Bu röportajın ilk bölümünü Mehmet Kızıltaş; Engelsizkariyer.com’un Veritabanında 3000’in Üzerinde Özgeçmiş Var – 1 başlığı altında okuyabilirsiniz.
Mehmet Kızıltaş : Öncelikle görüşmeye hazırlanmalısınız (Bir engelli olarak iş görüşmesine giderken engelli olduğunuz için öncelikle kendinizi şansız ve olumsuz düşüncelerden arındırmanız gerekir. Günlük bir yere veya bir sınava gidiyormuş gibi hazırlanmalı, özgüveninizi korumalısınız.
Önceden şirket hakkında bilgi edinin ve görüşme yapacağınız yetkili hakkında da bilgi sahibi olmanız sizin daha etkili iletişim kurmanızı sağlayacaktır. Bir engelli olarak şirketin size sağladığı ya da sağlayacağı imkanlar (ulaşım, şirketteki mimarinin engelinize uygunluğu, yemek, sosyal güvence) hakkında önceden bilgi edinerek neden o şirkette çalışmak istediğiniz sorulursa, öyle bir ortamda çalışmanın size neler kazandıracağını anlatabilirsiniz.
Ayrıca koşulların size her konuda uyması söz konusu olmayabilir. Önemli olan size verilecek imkanlar dahilinde neler yapabileceğinizi ve size sunulması gereken en önemli gereksinimlerinizi paylaşmayı unutmayın. Hazırladığınız özgeçmişinizi tekrar tekrar gözden geçirin(Özgeçmişinizi görüşme öncesi tekrar okumanız hafızanızı tazeleme imkânı sağlayacaktır. Görüşme sırasında yetkilinin size soracağı sorulara vereceğiniz cevaplarla özgeçmişinizdeki bilgilerin aynı olması ve tutarlılık göstermesi çok önemlidir. Referanslarınızda yer alan isimleri seçerken her zaman arandıkları zaman sizi iyi bilen ve gerçekten her konuda referans olacak etkili isimlere yer vermeye özen gösterin. Göstereceğiniz özen, tutarlılık, mülakatı gerçekleştiren yetkilinin de güvenini kazanmanızı ve başarılı olmanızı sağlayacaktır.)
Çalışmak istediğiniz şirket ve sektör hakkında araştırma yapmayı unutmayın (İş görüşmesi sırasında engelli adaylara yöneltilen en yaygın sorulardan biri engelinin işveren için bir problem ya da özel bir talep getirip getirmeyeceğidir. Kesinlikle engelinizi duygu sömürüsü ya da duygusal bir beklenti aracı olarak kullanmayın ve karşınızdakinin böyle anlamlar çıkarmaması için çok dikkat edin. Davranışlarınızla kararlılık ve özgüven sergilemeniz görüşmenin seyrinde etkili izlenim bırakmanıza yarayacaktır. Ayrıca engelli olarak sahip olduğunuz vasıflar ve verilecek görevleri göz önüne alarak size sorulacak bir başka soruda adayın ne kadar ücret talep ettiğidir. “Siz ne kadar takdir ederseniz” ya da “benim için fark etmez” gibi politik cevaplar verip puan kaybetmek yerine önceden hazırlıklı olun. İstediğiniz iş pozisyonuna farklı şirketlerde ne kadar maaş verildiğini araştırın. Görüşmeye giderken aklınızda belli bir ücret aralığı bulunursa, işveren size soruyu yönelttiğinde duraklamadan belirlediğiniz aralığı verebilirsiniz).
Öncelikle kendinizi tanıyın (En güçlü ve en zayıf yönleriniz, daha önce görev aldığınız bir takım çalışması, yaşadığınız en büyük stres, problem ve bunları nasıl atlattığınız, engelli olarak hiçbir zaman mükemmel şartlar ülkemiz gerçeğinde ve diğer ülkelerde de söz konusu değildir bunları göz önüne alarak zorluklarla hep şikayet eden olmadan başa çıkma yöntemleriniz gibi görüşmede karşı karşıya kalabileceğiniz sorulara karşı hazırlıklı olun. Bu soruları sözü çok uzatmadan ya da fazladan düşünme süresine ihtiyaç duymadan cevaplayabilmeniz size hem profesyonel bir görünüm verecek hem de görüşmeyi ne kadar ciddiye aldığınızı işverene gösterecektir).
Asla giysi seçiminizi atlamayın, özen gösterin (“İnsanlar giysileri ile ağırlanır, düşünceleri ile uğurlanır” sözünden alınması gereken çok anlam vardır. Öncelikle engelli olduğunuz için fiziksel görünümünüzden dolayı dikkat etsem de etmesem de engelliyim, mantığında uzak durun. Eğer koşulların ve şartların eşit olduğu bir ortam istiyorsanız öncelikle siz kendi ortamınızı bularak size gösterilmesini istediğiniz önemi, önce siz kendinize göstererek karşıdan bekleyebilirsiniz. Eğer mümkünse İş başvurusu yaptığınız şirketin kıyafet yönetmeliğine uygun giysilerle iş başvurusuna gitmelisiniz. Görüşme öncesi bu araştırmalar size birçok konuda daha dikkatli olmanızı sağlayacak. Eğer bu konuda bilgi sahibi olamıyorsanız aynı sektöre benzeyen başka sektörlerde çalışanları gözlemleyin. Yetkililerin, iş görüşmesi süresince yapacağı gözlemlerde sizin fiziki (dış) görünüşünüzle değil, giysileriniz, davranışlarınız, kişiliğiniz, iletişim kurma becerileriniz, zevkleriniz, sosyokültürel altyapınız, zekanız ve vereceği görevler dışında yapabileceklerinizi anlatmanızla sizin hakkınızda bilgi sahibi olmasını sağlayacaktır. İlk karşılaşmanızda edindiği izlenim de iş görüşmesinin geri kalanında beklediğiniz olumlu cevabı öğrenerek işe alınmanızda çok etkili olacaktır).
turk-internet.com : İş ortamında engelliler ne gibi haklara sahipler?
Mehmet Kızıltaş : İşe alımda; iş seçiminden, başvuru formları, seçim süreci, teknik değerlendirme, önerilen çalışma süreleri ve şartlarına kadar olan safhaların hiçbirinde özürlülerin aleyhine ayrımcı uygulamalarda bulunulamaz. Çalışan özürlülerin aleyhinde sonuç doğuracak şekilde, özrüyle ilgili olarak diğer kişilerden farklı muamelede bulunulamaz.
Çalışan veya iş başvurusunda bulunan özürlülerin karşılaşabileceği engel ve güçlükleri azaltmaya veya ortadan kaldırmaya yönelik istihdam süreçlerindeki önlemlerin alınması ve işyerinde fiziksel düzenlemelerin bu konuda görev, yetki ve sorumluluğu bulunan kurum ve kuruluşlar ile işyerleri tarafından yapılması zorunludur. Özürlülük durumları sebebiyle işgücü piyasasına kazandırılmaları güç olan özürlülerin istihdamı, öncelikle korumalı işyerleri aracılığıyla sağlanır. Korumalı işyerleriyle ilgili usûl ve esaslar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Maliye Bakanlığı ve Özürlüler İdaresi Başkanlığınca müştereken çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.
turk-internet.com : Geçtiğimiz yıllara oranla engelliler iş bulabilme konusunda daha mı şanslılar?
Mehmet Kızıltaş : 2005 yılı ve sonrasında özürlülerin iş gücü niteliklerini arttıracak önlemlerin alınması, istihdam düzeylerinin arttırılması ve çalışma yaşamında karşılaştıkları güçlüklerin ortadan kaldırılması konularına yönelik bir çok yönetmelikten sonra bu şans biraz arttı diyebiliriz. Ayrıca devlet teşvik edici önlemlerini arttırarak %3 engelli çalıştıran işverenlerden SSK primlerini almıyor kendi karşılıyor. Ve bununla sınırlı kalmayarak eğer işveren %3 oranının üzerinde bir engelli çalıştırıyorsa çalıştırdığı her engellinin de %50 primlerini kendisi karşılıyor.
turk-internet.com : Küresel kriz dolayısıyla işsizliğin artması kaçınılmaz. Bir çok şirket işten çıkartmalara başladı bile. Bu engellileri nasıl etkiliyor? 2009’u nasıl görüyorsunuz?
Mehmet Kızıltaş : Aslına bakılırsa bir çok şirketin engelli işçi kotası boş olduğu için ya da doldurulamadığı için krizin bahane edilerek engellileri çok fazla etkileyeceğini düşünmüyoruz. Burada yaklaşım ve samimiyet çok önemli. Çünkü engelli çalıştırmaya fazla yanaşmayan işveren içinde bir fırsat olarak kullanılabilir. Aslına kriz bahane edilerek daha fazla engelli çalıştırılması şirketlere çok çok büyük bir avantaj getireceğini söyleyebilirim.
Nasıl mı? Örneğin bir işveren her çalıştırdığı işçi için devlete verdiği SSK ve benzer primlerini düşünürsek birde engelli çalıştırdığında hiç ödemediğini ve sayısı arttırdığında teşviğinde arttığını göz önüne aldığımızda bu işveren için büyük bir finansal fırsat yaratmaktadır. Bu yüzden 2009 için henüz bir şey söylemek çok erken.
turk-internet.com : Sitenizin, üye sayısı ve profili hakkında bilgi verebilir misiniz? İçeriği nasıl oluşturuyorsunuz?
Mehmet Kızıltaş : Engelsizkariyer.com’un veritabanında her gün artan 3000’in üzerinde özgeçmişli engelli üyesi bulunmaktadır. Süreğen hastalığı olanlarla beraber Engelsizkariyer.com’da her engel grubundan engelli adayların zengin özgeçmişleri yer almaktadır. Günde 4 binin üzerinde ziyaretçisi bulunmaktadır. İçerikleri kendi editör ekibimiz oluşturmaktadır. Portaldaki içerikler çok önemli bir yere sahiptir. Çünkü ülkemizde hiçbir yerde Engelliler adına özel kapsamlı İK ve Kariyer hakkında güncel bilgi ve içerik yer almadığı için işverenlere ve engelli adaylara ayrıca diğer ziyaretçilere büyük bir kaynak sunmaktadır.
Özellikle portalda BİLGİ BANKASI’nda yer alan tüm içerikler tüm güncellemeleri ile hiçbir yer olmayan bilgilere sahiptir. Bunun dışında İŞVEREN REHBERİ bölümünde yer alan Etkileşim Sayfası ve içerikleri ülkemizde ilkkez Engelsizkariyer.com farkı ile ziyaretçilerine sunulmaktadır. Bu sayfanın hazırlanmasında uluslar arası kaynakların araştırılması ve kendi deneyim ve birikimlerimizle İK dünyasının engellilerle doğru iletişim kurmaları, profesyonel yaklaşım sergilemeleri, önyargılardan arındırılmış bir davranış sergilemelerine başarıyı yakalama metodları sunulmaktadır. Ayrıca İK dünyasının engellilere yaklaşımlarını değiştirmek ve bilinçlendirmek amacı ile önemli İK dergilerinde makalelerimiz yayınlanmaktadır. Hatta önümüzdeki günlerde bu konuların yer alacağı bir kitap hazırlığı içinde olduğumuzun bilgisini de verebiliriz.
Kaynak : 