2008 sonlarından itibaren hayatımıza giren Bitcoin ve diğer benzer kripto paralar konusunda, ülkemizde gittikçe artan bir merak ve işlem hacmi var. Bunları sadece konferanslara gösterilen merak değil, yanısıra artan “gasp” olayları ile de farkediyoruz, görüyoruz.
Ama bilirsiniz, ülkemizde her konuda “dini referans” aranır. Nitekim kripto para konusunda da böyle olmuş ve kullanıcıların bazıları zaman zaman “Bitcoin caiz midir?” diye sormuşlar. Hatta ilk soru 2013’e kadar gidiyor. Şimdilerde ise, bir internet kullanıcısı tarafından Din İşleri Yüksek Kuruluna (DİYK) sorulan benzer soruya, ilginç bir cevap alınmış durumda.
Din İşleri Yüksek Kurulu (DİYK), internet sitesi üzerinden sorulan [2] “Bitcoin ve Ethereum gibi sanal paraları yatırım amaçlı almak caiz midir?” sorusuna şu cevabı verdi :
“Para, devletçe bastırılan ve ülke içinde mübadele aracı olarak kullanılan, üzerinde rakamsal değeri yazılı, kağıt ya da metal nesnedir. Sanal para ise; arkasında herhangi merkezi finansal kurum bulunmaksızın kullanıcılar arasında doğrudan ticari alışverişe imkan tanıyan her kullanıcı için özel kriptolanmış/şifrelenmiş para birimidir.
Bir para biriminin, para hükmünde olabilmesi için ya değerini devlet otoritesinden almalı ya da altın gibi zati bir değere sahip olmalıdır. Sanal paralar her ne kadar bazı kesimler tarafından mübadele aracı olarak kullanılmakta ise de devletin sağladığı itibari değere ve güce sahip olmaması, arkasında merkezi bir finansal kurumun bulunmayışı ve devlet teminatı altında olmaması sebebi ile para olarak değerlendirilemez.
Ayrıca değer kazanıp kaybetme hususunda spekülasyona açık olmaları, daha çok kara para aklama amacı gibi meşru olmayan iş ve işlemlerde kolaylıkla kullanılabilmesi ve devletin denetim ve gözetiminden uzak olması gibi sebeplerle sanal paraların alım satımını yapmak şu aşamada dinen uygun değildir.
Din İşleri Yüksek Kurulu’nun verdiği cevaba yakından bakalım;
- Ekonomiden ve Bitcoin işinden anlayan birilerinin cevap verdiği görülüyor.
- Cevap veren, Devletin sağladığı itibari değer diyor ama uzun zamandır hayatımızda arkasında devlet yerine finansal şirketler olan “kredi kartları” var. Para yerine kullanılıyor.
- Spekülasyona açık olduğu konusunda haklı
- Meşru olmayan iş ve işlemlerde kullanılabilmesi diyor, eğer silah, uyuşturucu alımı gibi konulardan bahsediliyorsa, bunlar dolar ile de alınabiliyor. Bu konuda mesela dolar ile bitcoin arasında bir fark görülmüyor.
- Ama asıl ilginç olanı; Din İşleri Yüksek Kurulu “dinen uygun değildir” yorumunu “şu aşamada” diyerek yapıyor. Yani bir başka zamanda dinen caiz olmasının kapısı açık bırakılıyor.
Bugün pazar hacmi de 300 milyar $’a yaklaşan kripto para, konusunda dünya henüz düzenleme getirmiş değil. DİYK açıklamasında “arkasında devlet olmayan, merkezi bir finans kurumuna bağlı olmayan” yorumu yapıyor ama zaten Bitcoin’in çıkış amacı, bir merkez bankasına bağlı olmadan, içinde işlem yapan herkesin söz sahibi olacağı demokratik bir yapı üzerinden işlem yapmak. Dolayısıyla bu yorum kendi içinde anlamsız zaten. Devletler (başta ilk çıktığı ABD olmak üzere), Bitcoin’den mutlu değiller. Ne tür bir önlem alacaklarını da pek bilemiyor gibi gözüküyorlar. Çünkü “para” ve “merkez bankaları” zaten sistemin göbeğindeki araçlar. Bitcoin bir anlamda bu aracı ellerinden almayı hedefliyor.
Bitcoin (ya da kripto para) camiasının Konuyla ilgili yorumlarını ise burayı tıklayarak okuyabilirsiniz.
[1] Bitcoin adıyla git gide yayılmaya başlayan sanal para birimi helal midir?
[2] Din İşleri Yüksek Kurulu Başkanlığı Soru Sorma Formu
Kaynak : 