Çinli bilim adamları, 2 nokta arasında gönderilen verilerin en yüksek şekilde güvenliğini sağlayan “kuantum anahtar dağıtımı” konusunda bir canlı sunum yaptılar. Çinli araştırmacılar, 10 yıldan uzun bir süredir üzerinde çalıştıkları fiber-uydu kuantum iletişiminin gerçek hayatta çalışabildiğini ve şifreleme yapabildiğini göstermiş oldular.
Geçtiğimiz cuma Çin Bilimler Akademisinden fizikçi Jian-Wei Pan yönetimindeki ekibin yaptığı gösteride, 2016 ağustos ayında uzaya gönderilen Micius kuantum uydusundan güvenli anahtar ürettiler. Uydunun süper pozisyonda asılı fotonlar üreten özel ekipman içerdiği ve rastgele bit dizisi oluşturmak için ışığın tek bir ışınını kullandığı belirtiliyor.
Bit dizisi daha sonra gizli bir kod oluşturuyor. Haberleşen 2 nokta, bu kod ve 1 kerelik bir şema sayesinde, mesajları şifreleyebiliyor ya da şifreyi çözebiliyor. Sistemin güvenlik konusundaki en önemli farkı, kuantum mekaniğinin prensiplerinin, dışarıdaki birileri tarafından mesajın okunmasını imkansız hale getirmesi.
Kuantum şifreleme teorik anlamda uzun zamandır konuşuluyor ama küresel anlamda çalıştırılabilmesi yani şifreleme anahtarı oluşturulabilmesi için çok önemli bir yatırım yapılması gerekiyor. Çin ilk defa bu konuda yatırım yaptı ve Micius uydusunu fırlatmanın yanında, bu uydu ile haberleşecek 5 tane yer istasyonu oluşturdu. 2016 yılında tamamlanan bu yer istasyonları Pekin ve Şangay arasında 2000 km’lik bir fiber optik şebeke ile birbirine bağlandı. Bunlar bugün dünyanın ilk uzay-yer kuantum networkü durumunda.
Sunum sırasında Pan’ın ekibi Xinglong’daki yer istasyonu ile 500 km yukardaki bir yörüngede dönen Micius uydusu arasında önce bir bağlantı oluşturdular ve güvenli anahtar ürettiler. Anahtar Xinglong’dan fiber kanalıyla Pekin’e yani Çin Bilimler Akademisine ulaştı.
Sonra, Çinli ekip Avusturya Bilimler Akademisindeki çalışma ortaklarının Micius’tan anahtar almasını beklediler. Bu anahtarlar her 2 tarafın ellerine ulaştıktan sonra, grup bir video konferans başlattı ve bu anahtarları standart VPN protokolü üzerinden videoyu şifrelemek için kullandılar.
Video görüşmesi yaklaşık yarım saat sürdü. Bu esnada taraflar birbirini kutladılar ve gelecekte yapacakları işbirliklerini konuştular. Pan video bağlantı kalitesinin çok iyi olduğunu not etti. Çin’in sonraki adımlarda Almanya, İtalya, Rusya ve Singapur ile benzer gösterileri tekrarlayacağı kaydediliyor.
Kuantum şifrelemenin şimdilik çok hassas ve kritik veriler için kullanılacağı kaydediliyor. Çünkü henüz kuantum networkü fazla değil ve veri geçirme hızları da henüz düşük. Micius ile Xinglong yer istasyonu arasında gelip giden veri hızının 200 kb/orbit olduğu bildiriliyor. Bu rakam Viyana’daki yer istasyonunda 50 Kb/orbit. Dolayısıyla Xinglong ile gerçek zamanlı anahtar değişimi 5kB/s hızla yapıldı.
Viyana ile Pekin Bilimler Akademisi arasındaki video konferansı aşağıda izleyebilirsiniz.
[1] Çin, Dünyanın ilk Kuantum Uydusunu Fırlattı
Kaynak : 