Türkiye, 18 Ocak 2002 tarihli niyet mektubu ile başlayan ve 2002-2004 yıllarını kapsayan yeni Stand-by düzenlemesi kapsamında IMF’den sağladığı kredi karşılığı bugüne kadar 4 adet “Niyet Mektubu” verdi. Bugünlerde bir yenisinin daha hazırlandığı niyet mektuplarında, “Türk Telekom özelleştirilmesi” ile ilgili bölümleri siz okuyucularımızın dikkatine sunuyoruz.
İlk 4 niyet mektubu’nda, hükümetin ekonomik istikrarı yakalamak ve makro ekonomik hedefleri sağlamak amacıyla uyguladığı tedbirler anlatılıyor. Hemen hepsinde başta Türk Telekom’un özelleştirilmesi olmak üzere özelleştirmenin önemine dikkat çekilen niyet mektuplarında, tespit edilen istihdam fazlasının giderilmesi için son tarih olarak 2003 yılı Haziran ayı veriliyor.
18 Ocak 2002 tarihli Niyet Mektubu
Yeni Stand-by düzenlemesine ilişkin 18 Ocak 2002 tarihli niyet mektubunda Türk Telekom’un özelleştirmesi, geniş bir şekilde yer alıyor: “Türk Telekom A.Ş.’deki ve Özelleştirme İdaresi portföyünde yer alan şirketlerdeki fazla istihdam belirlenmiş olup, söz konusu işçilere gönüllü emeklilik teklifi sunulacaktır. Söz konusu teklifi kabul eden işçilerin en geç 2002 Mart ayı sonuna kadar emekli edilmeleri sağlanacak ve gerekli ödemeler gerçekleştirilecektir.
Aynı zamanda 2002 Ocak sonuna kadar;
- KİT’lerdeki tüm fazla istihdam ve kadrolar (önceki analizlerimiz gözden geçirilerek ve kapsamı genişletilerek) saptanacak ve
- Tüm açık, doldurulmamış, atıl kadrolar ortadan kaldırılacaktır (Birinci Gözden Geçirmeye ilişkin ön koşullar).
Gönüllü emeklilik teklifleri ve sadece gerekli görüldüğü takdirde işten çıkarmalar vasıtasıyla, Haziran sonuna kadar fazla işçi sayısı üçte bir oranında ve 2002 Ekim sonuna kadar kümülatif olarak üçte iki oranında (ikinci hüküm bir yapısal performans kriteridir) azaltılacaktır. 2003 Haziran sonuna kadar, kalan fazla istihdam aşamalı olarak azaltılacaktır.”
Türk Telekom Özelleştirilmesi
IMF’e sunulan 18 Ocak 2002 tarihli, Kemal Derviş ve Merkez Bankası Başkanı Süreyya Serdengeçti’nin imzası bulunan niyet mektubunda, Türk Telekom’un özelleştirmesine ilişkin hazırlık çalışmasının 2002 yılı sonunda tamamlanacağı taahhüt ediliyor: “Özelleştirme stratejisi, özelleştirme kapsamındaki tüm büyük şirketlerin satılmasına ilişkin hazırlık çalışmalarının 2002 yılında tamamlanmasını amaçlamaktadır. Özelleştirilmeleri için teknik hazırlıkları halihazırda tamamlanmış olan TÜPRAŞ ve POAŞ’ın özelleştirilmesinin yanı sıra, 2002 yılında Türk Telekom, Tekel, Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş., THY, ERDEMİR, EUAŞ, TEDAŞ, BOTAŞ ve kamuya ait arazilerin özelleştirilmesine ilişkin tüm hazırlık çalışmalarının tamamlanmasını taahhüt etmekteyiz. Ayrıntılı olarak; Hükümet, Aralık 2001’de Türk Telekom için Özelleştirme İhale Komisyonu atamıştır. Komisyon’un orijinal olarak belirlenen 2001 yıl sonuna kadar revize edilmiş bir özelleştirme planı hazırlaması mümkün olmamasına rağmen, Nisan 2002’de böyle bir planın Bakanlar Kurulu tarafından kabul edilmesi sağlanacaktır (İkinci Gözden Geçirme için ön koşul). Halihazırda uluslararası danışmanların yardımı ile hazırlanmakta olan şirketleşme planı, özelleştirme planı için altyapı sağlayacaktır.”
3 Nisan 2002 Tarihli Niyet Mektubu
3 Nisan 2002 tarihli niyet mektubunda özelleştirme planına dikkat çekiliyor: “Türk Telekom ile ilgili bir özelleştirme planı, öngörüldüğü gibi Nisan ayı içerisinde Bakanlar Kurulu’nda kabul edilecektir.”
19 Haziran 2002 Tarihli Niyet Mektubu
Bu niyet mektubunda, Türk Telekom’un iş alanlarına göre örgütlenmiş iştiraklerden oluşan bir holding modeli oluşturulması öngörülüyor: “Diğer şirketlerin satışa hazırlanması konusunda da aşama kaydedilmektedir. Türk Telekom Yönetim Kurulu, şirket için uluslararası danışmanların yardımı ile hazırlanan kapsamlı bir şirketleştirme planını 4 Haziran 2002 tarihinde onaylamıştır. Bu plan, Türk Telekom’un çeşitli iş alanlarına göre (örneğin temel altyapı, sabit hat hizmetleri ve mobil hizmetler gibi) örgütlenmiş iştiraklerden oluşan bir holding olarak yeniden yapılandırılmasını öngörmektedir. Şirketleştirme planı ilk öngörülenden daha iddialı ve teferruatlı olduğu için, Türk Telekom’un özelleştirme planının Bakanlar Kurulu tarafından onaylanması (ikinci gözden geçirme için bir önkoşul idi) gecikmiştir ancak, sözkonusu Bakanlar Kurulu onayı 2002 yılının Kasım ayı sonuna kadar çıkarılacaktır (yeni bir yapısal kriter). Bunu desteklemek üzere, Türk Telekom İhale Komitesi, özelleştirme planının kabulüne varan süreçteki edimleri takvime başlayan bir yol haritasını 31 Mayıs 2002 tarihinde onaylamıştır.
Bu yol haritası,
- Şirket hisse değerlerinin yeniden tespit edilmesini (Mayıs sonunda Bakanlar Kurulu eski de er tespitini iptal edip yeni de er tespitine imkan tanıyan bir karar almıştır.),
- Şirket hisselerinin yeniden değerlemesini yapmak ve özelleştirme planını hazırlamak üzere uluslararası danışmanların Ağustos ayı sonuna kadar istihdam edilmesini, ve
- Telekomünikasyon Kanunu’nun holding şirket ve iştiraklerindeki hisselerin satışına imkan verecek şekilde 2002 yılı Ekim ayı sonuna kadar değiştirilmesini öngörmektedir. Holding şirket ve iştiraklerinin, birlikte ya da ayrı olarak özelleştirilmelerine imkan verecek şekilde, 2002 yılı sonuna kadar yapılandırılmaları beklenmektedir.”
30 Temmuz 2002 Tarihli Niyet Mektubu
Söz konusu Stand-by’ın son niyet mektubunda Türk Telekom’un değer tespiti için danışman firmanın belirleneceği vurgulanıyor. “Aynı zamanda diğer belli başlı KİT’lerin satış hazırlıklarında da kararlı adımlar atılmaktadır. Türk Telekom’un özelleştirilmesine ilişkin hazırlıklar Mayıs ayında onaylanan yol haritası uyarınca ilerlemektedir. Türk Telekom’un yeniden değerlemesini yapacak olan danışman firmanın belirlenmesine ilişkin ihale 8 Temmuz 2002 tarihinde ilan edilmiş olup, söz konusu danışman firma Ağustos ayında seçilecektir.”
Kaynak : 