İnternet bugüne kadar ilgilenmediğimiz hukuk konusunda fikir yürütmemize neden oluyor. Örneğin “ifade özgürlüğü” zaman zaman basında dile gelse de, vatandaş tarafında çok aldırılmayan bir kavram gibi sanki. Ama bugün geldiğimiz noktada herkes bu “ifade özgürlüğü”nü istiyor. Twitter ya da YouTube’ün kapatılması bizlere “ifade özgürlüğü”nün ne anlama geldiğini iyice farkettirdi. Ama tartışmalar sürüyor.
Anayasa Mahkemesinin Twitter konusunda verdiği karar ise, siyasileri, daha doğrusu hükümet yanlılılarını gerdi. Arka arkaya açıklamalar duyuyoruz. Mesela Adalet Bakanı Bekir Bozdağ “Anayasa Mahkemesi Sınırlarını Aştı” derken, Mustafa Şentop “kararı kaç kişi almış” diye tartışmasına girdi, Başbakan Erdoğan ise “Karara saygı duymuyorum. Bu karar gayrı milli” yorumunda bulundu.
Yargı kararlarının sonuçlarının insanları olumlu ya da olumsuz yönde etkilediğini, olumlu etkilenenlerin alkışladığını, olumsuz etkilenenlerin ise eleştirdiğini hatırlatan Anayasa Mahkemesi Haşim Kılıç da bugün bir tören sırasında gazetecilerle konuştu ve Twitter konusundaki kararla ilgili tepkileri :
“Kararların dini, mezhebi, ırkı yoktur. Biz ifade özgürlüğünün şok edici, rahatsız edici ve bizleri huzursuz edici boyutlarını her zaman hesap ederiz. Bunları normal karşılarız. Mahkeme bir karar vermiştir ve bu kararın sonucunda da bu tür duygusal bir takım refleksler olabilir. Biz bunları anlayışla karşılıyoruz. Bu konuda çok fazla değerlendirilmesi gereken bir durum yok.”
şeklinde yorumladı. “Twitter konusunda iç hukuk yolları tüketilmeden Anayasa Mahkemesi’nin bireysel başvuruyu değerlendirdiği” şeklindeki eleştiriler sorulunca Kılıç, Anayasa’ya göre, Yüksek Mahkeme’ye başvuru yapılmadan önce bütün hukuksal yolların tüketilmesi gerektiğini ancak bazı özel durumlarda gerek Anayasa Mahkemesi gerek AİHM’nin bu sürecin bitmesini beklemeyebileceğini, bunun da normal olduğunu söyledi ve Kılıç sözlerini şöyle sürdürdü:
“Örnek vermek gerekirse, sınır dışı edilmekte olan bir insanın sınırdayken idare mahkemesine başvurup buradan bir karar istihsal etmesi ve bunun gereğinin yerine getirilmesi takdir edersiniz ki uzun bir süreci gerektirir. İşte sonradan telafisi imkansız olan bu gibi bir durumda Anayasa Mahkemesi’ne veya AİHM’ne bu tür başvurular yapılır ve bu süreç beklenmeden, işin önemi, niteliği ve bu konudaki duyarlılık zaman zaman kanun yollarının tüketilmeden bu davaların görüşülmesi yapılır.
Bu konu da ifade özgürlüğünü, haber alma özgürlüğünü ve haber verme özgürlüğünü de ilgilendiriyor. Böyle bir durumda Anayasa Mahkemesi telafisi imkansız zararların doğmasını engellemek için şüphesiz bu konuda, kanun yollarının tüketilmeden böyle bir uygulama yapabilir.”
Kılıç, süreci de şöyle anlattı:
“Anayasa Mahkemesi 25 Mart yani seçimden 5 gün önce toplandı, salı ya da çarşamba, saat 9.30’dan 12’ye kadar benim başkanlığımda bütün kurul toplanmak suretiyle konuyu enine boyuna görüştü ve bunun sonucunda bir karar çıktı. Biz bu kararı verdikten sonra, öğleyin ara verip dışarıya çıktığımızda, televizyonlarda ve basın kuruluşlarından 15. İdare Mahkemesi’nin bu konuda yürütmeyi durdurma kararı verdiğini öğrendik.
Bu karar üzerine Anayasa Mahkemesi verdiği kararı açıklamadı ve biz idarenin, 15. İdare Mahkemesi’nin verdiği bu kararı uygulamasını bekledik. Zannediyorum, bir hafta veya biraz daha fazla bir süre bekledik.
Ancak 15. İdare Mahkemesi’nin verdiği kararın uygulanmaması sonucunda Anayasa Mahkemesi aldığı kararı açıklamak durumunda kaldı. Dolayısıyla burada Anayasa Mahkemesi’nin, oy birliğiyle verilmiş ve bütün üyelerin katkılarıyla benim başkanlığımda yapılan bir toplantı sonucunda istihsal edilmiş olan bir karardır. O nedenle bu tür yanlış değerlendirmelere, yanlış uygulamalara ben meydan verilmemesi gerektiği kanaatini taşıyorum.”
Arınç : Twitter Uygulayacaktı, AYM Kararı Onları kurtardı
Diğer yandan Hükümet sözcüsü Bülent Arınç, bugün Bakanlar Kurulu sonrası yaptığı açıklamalar sırasında bu konudaki soruları da cevapladı. Anayasa Mahkemesi Başkanı Haşim Kılıç’ın twitter kararı ile ilgili açıklamaları konusunda Arınç şunları söyledi :
“AYM’nin oy birliği ile verdiği karar öncelikle AYM’nin kuruluşu ve yargılama usulleri ile ilgili kanuna aykırıdır. Twitter ile ilgili konuda bunu aştıklarını görüyoruz. AYM kendi içtüzüğünün 71. Maddesinin 21. Fıkrasında mahkeme içtihadın oluştuğu alanlarda ve ivedilikle karar alınması gereken durumlarda bakanlık cevabını beklemeden başvurunun esası hakkında hüküm koymuş. Bu 5 mart tarihine kadar yoktu. Aceleyle içtüzüklerini değiştirmişler ve bu ifadeyi koymuşlar. Bu fevkalade manidar ve düşündürücü geliyor.
AYM burada durumdan vazife çıkarmış. Eskiden durumdan vazifeyi başka kurumlar çıkarıyordu. Artık onlar durumdan vazife çıkarmıyor genelde. Kendi konumlarını vazife ettiler.
Twitter aleyhinde toplam 27 tane mahkeme kararı var. Bu 27 karardan 4’ünü uyguladılar diğerleri de uygulama aşamasındaydılar ama AYM’nin kararı imdadına yetişti. AYM böyle bir karar almakla kendi Türk yargısını geçersiz sayacak bir sonuca ulaştı. Twitter isimli şirkete Türk mahkemelerinin kararlarını uygulamayabilirsiniz şeklinde bir güvence vermiş oldu.
Twitter şimdi 23 mahkeme kararını uygulamama konusunda eline büyük bir koz geçirmiş oldu. Bir insanın şerefi onuru ihlal ediliyorsa bunu mutlaka 140 karakterli olmasına gerek yok. bunu üç cümleyle de ifade edebilirsiniz.
AYM’nin aslında “Sen nasıl olur da Türk yargısının verdiği kararı uygulamıyorsun. Sen bunları mutlaka uygulayacaksın.” demesi gerekirdi ve bunu alkışlardık. Sayın Başkanın şahsına büyük saygımız var ama oybirliği ile verdikleri karar Türk yargısını ve bireyi korumaya yönelik bir karar değildir.
Tamamen kapatılması düşünülemez sanal alemin ifade özgürlüğü bakımından korunması gerekir. Her şeyden önce insan gelir. AYM kararı bence çok yanlış bir karardır düzeltilmesi gerekir. Elbette bu kararı uygulamak durumundayız ama mevcut tedbirlere ilave tedbirler de getireceğiz.
Her karar eleştirilebilir. İyi ki AYM’ye bireysel başvuru yolunu açmışız da insanlar uzun tutukluluktan kurtuluyorlar.
Biz şimdi ferdin hukukundan bireyin haklarından vazgeçecek değiliz. Bir ev hanımının kendi adıyla porno yayıncılık yapılıyorsa bir devlet bir hükümet bir yargı bu insanın haklı şikayetini görmezden gelebilir mi?
“Efendim sanal alemde her şey yapılabilir…” Böyle bir özgürlük hayvanlar aleminde bile yok. Bize anayasada verilen görevler var biz de bunları sonuna kadar uygulamakla görevliyiz.
Kaynak : 