Klasik gazetecilerle, internet yayıncıları arasında uzun zamandır devam eden çelişki, global krizin –iyileşme işaretleri olsa bile– sürmekte olduğu, içinde bulunduğumuz günlerde iyice yükseldi. Çünkü internet yayıncılığı artık vazgeçilmez hale gelirken, özellikle basılı yayınlarda çöküş başladı. ABD ve Avrupa’da bu yayınlar ya birleşiyorlar ya da yokoluyorlar. Çünkü reklamların –Google’un da sayesinde– internet kayışı, krizle birlikte iyice hızlandı.
Türkiye’de ise hala medya ve reklam şirketlerinin birbirini kollaması devam ediyor. Reklam şirketleri daha çok para kazanacakları mecralarda reklama devam ederken, ekonomik reklam olanağı sağlayan interneti hala müşterilerine fazla önermiyorlar. Klasik medyacılar, her fırsatta internetin ne kadar da güvenilmez olduğu şeklinde yorumlar yapıyorlar.
Buna karşılık yıllar içinde, interaktiflik taşımayan, yani tek taraflı yazan, okuyucularına fırsat veremeyen klasik medya kuruluşlarına güvenin ne kadar kaybolduğu hiç konuşulmuyor.
Çünkü gazetelerde yayınlanan bilgileri değiştirmek olanağı yok ama internette yayınlanan yanlış bir bilgi en fazla 10 dakika içinde ilgili yayına yapılan uyarı ya da başka bir mecrada yapılan yayınla düzeltilebiliyor.
İşte bu gelişmeler sürerken, Alman Gazeteciler çok ilginç bir harekete imza attılar. İnterneti savunan bir bildirge yayınladılar. Bildirge bir yandan internetin özgürlüğünü, bir yandan da internet gazetecilğini/yayıncılığını savunuyor.
Alman gazetecilerin 7 eylülde internetle ilgili olarak yayınladıkları 17 maddelik bir manifestonun aslı internet-manifest.de adresinde ve İngilizcesini internet-manifesto.org adresinde yayınlanmış durumda. Bu manifestonun Türkçesi de, Doç.Dr.Mustafa Akgül’ün blogunda yayınlandı. Akgül’ün tercümesi ile bu çok önemli manifestoyu yayınlıyoruz.
İnternet Bildirgesi
- İnternet farklıdır
İnternet farklı kamu küreleri, farklı terimler ve farklı kültürel beceriler yaratır. Medya günümüz teknolojik gerçeklerini görmezden gelmekten ve onunla boğuşmaktan vazgeçip, çalışma yöntemlerini bu gerçeklere uyarlamalıdır. Onların görevi mevcut teknolojiyi dayanarak gazeteciliğin en iyi biçimini geliştirmektir. Bu yeni gazetecilik ürünleri ve yöntemleri içerir.
- İnternet bir ceb boyutu medya imparatorluğudur
Web mevcut medya yapılarını, eski sınırları ve oligopoliri aşarak yeniden düzenliyor. Yayın ve medya içeriğinin yayılması artık yüklü yatırımlar gerektirmiyor. Gazetecilik öz-kavramı, neyse ki, onun enformasyonun akışını düzenleme ve filtreleme görevinden kurtarıyor. Geriye gazeteciliği sıradan yayından ayıran gazetecilik kalitesi kalmaktadır.
- İnternet toplumdur; toplum internettir
Sosyal ağlar, Vikipedi veya YouTube gibi Web-tabanlı platformlar batı dünyasında insanların çoğu için günlük yaşamın bir parçası haline gelmiştir. Onlar telefon veya televizyon gibi erişilebilir. Eğer medya şirketleri varolmaya devam etmek istiyorsa, bugün kullanıcılarının dünyasını anlamalı ve iletişim formlarını kucaklamalıdır. Bu kucaklama sosyal iletişimin temel formları: dinleme ve yanıtlamayı, yani diyalogu da içerir.
- Internet özgürlüğü dokunulmazdır
İnternet açık mimarisi sayısal iletişen bir toplumun ve dolayısıyla, gazeteciliğin temel bilişim yasasını oluşturmaktadır. Bu özel ticari veya siyasi çıkarların, çoğu kamu yararı iddiası arkasında gizlenerek, korunması uğruna değiştirelemez. Nasıl yapıldığından bağımsız olarak , internet erişimin engellenmesi serbest bilgi akışını tehlikeye atmakta ve bilgi erişim temel hakkını bozmaktadır.
- İnternet bilginin zaferidir
Yetersiz teknolojisi nedeniyle medya kuruluşları, araştırma merkezleri, kamu kuruluşları ve diğer kuruluşlar bugüne kadar dünyadaki bilgileri derlemiş ve sınıflandırılmıştır. Bugün her vatandaş kendi kişisel haber filtrelerini oluşturabilir, arama motorları ile daha önce hiç bilinmeyen boyutta bir bilgi hazinesine ulaşabilir. Bireyler artık her zamankinden daha iyi şekilde bilgilenebilir.
- İnternet gazeteciliği (değiştirir) geliştirir
İnternet üzerinden, gazetecilik yeni bir şekilde kendi toplumsal-eğitimsel rolünü gerçekleştirebilir. Bu bilginin sürekli değişen, devamlı süreç olarak sunulması içerir; basılı medyanın değişmezliğinin kaybı bir artıdır. Bilginin bu yeni dünyasında hayatta kalmak isteyenlerin, yeni bir idealizm, yeni gazetecilik fikirlerine ve bu yeni potansiyeli kullanmaktan zevk alması gerekir.
- Net ağ gerektirir
İnternet linkleri bağlantılardır. Birbirimizi bu bağlantılar ile biliyoruz. İnternet bağlantılarını kullanmayanlar kendilerini sosyal söylemin dışında tutmaktalar. Bu geleneksel medya şirketlerinin web siteleri için de geçerlidir.
- Linkler ödüllendir, alıntılar süsler
Arama motorları ve birleştiriciler (portaller) kaliteli gazeteciliği kolaylaştırır: Onlar uzun vadede olağanüstü içeriğin bulunabilirliğini artırır ve böylece yeni ve kamusal bilgi dünyasının ayrılmaz bir parçasıdır. İnternet bağlantıları ve alıntılar yoluyla Referanslar, özellikle yaratıcısından herhangi bir izin veya ücret gerektirmeyenler, ilk etapta ağ üzerindeki sosyal söylem kültürünü mümkün kılar. Bunların hepsi sühesiz korumaya değerdir.
- İnternet siyasi söylem için yeni bir mekandır
Demokrasi katılım ve bilgiye erişim özgürlüğü ile büyür. Siyasi tartışmanın geleneksel medyadan İnternete aktarılması ve halkın etkin katılımı ile bu tartışmayı genişletmek bir gazetecilik yeni görevlerden biridir.
- Bugün basın özgürlüğü, düşünce özgürlüğü anlamına gelir
Alman Anayasasının 5. maddesi meslekler veya geleneksel iş modelleri için koruyucu haklar ihtiva etmez. İnternet amatör ve profesyonel arasındaki teknolojik sınırları geçersiz kılar. Bu nedenle basın özgürlüğü ayrıcalığı gazetecilik görevlerin yerine getirilmesine katkıda bulunabilecek herkes için geçerli olmalıdır. Nitelik açısından, ücretli ve ücretsiz gazetecilik arasında bir ayrım yapılmamalı, ama iyi ve kötü gazetecilik arasında yapılmalıdır.
- Çok fazla bilgi diye bir şey yoktur!
Bir zamanlar, kilise gibi kurumlar kişisel farkındalık yerine güce öncelik verdi ve tipo matbaa makinası bulunduğunda denetimsiz bilgi akışına karşı uyardı. Diğer taraftan, Broşürcüler, ansiklepodiciler, ve gazeteciler daha fazla bilginin daha fazla özgürlüğe yol açtığını, hem birey hem de bütün olarak toplum için, gösterdi . Bu önerme bu güm içinde geçerli.
- Gelenek bir iş modeli değildir
Gazetecilik içeriği ile internet üzerinden para kazanılabilinir. Zaten, bunun birçok örneği bu gün var. Ancak, şiddetli rekabet nedeniyle, iş modelleri internetin yapısına uyarlanmalıdır. Kimse bu hayati uyarlama sürecinden statükoyu korumaya yönelik politikalarla kaçınmaya çalışmasın. Gazetecilik açık rekabetle net üzerinden iyi finansal çözümler bulmalı, ve cesaretle bu çözümlerin çok boyutlu uygulamlarına yatırım yapmalıdır.
- Copyright internet üzerinden bir sivil görev haline gelir
Copyright İnternetde enformasyonun düzenlenmesinde merkezi bir köşe taşıdır. Yaratıcıların kendi içeriklerinin dağıtımının türü ve kapsamı üzerinde karar hakkı internet üzerinde de geçerlidir. Aynı zamanda, telif hakkı eski tedarik mekanizmaları korumak ve yeni dağıtım modelleri ya da lisans yapılarını sokmamak için kullanılamaz. Mülkiyet yükümlülükleri kapsamaktadır.
- İnternetde çok para vardır
Gazetecilik çevrimiçi hizmetleri reklam yoluyla finanse eder . Bir okuyucu, izleyici ya da dinleyicinin zaman değerlidir. Gazetecilik sektöründe, bu ilişki her zaman finansman temel bir ilkesi olmuştur. Gazeticilik açısından geçerli yeni finans modelleri bulunmalı ve test edilmelidir.
- İnternette olan İnternette kalır
İnternet gazeteciliği yeni bir niteliksel düzeye kaldırıyor. Online, metin, ses ve görüntüleri artık geçici olmak zorunda değil. Onlara yeniden erişilebilinir, böylece çağdaş tarihin bir arşiv binası oluşabilir. Gazetecilik, bilginin gelişmesi, yorumlanması ve hataları gözönüne almalı, yani, oluşan kendi hatalarını kabul etmeli ve şeffaf bir şekilde onları düzeltmeli.
- Kalite en önemli nitelik olmaya devam ediyor
İnternet ortaya düzgün ürünler de çıkartır. Sadece güvenilir, seçkin ve olağanüstü olanlar uzun vadede sürekli izlenecektir. Kullanıcıların talepleri artmıştır. Gazetecilik bunları yerine getirmeli ve sık sık güncellediği ilkelerine bağlı kalmalıdır.
- Herkes için
Web, 20. yüzyıl kitle iletişim araçlarından üstün bir toplumsal değişim altyapısı oluşturur. Şüphe halinde, “Vikipedya kuşağı”, kaynağın güvenirliğini belirlemek, haberi geriye gidip orijinal kaynağında izleme, araştırma, denetleme ve değerlendirmek yeteneğine – tek başına veya bir grup olarak sahiptir. Bunu küçük gören ve bu becerilere saygı göstermeye istekli olmayan gazeteciler internet kullanıcıları tarafından ciddiye alınmaz. Çok haklılar. İnternet eskiden alıcı olarak bilinenlerle, okuyucu, dinleyici ve izleyiciler, doğrudan iletişim ve onların bilgilerinden yararlanmayı sağlar. “Herşeyi bilen” gazeteci değil, ama iletişim kuran ve araştıran gazeteciye talep var.
Internet, 07.09.2009
* Markus Beckedahl
* Mercedes Bunz
* Julius Endert
* Johnny Haeusler
* Thomas Knüwer
* Sascha Lobo
* Robin Meyer-Lucht
* Wolfgang Michal
* Stefan Niggemeier
* Kathrin Passig
* Janko Röttgers
* Peter Schink
* Mario Sixtus
* Peter Stawowy
* Fiete Stegers
Almanya’da internet alanında epeyce hareket var. Bir süre önce bu konuda yayınladığımız bir farklı haberi, okuyucularımızın dikkatlerine sunmak istiyoruz : Online Aktivistler Almanya’nın Siyasetini Etkilemeye Başladılar
Kaynak : 