Terör Mağdurları Masraflarını Kim Ödüyor? Devlet Üzerine Düşeni Yapıyor mu? Ya Sonra !!

Terör olayları ve bombalar çok canımızı yakıyor. Son 5 yılda sivil kişilere yönelik gerçekleşen bombalı saldırıları bir hatırlayalım;

1. 9 Ağustos 2012 İzmir (Foça), Askeri araç yola konulan bomba ile patlatıldı 1 şehit, 11 yaralı
2. 20 Ağustos 2012 Gaziantep, bombalı araçla saldırıldı 10 kişi vefat etti, 64 kişi yaralandı
3. 11 mayıs 2013 Reyhanlı, 2 ayrı bombalı araç ile 52 ölü, 164 yaralı
4. 6 ocak 2015 Sultanahmet Saldırısı, kadın intihar bombacısı, 1 polis ölü, 1 polis yaralı
5. 21 temmuz 2015 Suruç, intihar bombacısı, 31 ölü, 104 yaralı
6. 10 ekim 2015 Ankara, 2 ayrı intihar bombacısı ile yapıldı 97 ölü, 160 yaralı
7. 12 ocak 2016 Sultanahmet-İstanbul, turist kafilesinin içine giren intihar bombacısı 13 ölü, 14 yaralı
8. 17 şubat 2016 Merasim Sokak-Ankara, askeri servislerin yanına gelen bombalı araçla, 29 kişi öldü, 61 kişi yaralandı
9. 13 mart 2016 Kızılay-Ankara, otobüs durağında patlayan bombalı araç, 37 ölü, 125 yaralı bıraktı
10. 19 mart 2016 Taksim-İstanbul, intihar bombacısı turist kafilesinin yanında patlattı, 5 ölü, 25 yaralı.

Yani, 2012 ağustostan bu yana geçen 3,5 yılda toplam 276 ölü, 729 yaralı yarattı. Bu saldırılarda ölenler ve yaralılar, uzakta bile olanları yani hepimizi çok üzerken, yaralılar ve arkada kalanlar acaba ne yaptılar? Yaralananlar acaba sonrasında nasıl bir hayat sürüyor? Devletin en baş görevi güvenliği sağlamak değil midir? Dolayısıyla bu konuda yaraları sarması da gerekmez mi?

TV ve gazetelerden bu mağdurların, ambülanslarla şu ya da bu hastaneye taşındığını görüyoruz. Bazı hastanelerin “özel hastane” kapsamında olduğu da görülüyor. Ama ameliyatlar ya da önemli tedaviler gören bu mağdurların durumu ne oluyor? Sağlık Bakanlığı’nın hastanelerden faturaları istediğini öğrendik ama acaba ne kadarı ödeniyor. Bunları Sağlık Bakanlığına soru olarak iletiyoruz.

Ama bir yandan da terör kapımızda bu kadar yoğun sürerken, aynı zamanda insanların neler yaptığını ve sonrasını düşünmek zorundayız. Biz de öyle yaptık ve soruyoruz?

1. “Bombalı saldırılar arttı. Bu saldırılarda yaralanan vatandaşlarımızın tedavi ya da ameliyat masraflarını kim ödüyor? Ya da ne kadarı ödeniyor?”

Bu sorunun cevabı için elimizde 1995 sayılı bir kanun maddesi var. Burayı tıklayarak bakarsanız 22ci madde şöyle :

Terörden zarar gören diğer kişilere yardım

Madde 22 – (Değişik: 13/11/1995 – 4131/2 md.)
Terör eylemlerinden dolayı yaralananların tedavileri Devlet tarafından yapılır. Zarar gören, can ve mal kaybına uğrayan vatandaşlara, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonundan öncelikle yardım yapılır. Bu fondan ilk ve orta öğrenim çağındaki şehit çocuklarının öğrenim masrafları karşılanır. Yardımın kapsam ve ölçüsü, Fonun mahalli yetkililerince belirlenecek miktarı aşmamak kaydıyla Fon Kurulunca tespit edilir.

Bu maddede sorgulanacak bir “fon kapsam ve ölçüsü” var. Ama ona da kalmadan gazetelerden gelen bazı haberler var. Örneğin aşağıdaki habere bakarsanız, yaralanan kişinin götürüldüğü hastanedeki 26.000 TL tutan masraflarını “Genel Sağlık Sigortası” kapsamında olmadığı gerekçesi ile devlet ödememiş[1]. Ülkemiz haberciliğinde “takip” olmadığı için sonrasına dair bir not bulunmuyor. Ama bir kaç dava açıldığı bilgisi var. Yani terör mağdurlarından bazıları bu masraflar için devlete dava açmışlar. Dolayısıyla soruyoruz;

1.ci soruya devam; “Devlet neyi, ne kadara kadar ödüyor? Eğer kişinin sigortası varsa ama faturayı karşılamada eksik kalıyorsa, geri kalan ne oluyor? Ya da yukarıdaki gibi yoksa, ne oluyor?”

Peki ya bu insanların bir kısmında, olaydan sonra bir süre devam etmesi gereken tedaviler, mesela fizik-tedaviler ya da daha uzun vadeli tedaviler mesela böbreklerinden yaralanan kişiler gibi olaylar varsa.

2. “Bu masraflar nasıl ödeniyor? Devlet ne kadarını ödüyor? İlk seferini ödeyip, sonra elini çekiyor mu?”

Eğer burayı tıklayarak T.C.nin mevcut Anayasa’sına bakarsanız, 17ci maddede şu var;

I. Kişinin dokunulmazlığı, maddî ve manevî varlığı
MADDE 17- Herkes, yaşama, maddî ve manevî varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahiptir.

Madde 5 ise devletin temel amaç ve görevlerini gösteriyor;

V. Devletin temel amaç ve görevleri
MADDE 5- Devletin temel amaç ve görevleri, Türk milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü, ülkenin
bölünmezliğini, Cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu
sağlamak; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette
sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddî ve manevî varlığının gelişmesi için
gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır.

Yani, devlet terör olaylarını engellemek ve halkının güvenliğini korumakla yükümlü. Eğer buna rağmen bir olay meydana gelirse de, kendi kusurundan kaynaklanan mağduriyetleri tam anlamıyla karşılamalıdır.

Bir başka soru şudur?

3. “Devlet terör mağdurları ve yakınları için psikolojik yardım veriyor mu?

Ama teröre mağruz kalan sadece kendi vatandaşlarımız yok. O zaman şunu soralım;

4. “Ya terör olayının mağduru yabancı ülkelerin vatandaşları ve turistler ise, acaba bu durumda masraflar kim tarafından ödeniyor. Seyahat sigortası mı? Sigorta yoksa ya da eksik kalırsa kim ödüyor?

Bir ülkenin sadece kendi vatandaşlarına değil, yanısıra ülkesine gelen herkesi koruması gerekir. Eğer güvenilir bir ülke olmak ve de turistlerin gelmesini istiyor isek, bu bir şarttır. O nedenle yukarıdaki soru da önemlidir.

Nitekim son Taksim saldırısında, 6 İsrail’li, 1 İzlanda’lı, 1 Alman, 1 Dubaili, 1 İran’lı ve 2 İrlanda’lının yani toplam 12 yabancı uyruklu kişinin yaralı olarak hastanelerde olduğu raporlanıyor. Vefat edenler arasında yabancı uyruklu var mı, henüz bilgi yayınlanmadı.

Ama bitmedi. Bombalamada mağduriyet sadece “Can” olmuyor. yanısıra “mal” da oluyor ki “Mal Canın Yongasıdır” diye bir atasözümüz var. Dolayısıyla diğer sualimiz şudur;

5. “Bombalı olaylarda ya da terör olaylarında, maddi hasar alan (dükkan, taksi, ev vsvs) kişilerin zararı karşılanıyor mu? Karşılanıyorsa Nasıl?

Burayı tıklayarak okuyabileceğiniz kanuna bakılırsa devletin bu maddi mağduriyetleri de karşılaması gerekiyor. Acaba bu ne kadar yapılmış durumda?

Kanun terör kapsamındaki faaliyetlerde zarar gören insanların maddi zararlarının karşılanmasına dair. Bu konuda acaba neler yapıldı?

Bu soruların uzantısında;

6. “2013-2016 arasındaki bütün bu bombalamalarda acaba kaç kişi tedavi edildi? Bu kişilerin bugün durumu nedir?”

Ama bitmedi. Bir başka sorumuz daha var; Burayı tıklarsanız, terör olaylarında şehit ya da malul olanların yakınlarına kamuda iş bulunması ile ilgili bir yönetmelik var.

7. Acaba bu son bombalama olaylarında mağdur olanlardan kaç kişinin yakınlarına kamuda iş bulundu? Bunlardan kaç tanesi hala devam ediyor ve bu kişilere nasıl görevler verildi?

Yine bitmedi, son Ankara olayında gözümüze en çok çarpan ama daha önceki olaylarda da meydana gelen sorun, mağdur yakınlarına yapılan işkence. İnsanlar hastane, hastane yakınlarını aradılar. Bu listeler ertesi güne kadar resmi olarak bir tek yerde yayınlanmadı. Bunun bir “kriz merkezi” kurularak çözülmesi gerekmez mi? Sorumuz şudur;

“Neden böylesine büyük olaylardan sonra kriz ve koordinasyon merkezi kurulmuyor?”

İşte sosyal bir devlet isek; bunlara da bakmamız lazım. Üstelik sadece devletin değil, vatandaşlar olarak bizlerin de takip etmesi lazım.

[1] Sağ kalmak ücrete tabi