Elektrik Mühendisleri Odası tarafından “Türk Telekom ve Özelleştirme Raporu” hazırlandığı açıklandı. Raporda; Türk Telekom`un özelleştirilmesi sırasında yapılan imtiyaz sözleşmesinde hiçbir şekilde geçit verilmeyen hisselerin “rehin ve ipotek edilmesi” gibi uygulamalara; iktidarın Ana Sözleşme değişikliğiyle olanak sağladığına dikkat çekildi. Üstelik Ana Sözleşme`de ipotek ve rehne ilişkin 3 yıllık Stratejik Taahhüt Süresi ve özelleştirme borcunun ödenmesi gibi koşulları da ortadan kaldırmak üzere muğlak bir şekilde “zaman içerisinde” ifadesiyle olanak sağlandığına dikkat çekilen raporda, şöyle denildi:
“Öncelikle Türk Telekom`un bugün geldiği noktada sorumluluğun yüzde 55 hissesinin rehin verilmesine yol açan düzenlemeleri yapanlarda olduğu açıktır. Bugün OTAŞ`ın ödeyemediği borcun karşılığında Türk Telekom hisselerinin rehin kalmış olması nedeniyle bu yöneticilerin ve siyasilerin hesap vermesi gerekmektedir. İpotek ve rehin süreciyle ilgili kamuoyuna bugüne kadar açık, doğru ve net bir bilgilendirme yapılmaması; Türk Telekom`un hisselerinin rehinli kaldığının bile üstünün örtülmeye çalışması; ne ekonomik, ne hukuki, ne de siyasal çerçevede açıklanabilir değildir.”
Türk Telekom hisseleri üzerinde önce ipotek, sonra rehin oluşturulması ve Ana Sözleşme`deki ipotek düzenlemesinin daha sonra kaldırılması uygulamalarının da sorgulandığı raporda, bu süreçlerin imtiyaz sözleşmesinin altyapının çalışır ve bedelsiz kamuya geri devrini öngören maddesine yönelik Oger`in koyduğu şerh ve bu şerhin yargı kararıyla iptal edilmesiyle ilişkisinin açıklanması istendi.
Ana Sözleşme`ye göre Türk Telekom`un yüzde 55 hissesinin rehinli kalmasına yol açan borcunu ödemeyen OTAŞ`ın Türk Telekom ve bağlı şirketlerindeki tüm Yönetim Kurulu üyeliklerinin Hazine`nin yazısının üzerinden geçen 60 günün dolmasıyla otomatikman düşmüş olduğu bildirildi. Ana Sözleşme`ye göre otomatikman düşen bu üyeliklerin yerine kamu hisselerinin sahibi olarak Hazine ve Türkiye Varlık Fonu`nun atama yapması gerektiği belirtilerek, bu yetkinin neden kullanılmadığını soran EMO`nun raporunda; “İktidar tarafından sağlanan bu hukuki boşluğun sonuçları Türk Telekom`u ve tüm halkı ilgilendirmektedir”
dendi. OTAŞ`ın borcunun bugüne kadar ne kadarını ödediği, ne kadar borcun kaldığına ilişkin hala kamuoyuna açıklama yapılmamasını eleştiren EMO; yeni alıcıya satış görüşmelerinden sonuç çıkmadığına, Türk Telekom`un bugünkü değerinin kalan imtiyaz süresi üzerinden hesaplandığında bu borç yükünü karşılamama riskine dikkat çekti. Bu nedenle gündeme getirilen imtiyaz süresi uzatılarak yeni alıcıya satış yapılması taleplerine de tepki gösteren EMO; borç nedeniyle kreditörlerin talebiyle yapılacak satış işleminde Hazine`nin Altın Hisse üzerinden sahip olduğu veto hakkının da Ana Sözleşme`de “makul olmayan nedenlerle rıza göstermekten kaçınmayacağı” yönündeki parantez içi hükümle sınırlandırılmaya çalışıldığına da dikkat çekti. İmtiyaz sözleşmesinde yer almayan tahkim düzenlemesinin Hissedarlar Sözleşmesi ve Hisse Satış Sözleşmesi ile yer verilmiş olduğunun ortaya çıktığını belirten EMO; Torba Yasa ile imtiyaz ve yetkilendirme sözleşmelerini değiştirerek, Hazine payı, evrensel hizmet payı, BTK katkı payı, idari ücretler, telsiz ücretleri ve cezaları konusunda getirilen af düzenlemelerini de inceledi. Af düzenlemelerinin Türk Telekom`un satış görüşmeleriyle ilgisini sorgulayan EMO`nun raporunda şu değerlendirmeler yer aldı:
“Görüldüğü gibi sorun kartopu gibi büyümekte ve bir özelleştirme batığına tanıklık edilen dönem yaşanmaktadır. Türk Telekom`un yüzde 55 hissesinin rehinli kalmasına yol açan süreç, bugün Türk bankalarını da yakından ilgilendiren bir açmaz oluşturmuştur.
Tüm ülkenin iletişim altyapısını oluşturan bir şirketin söz konusu olduğu dikkate alındığında; yönetime atama yapılması, sözleşmenin feshedilmesi ya da başka herhangi bir tanımlamayla da olsa kamunun inisiyatif alması söz konusu olduğunda, Oger Grubu`ndan tahsil edilebilecek malvarlığı bulunamazsa bu borcun bankaların ve kamunun üzerine kalma riski olduğu açıktır. İmtiyaz süresi uzatılarak Oger`in borçları karşılığı satış yapılacak olursa, doğrudan bu borç kamuya yıkılmış olacaktır. Çünkü kalan 9 yıllık imtiyaz süresinin üzerine konulacak her yıl için kamuya parasal giriş olması gerekmektedir. Oysa imtiyaz süresi uzatılarak Oger`in borcunu kapatacak bir satış olanağı elde edilmesi gündeme getirilmektedir.
İktidar finansal güçlük içerisinde OTAŞ`a büyük yükü Türkiye`deki bankalar üzerinde olmak üzere Türk Telekom hisselerini rehnederek kredi kullanmasını, sonra da batmasını seyretmiş görünmektedir. Bu yükün kamuya yıkılması kabul edilemeyeceği gibi, bu noktaya gelinmesine yol açan sorumluların da hesap vermesi gerekmektedir.
Sonuç olarak, Türk Telekom`un yüzde 55 hissesini 21 yıl+2.5 aylığına 6.5 milyar dolara devralan OTAŞ`ın bu parayı yine Türk Telekom`un hisselerini rehin ederek verdiği krediyle ödediği ve bu kredi borcunu aradan geçen 12 yıllık sürede kapatmadığı, halen Türk Telekom hisselerinin rehinli olduğu, Türk bankalarının da bu borç yükü altında kaldığı, Oger`in bu borcu ödeyecek teminat ya da malvarlığının bulunmaması durumunda yükün kamunun üzerinde kalacağı açıktır.
Üstelik bu 12 yıllık işletme süresi boyunca (2005-2016) 5.7 milyar dolarlık temettü gelirini Türk Telekom`dan alıp götürmüş olan OTAŞ`ın yönetimi süresince, yani özelleştirme sonrasında kurumda çalışan 18 bin 642 kişilik istihdam yok edilmiştir. Türk Telekom 2016 yılında 724.3 milyon lira zarar ettiği için temettü dağıtımı da yapmamıştır. İktidarın özelleştirme şampiyonluğu, en büyük özelleştirme geliri diye sunduğu Türk Telekom`da yaratılan facianın bilançosu ortadadır. Türk Telekom`un özelleştirilmesi, kamunun gelir kaybına, yurttaşların işsiz kalmasına, yönetim ve altyapı zaafiyetine yol açmıştır. İmtiyaz sözleşmesinin arkasından dolanarak, muğlak ifadelerle Türk Telekom hisselerinin rehin verilmesine yol açanların, Oger Grubu batarken seyreden sorumluların hesap vermesi gerekmektedir.”
Raporu burayı tıklayarak okuyabilirsiniz.
Kaynak : 