Organize Suç ve Yolsuzlukla Mücadele Raporlama Projesi (OCCRP) adlı 32 ülkeden bağımsız gazetecilerin oluşturduğu bir grubun 2014 yılında ortaya çıkarttığı ve Rusya’da dışarıya çıkarılan kara paranın aklama operasyonunu içeren sürecin nasıl işlediği ile ilgili bilgiler ortaya çıkarıldı.
“Laundramat” adıyla bilinen süreç 20.8 milyar $’lık bir paranın hareketi ile ilgiliydi. OCCRP yanında Moskova’da yayınlanan Novaya Gazete isimli yayın grubu da proje ile ilgili olarak, bankadan aldıkları belgeler üzerinde çalıştılar. Operasyonun Doğu Avrupa’daki 112 banka hesabı üzerinden, dünyanın çeşitli ülkelerindeki hesaplara aktarılarak Rusya dışına çıkarıldığı anlaşıldı.
Muhabirler, paranın büyük bir kısmının inşaat, mühendislik, bilgi teknolojisi ve bankacılık alanlarında faaliyet gösteren şirket gruplarına sahip Rus işadamlarına ulaştığını kaydediyorlar. Bu şirketlerin tamamının, doğrudan devletle ya da devlete bağlı kuruluşlarla yüz milyonlarca ABD doları tutarında sözleşmeler yaptığı bilgisi veriliyor. Araştırmada isimleri verilen bu Rus işadamlarının lüks otomobiller, kürkler ve elektronik alanlarındaki çok büyük harcamalar yaptığı da listelenmiş.
Moldova, Letonya, İngiltere ve Rusya’da kolluk kuvvetleri hala Laundromat’ı araştırmaya devam ediyor ancak Rus yetkililerinin işbirliği yapmakta gönülsüzlüğü sonucunda, kara para aklama sorumluları adaletin önüne çıkarılmış değil.
“Kara Para aklama operasyonu” sahibi belirsiz ve sadece kağıt üzerinde olan bir dizi şirket üzerinden yapılmış. Fonların bir kısmının dolandırıcılık, devlet sözleşmelerinde sahtekarlık veya gümrük ve vergi kaçakçılığı yoluyla Rus Hazinesinden çalınmış olabileceği kaydediliyor. Ülkenin kötüleşen yol ve limanlarının onarılmasına, sağlık sisteminin modernize edilmesine ya da yaşlılık ve yoksulluğunun hafifletilmesine yardımcı olabilecek para – bunun yerine Moldova’daki bir bankaya yatırılmış.
Bankanın diğer ucunda, paranın lükse, Rusya’ya giden rock gruplarına ve Avrupa Birliği’nden Rusya’ya itilen küçük bir Polonya sivil toplum örgütüne aktığı kaydediliyor (Rusya için casusluk yapmaktan tutuklanan Polonyalı bir Kremlin yanlısı parti lideri Mateusz Piskorski tarafından yönetiliyor).
Macar asıllı, Kaliforniya’da yaşayan psikoloji profesörü Mihaly Csikszentmihalyi de bu hesaplardan para almış. Profesörün ruhsal durumu inceleyen bir çalışması var.
Bu arada hesaplardan ödeme yapılanlar arasında, farkında olmadan bu sisteme ürün ya da servis satan çok tanınmış firmalar da olduğu kaydediliyor. Örneğin, Güney Kore’nin Samsung’u, İsveç telekom şirketi Ericsson’ın ve araç üreticisi Black & Decker’in bu süreçten ödeme alan şirketler arasında olduğu kaydediliyor. Amerika Birleşik Devletleri’nde ise, Grenadinler’deki Canouan Adası’nda bulunan Donald Trump golf sahasını yenilemekle övünen Total Golf Construction Inc.’e de 500 bin $ ödenmiş. Büyük bir Japon elektronik üreticisi, Rus suçlusu Sergey Magin tarafından işletilen bir İngiliz şirketinin Avusturya şubesinden 576.000 € almış.
Sistemin çalışması başarılı olarak değerlendiriliyor. Paranın dolaşımının gayet iyi bir şekilde yönlendirildiği görülmüş. İngiltere’de, Kıbrıs ve Yeni Zelanda’da sahipleri belirsiz 21 şirket oluşturulduğu ve bunları kullanan Rus şirketleri üzerinden paranın Rusya dışına çıkarıldığı kaydediliyor. Operasyonu yürütenler kağıt üzerindeki firmaların arasında sahte borçlar yaratmışlar. Sonra parayı aklayacak olan Rus firmasının Moldova’daki firmaya ödeme yapması için mahkeme kararları çıkarttırmışlar. Sonra Rusya’da Moldova’daki bankaya rekor paralar akmış. Bu bankadan geçen ve sonra dünyaya yayılan paranın 8 milyar $ olduğu raporlanıyor.
20,8 milyar $’dan geri kalan yaklaşık 13 milyar $ ise, Letonya’daki Trasta Komercbanka’ya transfer edilmiş. Bu paranın da bir kısmı aynı kağıt üstü şirketlerin hesaplarında kaybolmuş. Trasta Komercbanka’nın Avrupa Birliği’ndeki konumu, işlemlerin diğer bankalar tarafından sorgulanması olasılığını azaltmış. Para böylece “temiz” hale gelmiş.
Sistemde 20,8 milyar $’ın nasıl akıtıldığının özetini infografikten görebilirsiniz. Ancak not edelim; araştırmacılar bu paranın 80 milyar $ gibi olabileceğini de tahmin ediyorlar. Çünkü olayın geçen yıl ortaya çıkan Panama Kağıtları ile de ilişkisi var.
Kaynak : 