Yazının önceki bölümünü Kablo TV ve TT Özelleştirmesi Üzerine Düşünceler-1 başlığı altında okuyabilirsiniz.
Bu iki konudan önce Kablo-TV ile ilgili olan kısma sektörel görüşleri de yansıtacak şekilde değinmek istiyorum.
Kablo-TV veya Telekomünikasyon Kurumundaki yaklaşım çerçevesinde Kablo Platform konusu niçin bu derece önemli.
“Bugün KATV hizmeti, transmisyon kapasitesi sunumunda kiralık hatların, yayıncılık hizmetlerinde uydu platform hizmetinin, genişbant internet erişim hizmetinde DSL hizmetinin ve telefon hizmetinde PSTN üzerinden sunulan telefon hizmetinin en büyük alternatifi durumundadır. Bu yönüyle telekomünikasyon sektöründe gelişme trendi gösteren ve politika belirleyiciler tarafından kendisine büyük önem atfedilen bir hizmet türü durumundadır.”[1]
AB, 1999 yılında önemli bir adım atarak kabul edilen direktif ile üye ülkelere telekomünikasyon işletmecilerinin KATV ve telekomünikasyon hizmetlerini yasal olarak ayırmalarını temin etmekle yükümlülüğünü getirmiştir. Direktifin yürürlüğe girmesini müteakip çok sayıda işletmeci kablo faaliyetlerini yasal olarak ayırmaya başlamış, bazı şirketler ise kablo şebekelerini yapısal olarak ayırma ve satma yönünde karar almıştır. Almanya, Hollanda, İngiltere, İrlanda, Meksika, İsviçre gibi çeşitli ülkelerde yasal yükümlü işletmecilerin elindeki şebekelerin satışları gerçekleşmeye başlamıştır. [2]
Telekomünikasyon Kurumu İnternet Servis Sağlayıcıları Derneği (o zaman TİSSAD şimdi TİD) ile Turkcell A.Ş.’nin T.T.A.Ş. hakkında hizmet kalitesine uymadığı, kiralık hatların fiyatlarını aşırı oranda artırması ve rekabete aykırı fiillerde bulunduğu gerekçesi ile şikayette bulunmaları üzerine Kurul’un 29/05/2001 tarih ve 2001/192 sayılı kararı ile soruşturma açmış ve soruşturmayı 12/03/2002 tarihinde sonuçlandırmıştır. Telekomünikasyon Kurumu söz konusu Kararında “Sektörde rekabeti bozucu mahiyette bir yapılanma olarak değerlendirilen TTNet ve Kablo TV hizmetlerinin TTAŞ’nin hükmi şahsiyetinden makul bir süre içerisinde çıkarılarak ayrı tüzel kişilikler oluşturulması yönünde Ulaştırma Bakanlığına öneride bulunulması” yönünde hüküm tesis etmiştir.
“Ayrıca, kablolu TV, mobil telefonlar, sabit telsiz erişim (FWA) gibi alternatif ağlar ve bu ağlar üzerinden verilebilen genişbant hizmetlerin yaygınlaşması sabit telekomünikasyon altyapısına sahip telekomünikasyon işletmecisinin tekelci konumunu ciddi biçimde sarsmaktadır.”[3]
“Bunun yanında, özellikle kablolu TV altyapısı gibi alternatif altyapı seçeneklerine açık erişimin sağlanması gibi hizmetlerde 2000 yılında verilen lisansların çokluğu da dikkat çekmektedir.”[4]
“ITU’nun 2000 yılı Telekomünikasyon Regülasyon Araştırmasına göre, KATV şebekeleri birçok ülkede rekabete açıktır. Bu pazarda tekel konumunu koruyan tek bölge Arap ülkeleridir. Diğer bütün yerlerde, ülkelerin büyük çoğunluğu (% 80) KATV rekabetine izin vermektedir. Ancak, rekabeti özendiren kurallara rağmen, pazara giren rakip sayısının ya da mevcut olanlarla rekabet edecek yeni KATV sistemlerinin azlığı gerçekte rekabetin fazla olmadığını göstermektedir.” [5]
Sektörde hemen herkesin bildiği söz konusu rapor ve kararlara bakıldığında TK’nın genel olarak ve de olması gerektiği gibi tam serbestleşmeye yönelik yaklaşım gösterdiği söylenebilir.
Telekomünikasyon Kurumu ile Rekabet Kurumunun misyonları tekeli korumak değil, serbestleşmeyi oluşturmaktır. Bu misyona Telekomünikasyon Kurumuna açısından bakılırsa bir başvuru dokümanı olarak kabul edilen 4502 sayılı yasanın gerekçelerinde “Bir yandan telekomünikasyon sektörünün ticarî esaslar dahilinde ekonomik yönden daha verimli ve etkin yürütülmesi amacıyla liberalize edilerek serbest rekabete açılması, Devletin işletmeci rolünden sıyrılması gereği bulunmaktadır. Telekomünikasyon sektörünün 2004 yılına kadar serbest rekabete açılması, aynı zamanda Türkiye’nin Dünya Ticaret Örgütü çerçevesinde işleyen Hizmet Ticaretine İlişkin Genel Anlaşma doğrultusunda vermiş olduğu taahhütler gereğidir” demek sureti ile serbestleşme noktasındaki nihai hedef belirlenmektedir.
Yazının devamını Kablo TV ve TT Özelleştirmesi Üzerine Düşünceler-3 başlığı altında okuyabilirsiniz.
[1] Kablo TV Hizmetinin Yetkilendirmesi Grubu Çalışma Raporu sayfa 31, Telekomünikasyon Kurumu Ağustos 2003
[2] age sayfa 37
[3] Türk Telekomünikasyon Sektöründe Tam Serbestleşme Raporu Sayfa 7, Telekomünikasyon Kurumu 2001
[4] age sayfa 14
[5] age sayfa 26
Kaynak : 