Algı Yönetimi mi Yapılıyor? Twitter Ne dedi, Elvan Ne Dedi?

Bu hafta Twitter yetkilileri İstanbul’daydı. Albright Stonebridge Group Türkiye Yöneticisi Hakan Akbaş danışmanlığında, Twitter Hukuktan Sorumlu Direktörü Antony Nieto, Kamu Politikaları Avrupa Direktörü Sinead Mc Sweeney ve Kamu Politikalarından Sorumlu Colin Crowell 3 gün boyunca ülkemizde kaldı. Hem hükümet çevreleriyle, hem de sivil toplum temsilcileri ile görüştüler.

Bu görüşmeler sonrasında Twitter’cılar pek fazla konuşmadılar ve bildiğimiz hareket tarzlarının tekrarlanması dışında fazla mesaj vermediler ama hükümet çevrelerine baktığınızda “Twitter ile uzlaşmaya varılmış” mesajları var. Acaba uzlaşmaya varılan noktalar nelerdir?

Twitter Kimlik Bilgilerini mi Verecek?

“Uzlaşmaya vardık” ifadesini duyan insanların aklına hemen “acaba Twitter hükümete bazı kimlikleri mi veriyor?” sorusu geliyor. Ama New York Times’ın dün yayınladığı bir habere bakarsanız[1], onların da belirttiği üzere Twitter’ın böyle bir alışkanlığı yok. Aksine geçen yıl Wall Street Occupiers arasından bir kişinin kimliğini New York Polisine vermemek için 1 yıla yakın bir süre direndi[2].

Çünkü Twitter ya da diğer tüm sosyal networklerin cazibesi “ifade özgürlüğüne olanak sağlamaları”. İfade özgürlüğü de bazen anonimlik gerektirebiliyor. Yani kimlik bilgilerinin gizli kalmasını.

Tabi bu özgürlük “kimlik bilgilerini saklayarak, etrafa küfür etmek” ya da “etrafa zarar vermek” anlamına gelmiyor. Bu noktada da “ifade özgürlüğü nedir?”, örneğin “bakanlar için yolsuzluk ve rüşvet iddialarını dile getirmek ifade özgürlüğüne girer mi?” gibi bir tartışma yapılabilir. Batı dünyası bunun ifade özgürlüğü olduğu çünkü seçmenlerin, seçimde oy verecekleri kişilerin yaptıklarını öğrenmeleri gerektiği düşüncesinde.

Sonuç olarak hükümetin “uzlaşmaya vardık” dediği konular arasında “kimlikleri verme” var mıdır? Pek sanmıyoruz. Twitter ancak uluslararası standartlar çerçevesinde suç kabul edilmiş bir konuya yönelik kimlikler verilebilir. Bu da terör, çocuk pornosu gibi konulardır.

Buzlama Ne Demek?

Kamuoyundaki sorulardan birisi de “buzlama” ne demek şeklinde. Bakan’ın aşağıdaki sözlerine bakarsanız, sanki bazı içerikleri Twitter sansürleyecek, buzlayacak gibi anlaşılıyor. Burada bilinçli ya da bilinçsiz bir tercüme hatası söz konusu. Bakan Elvan’ın konuşmasında da geçen “buzlama yapılacak” ifadesinin aslı şu; Twitter konuyla ilgili sayfasında [3][4], ülke bazında engelleme yapılan hesap ya da tweetleri yani yerel engellemeleri “Chilling Effects (Dondurucu Etki) sayfasından duyuracağını belirtiyor[5]. Ama bu ifade nedense bakanın sözlerinde “buzlama yapacaklar” diye geçmiş.

Hangi Konuda Uzlaşılmış?

Biz Twitter ziyaretinde bazı konuların masaya konulduğunu görüyoruz. Bizce Twitter Türkiye’deki avukatların, mahkemelerin ve sivil toplum örgütlerinin çalışmaları konusunda fikir sahibi oldu. Bundan sonra mahkeme kararları ve iletişim konusunda daha özenli davranacaklarını düşünüyoruz. Ama onun dışında hükümetle üzerinde anlaştıkları özel bir konu olduğunu düşünmüyoruz.

Twitter Ne Diyor? Hükümet Ne Diyor?

Şimdi bir de her 2 tarafın kendi söylediklerine bakalım;

Twitter Yetkilileri Ziyaret Konusunda Ne Dedi?
Çeşitli gazete haberlerine bakarsanız, Twitter yetkililerinin aşağı yukarı şunları söylediklerini görürsünüz;
- Biz zaten Türkiye’ye mayısta gelecektik ama bu olaylar nedeniyle öne çektik
- Türkiye’de bir ofis açma konusu şimdilik yok
- Evrensel standartlar çerçevesindeki mahkeme kararları uygulanacak.
- Evrensel standartlara uymayan ama Türk kanunları çerçevesinde engelleme için verilmiş mahkeme kararları için “Country Withheld Content” aracı kullanılacak. Yani mahkemenin yasakladığı içeriğin Türkiye içinde gözükmeyecek şekilde engellenmesi söz konusu olacak. Ama bu içerik Türkiye dışından bağlananlarca hala erişilebilir olacak[6].
- İçerik şikayeti için mahkemeye başvurmak dışında da olanaklar var. Spam ya da şikayet bildirmek bunlar arasında.
Yetkililer Türkiye’den ayrıldıktan sonra da resmi hesaptan şu açıklama geldi :
Hükümet Ne Diyor?
Buna karşılık hükümet yetkililerinden ilginç başlıklar görüyoruz. Örneğin Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, -sorulan bir soru nedeniyle– Twitter ve vergi konusunu yanyana getiriyor ve KDV konusunda değil ama Kurumsal ve Gelir Vergileri açısından sorun olduğunu, bunu da bu sitelere reklam verenlerden % 18 yerine % 36 vergi alarak çözümlenebileceğini belirtti[7].

Bu sorunun Twitter yetkililerine de sorulduğunu görüyoruz. Cevapları ise hükümet yetkilileri ile yaptıkları görüşmelerde bu konuda hiç kimsenin vergi konusunu gündeme getirmedikleri şeklinde. Ama en detaylı açıklama konunun sahibi durumundaki bakanlıktan geldi. Bakalım neler söylendi;
Yurtdışı Basın Ne Diyor?

Twitter tarafından sızan bilgilere bir de yurtdışından bakalım; mesela New York Times gazetesi şunlara yer veriyor[1];