yayınlanıyor; bir nevi kullanıcılara mesaj veriliyor; “bak korkma ben senin bilgilerini, demokratik olmadığını düşündüğümüz ülke hükümetlerinin ellerine vermiyoruz” diyorlar. (Bunu söylerken en çok rapor verdiği ülkelerden birisi olan ABD’nin NSA üzerinden herkesi dinlediğini hatırlatalım).
Raporun Analizi
Rapora bakarsanız; İlk 6 ayda 71 ülkeden toplam 26.000 kadar başvuru olmuş. Bu başvurularda hakkında bilgi istenen kişi sayısı ise 39.000 kadar.
Rapora bakarsanız 23 ülkeden (Kamboçya, Bengaldeş, Bulgaristan, Mısır, Rusya, Uganda vs) toplam 287 kullanıcı için yapılan 69 başvurunun hiç cevaplanmadığı görülüyor.
Buna karşılık; 9 ülkenin (Filipinler, Kolumbiya, Peru, Güney Kore vs) 327 kullanıcıyı ilgilendiren 361 başvurusuna % 25 düzeyinde cevap verilmiş.
17 ülkenin (Türkiye dahil, Fransa, Brezilya, Nepal, Kanada, İsrail vs) 8274 başvusu ile 9827 kullanıcı hakkındaki talebe ise % 25-50 aralığında cevap verilmiş.
% 50-75 aralığında cevaplanan başvurular 16 ülkeden gelmiş (Finlandiya, İrlanda, Belçika, İngiltere, Romanya vs) bu kapsamda 7123 hesap için 5631 başvuru yapılmış.
Başvuruları % 75’in üstünde cevaplanan ülke sayısı 6. Bunlardan Hong Kong ve İzlanda’nın 1’er talebi % 100 karşılanmış. Tayvan, Arnavutluk, tabi ki ABD ve Pakistan’ın başvuruları ise % 75-100 aralığında cevaplanmış.
En çok hangi ülkeden başvuru yapıldığına bakıldığında ise, toplam başvuruların yarıya yakını ABD’den yapılmış (başvuru sayısının % 45’i, kullanıcı sayısının % 53’ü). Arkasından % 12 başvuru ile Hindistan, % 7,5 ile İngiltere, % 7 ile Almanya ve % 6,5 ile İtalya geliyor. Bu 5 ülkenin talepleri ortalama % 57,5 oranında cevaplanmış.
Türkiye toplam içinde binde yarım başvuru ile 21ci sırada.
İlk 5 ülkeden yapılan başvuru sayısı toplam başvuruların % 78ini ve ilk 10 ülkeden yapılan başvuru ise yine toplam başvuruların % 91’ini oluşturuyor.
Ancak raporda, bu karşılanan ya da karşılanmayan taleplerin cinsleri, yani hükümetlerin yaptığı başvuruların nelerle ilgili olduğu konusunda bir detay yer almıyor. Gezi olayları sonrasında merak edilen konulardan birisi de bu çünkü.
Mayıs başında yayınladığımız bir araştırma “Hangi İnternet Şirketi Kullanıcısının Arkasında Duruyor?” diye soruyordu[1]. Raporda Facebook’un yıldızları yarı yarıya idi.
Kaynak : 