Bilgisayar Mühendisleri Odası (BMO), 3 gün evvel MYK’nın Dijital Dönüşüm ve Yapay Zekâ Danışma Kurulu toplantısından çekildiğini açıkladı. Mesleki Yeterlilik Kurumu (MYK), bilindiği gibi özellikle ara eleman sertifikasyonu yapan bir kuruluş. Ülkemizde mesleki yeterlilik sistemini kurmak ve işletmek üzere Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının ilgili kuruluşu olarak 5544 sayılı Kanun ile 2006 yılında kuruldu.
Mesleki yeterlilik belgesi; metal, inşaat, otomotiv, elektrik/elektronik, enerji, ulaştırma, lojistik ve haberleşme, hazır giyim, deri gibi sektörlerdeki meslekleri yapabilmek için zorunlu hale gelen bir tür sertifikadır. Ancak bu mesleklerin “diploma alınan” mesleklerle karıştırılmaması, onların düzeyinde yorumlar yapılmaması gerekir. Bu MYK’nın asıl işlevi olması gereken ara elemanların yeterliliğinin belirlenmesi yerine yapamayacakları bir düzeye (yani liyakatsızlığa) yükseltilmesi anlamına gelir.
Ülkemizde son yıllarda zaten “liyakatsızlıktan” son derece rahatsızız. Ama MYK’nın yaklaşımı bu sorunu daha da ağırlaştırıyor. Kendisinin görevi olmayan konularda “durumdan vazife çıkarıyor” modunda.
Daha önce de bu konuyu incelemiştik. MYK’nin en az lisans düzeyinde öğrenimi gerektirmeyen, mesleğe giriş koşulları yasayla düzenlenmeyen, mesleğin sınırlarını belirleyen yasal bir kurum bulunmayan mesleklere yönelik çalışması beklenirken, tersine bir durum meydana geliyor. Dolayısıyla BMO’nun yaklaşımı buna yönelik. Ama biz yine de kendilerine bu son durumu sorduk. Başkan Cem Nuri Aldaş şunları belirtti :
Bilmeyen okuyucularımız olabilir, bu nedenle soralım; MYK nedir ve şu anda yapmakta olduğu ulusal yeterlilik kapsamında yaptığı çalışma nedir?
Mesleki Yeterlilik Kurumu (MYK), meslek standartlarını temel alarak, teknik ve meslekî alanlarda ulusal yeterliliklerin esaslarını belirlemek; denetim, ölçme ve değerlendirme, belgelendirme ve sertifikalandırmaya ilişkin faaliyetleri yürütmek amacıyla 5544 sayılı Kanun ile kurulan bir kurumdur.
Tabiplik, diş hekimliği, hemşirelik, ebelik, eczacılık, veterinerlik, mühendislik ve mimarlık meslekleri ile en az lisans düzeyinde öğrenimi gerektiren ve mesleğe giriş şartları kanunla düzenlenmiş meslekler ilgili kanun kapsamının dışındadır.
MYK burada yetki aşımı yaparak lisans eğitimi gerektirdiği açık olan 6. ve 7. Düzey meslekler için yeterlilik tanımları yapmakta, buna ek olarak bilgisayar mühendisliği ve ilgili mühendislik mezunları tarafından yürütülmesi gereken meslek alanlarında bu ön koşulu dikkate almadan alanı piyasacı bir anlayış çerçevesinde şekillendirmeye çalışmaktadır.
Dijital dönüşüm ve yapay zeka danışma kurulu ne için ve ne zaman kuruldu içinde kimler var ?
Söz konusu kurul 2023 yılında; dijital dönüşüm alanında yeni mesleklerin belirlenmesi, ulusal meslek standartları ve yeterliliklerin hazırlanması, yürürlükteki standart ve yeterliliklerde gereken beceri değişikliklerinin belirlenmesi için oluşturuldu. Kurulda istihdamla ve teknolojiyle ilgili çeşitli kamu kuruluşlarının, bazı üniversitelerin ve teknoloji geliştirme bölgeleri yönetici şirketlerinin, farklı sivil toplum kuruluşlarının ve bazı ticari kuruluşların temsilcileri yer almaktadır.
MYK tarafından toplantı öncesi gönderilen Dijital meslek haritasında çekinceleriniz nelerdi?
Temel çekincemiz; bilgisayar mühendisliği ve ilgili mühendislik bölümlerinden mezun 100.000’e yakın meslektaşımızın haklarının ve her sene 21.000’in üzerinde kontenjanla üniversitelerde eğitim gören gençlerimizin umutlarının hiçe sayılmasıdır. Teorik ve pratik olarak zorlu bir 4 yıllık bir lisans eğitimi sonucu elde ettiğimiz mühendis diplomamızı; herhangi bir lisans eğitiminin üzerine bir sertifika ile eşitleyen anlayış bizim açımızdan kabul edilemez niteliktedir.
Mesleğimizin alt uzmanlık alanlarının belirlenmesi ve bu alt uzmanlıklara ilişkin belgelendirmenin meslek odamız tarafından yapılmasının esas ilke olarak kabul edilmesi durumunda, odamız bu konuda Mesleki Yeterlik Kurumu, İŞKUR v.b. kurum ve kuruluşlarla işbirliği yapmaktan kaçınmayacaktır.
Bu arada yılda 1 kez toplanmak yeterli mi yoksa bu “görev yerine gelmiş olsun işte” türünden bir yaklaşım mıdır?
Farklı alanlara ilişkin haritalama çalışmaları yapılmış, bunların bazılarına odamız tarafından katılım sağlanarak, burada da ifade ettiğimiz görüşlerimiz paylaşılmıştır. Yazışmalar ve anketler yoluyla da bilgi talebinde bulunulmuştur. Geniş kapsamlı toplantıların daha sık yapılması ve daha uzun süreli toplantıların yapılması faydalı olmakla beraber, odamızın asıl itirazının biçimden ziyade öze ilişkin olduğunu ifade etmek isteriz.
Sizce yapay zeka konusundaki mesleklerden hangileri myk kapsamına girebilir?
Yapay zeka ve meslek alanımızla diğer ön lisans ve daha alt düzey eğitim sonucu kazanılabilecek mesleklere ilişkin MYK kapsamında haritalandırılabilir. Bu çalışmalara oda olarak gerekli desteği vermekten kaçınmayacağımızı belirtmek isteriz.
Sorulardan bağımsız olarak; odamızın meslek tanımları ve mesleki denetim komisyonumu önderliğinde meslek ve alt uzmanlık tanımlarının yapılması, bilişim sistemi ve yazılım geliştirme süreç ve hizmetlerinin denetimi için mevzuatın oluşturulması konusundaki çalışmaların sürdüğünü belirtmek isterim. Yasal altyapısı tamamlanan BMO-Akademi aracılığı ile bu alana ilişkin çalışmaların ve odamızın etkinliğin artacağı bir sürecin içinde olduğumuzu okurlarınıza iletmek isterim.
Kaynak : 