Türkiye’nin son 10 yılda en çok şikayet ettiği kurumların başında “derecelendirme” olarak Türkçeleştireceğimiz “Rating” firmaları geliyor. Finansal alanda, firmaları ve ülkeleri derecelendiren bu şirketlerin siyasallaştığına dair şikayetleri en çok biz yapıyorduk ama şimdi AB de bu konuda önlem alıyor.
Özellikle de AB’den çıkış (Brexit) hazırlığındaki İngiltere’de bulunan 3 derecelendirme kuruluşunun (Moody’s, Standard & Poor’s ve Fitch) Avrupa’daki üslerinin Londra’da olduğu –ve Moody’s ile S&P’nin birlikte Avrupa pazarının % 76’sında operasyon yaptığı– düşünülürse, başları dertte. Çünkü AB, birlik dışındaki derecelendirme kuruluşlarının yaptığı değerlendirmelerin, birlikten onay alması gerektiğine karar verdi. Onayı, AB’nin Avrupa Menkul Kıymetler ve Piyasalar Kurumu (European Securities and Markets Authority – ESMA) tarafından yetkilendirilmiş bir kredi derecelendirme kurumu verecek.
ESMA, Cuma günü Ocak 2019’da yürürlüğe girecek olan “onay” mecburiyeti ile ilgili kurallarını güncelledi ve yatırımcının korunmasını sağlamak için nasıl müdahalede bulunacağını da açıkladı. Bunlar aynı zamanda ESMA’nın blok dışındaki derecelendirme kuruluşlarının iç işleyişi hakkında bilgi edinebilmesi anlamına geliyor.
Ya da bu kurumların Londra’dan, AB içindeki bir yere taşınması gerekecek.
Derecelendirme Kurumları Ne Yapar?
Derecelendirme kurumları, büyük ölçüdeki kredileri kullanmak isteyen şirketler veya hükümetlerin, krediyi geri ödemesinde nasıl davranacağını tanımlayan kuruluşlar durumunda. Bu dereceler, kredi alanların alacakları kredi miktarını ve kredinin maliyetini etkiler. Bu aynı zamanda yatırım açısından da bir gösterge durumundadır.
Derecelendirme A-B-C gibi harfli yapılır. AAA derecesi en parlak derecedir. G7 ülkelerinden sadece Almanya ve Kanada bu dereceye sahip durumda. İlk olarak ABD’deki demiryol ve kanalların inşası sırasında yatırımcılara bir rehber hazırlayan henry Poor tarafından 1860’da kuruluan Standard & Poor’s (S & P) ile uygulamaya konulmuştur.
Derecelendirme kuruluşları kredi verenler ya da yatırım yapanlar için iyi bir rehber olarak değerlendirilmekle birlikte, bazı hatalar yaptıkları için 2007’den itibaren eleştirilmeye başlandılar. Bir yandan Amerikan menkul kıymetler kurumu (SEC) diğer yandan AB (ESMA) bu nedenle derecelendirme kurumlarının sonuçlarına ihtiyatla yaklaşmaya başladılar. AB’nin aldığı karar da bunların uzantısında kesinleştirildi.
Kaynak : 