Fatoş Oyuncak firmasının sahibi Fatoş İnhan, “Sinyal Bebek” olarak da bilinen “Cello” oyuncaklarının tasarımı konusunda Turkcell’e açtığı davayı kazandı. Mahkeme, Cello oyuncak bebeklerinin tasarımcısının Fatoş Oyuncak’ın kurucusu Fatma İnhan’a ait olduğuna karar verdi. Turkcell, oyuncak bebek Cello ve ailesinin tasarım hakları ile ilgili açılan davada 100 bin TL manevi tazminata mahkûm edildi. Turkcell, kararla ilgili olarak temyiz başvurusunda bulunacak.
1971’de kapılarını açan ve 2000’lerde Çin oyuncaklarının pazara girmesi ile kapılarını kapatan Fatoş Oyuncularının [1] sahibi Fatoş İnhan’ın, İstanbul 2. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nde 10 yıl önce açtığı davanın gerekçeli kararında tarafların iddiaları ve hazırlanan 3 ayrı bilirkişi raporuna yer verildi. Fatoş Oyuncak’ın kurucusu Fatma İnhan, açtığı davada, 5 karakterden oluşan Cello oyuncak bebeklerin tasarım sahibinin kendisi olduğunu, Türk Patent Enstitüsü’ne (TPE), bu ürünlerin Turgay Adıyaman adına tescil edildiğini belirtti.
İnhan, Turkcell İletişim Hizmetleri AŞ ve Turgay Adıyaman’a karşı 22 Aralık 2004’te açtığı davada, hak ihlalinin durdurulmasının yanı sıra 1 milyon TL manevi, 50 bin TL de maddi tazminat talep etti. Turkcell tarafı ise dava konusu oyuncak bebeklerin tüm hakları ile kendisine ait olduğunu iddia etti.
Turkcell davada zamanaşımı olduğunu iddia ederek davanın reddini istedi ancak mahkeme bu talebi geri çevirdi. Mahkeme, Turkcell’e ait tasarım tescil belgesi ve marka tescil belgelerini inceledi.
Mahkemede tanık olarak dinlenen Burak Aybar, Turkcell’de çalıştığını ifade ederek, Fatma İnhan’ın 2000 yılı başında sinyal bebeği 3 boyutlu olarak tasarlayarak getirdiğini anlattı. Yine Fatoş Oyuncak tarafından Turkcell’e gönderilen 31 Mayıs 1999 tarihli fax mesajında da Turkcell sinyal bebeğin teknik özelliklerinin bildirildiğine ilişkin kayıtlar dosyaya sunuldu.
Mahkeme durumun tespiti için bilirkişi raporu talep etti. Bilirkişi raporları sonrasında, gerekçeli kararında şunlar belirtildi :
“Tasarım üzerinde herhangi bir hakkı bulunmadığı ya da tek başına hak sahibi olmadığı halde tescil başvurusunda bulunulması veya tescil işleminin gerçekleştirilmesi hak gaspıdır. Çizimleri yapan kişi, sinyal bebek ve ailesini Turkcell logosundan istifade ederek ve onu işleyerek Turkcell için meydana getiren kişi davacıdır.”
Mahkeme, Turkcell tarafından Endüstriyel Tasarım Tescil Belgesi alınması için, tasarımcı olarak Turgay Adıyaman’ın adının beyan edilmesini hak ihlali olarak yorumladı.
Mahkeme, Fatma İnhan’ın manevi hakkının ihlal edildiğine karar verdi ama talep edilen 1 milyon TL yerine 100 bin lira tazminat ödenmesine karar verdi. Tazminatın ödenmesine Turkcell ve Turgay Adıyaman eşit ölçüde sorumlu tutuldu.
Mahkeme Turkcell tarafından TPE’ye yapılan tescillerin de hükümsüz kaldığını, sicilden çıkarılmasına karar verdi. Gerekçeli kararın taraflara tebliği ile birlikte Yargıtay’a itiraz başvurularının da yapılmasına başlanacak. Turkcell, gerekçeli kararın kendilerine tebliğ edilmesinden sonra temyiz sürecinin başlatılacağını açıkladı.
Hukuk düzeninin durumunu ortaya koyan bir örnek olarak, 22 aralık 2004’de başlayan dava, daha yeni sonuçlanmış bulunuyor. Tazminat bedeli olarak tespit edilen miktar da ilginç.
Karara ilişkin Turkcell adına yapılan açıklamada, şöyle denildi:
“Turkcell, dava konusu edilen tasarımların tamamının haklarına sahiptir ve bu haklar çerçevesinde ilgili tasarımları iletişim çalışmalarında kullanmıştır. Söz konusu davaya bakan İstanbul 2. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi de markaların tüm haklarının ve tasarımlara ilişkin tüm mali haklarının Turkcell’e ait olduğuna karar vermiştir. Mahkemenin dava konusu marka ve tasarımlara ait kullanım ve tasarruf haklarının şirketimize ait olduğuna ilişkin kararı doğrultusunda şirketimiz, fikri ve sınai haklara yaptığı yatırımlar ile inşa ettiği marka kimliğinin taşıyıcı sembollerinden birisi olan bu tasarımları kullanmaya devam edecektir. Mahkemenin gerekçeli kararı tarafımıza tebliğ etmesinin ardından, kararın aleyhimize olan manevi haklar bölümü ile ilgili olarak da temyiz başvurusunda bulunulacaktır.”
Kaynak : 