Bu makalenin ilk bölümünü Dikkat : Zincir Mail (Forward-Yönlendirmek) Bazen Başınıza İş Açabilir !! – 1, ikinci bölümünü Zincir Mailleri, Kızgın Kişiler Üretebiliyor ve Bilinçsiz Kullanıcılar Alet Oluyor – 2, üçüncü bölümünü Maksatlı Zincir Mail Olayı Danone Süt Satışlarına % 26 Gerileme Zararı Verdi – 3 ve dördüncü bölümünü Türk Telekom Karalama Mailleri İçin Tekzip İstedi – 4 başlıkları altında okuyabilirsiniz.
Bu yazı dizimizde, hayatımızda son 10 yıldır yoğun bir şekilde yer alan internetin getirebileceği bir sorumluluğa dikkat çekmeye çalıştık. Nasıl internet bankacılığını kullanırken, gerekli güvenlik koşullarına dikkat etmemek sorunlara yol açtıysa, forward mail göndermenin de taşıdığı bir sorun var. Bunu bilişim hukuku konusunda uzman avukatlardan Tuğrul Sevim’e sorduk. Sevim şunları belirtti :
“Forward mail” veya zincirleme e-posta olarak bilinen iletiler karalama e-posta veya benzeri suç unsuru veya hak ihlali yaratacak içerik yaratma ve iletme sonucu doğuracak şekilde kullanıldıklarında, iletiyi ilk kez yaratanın dışında bu iletiyi başkalarına gönderen herkes için de cezai ve hukuki sorumluluk doğurmaktadırlar.
Hukuken söz konusu içeriğin başkalarına gönderilmesi (forward edilmesi) ayrı bir fiil sayıldığı için bu fiille ilgili sorumluluk, gönderen kişi üzerinde ayrıca doğmaktadır. Bu doğrultuda söz konusu içerik, hukuki ve cezai anlamda ilk yaratan kişi için nasıl bir sorumluluk doğuracaksa, daha sonra başkalarına gönderen kişiler için de aynı sorumluluğun doğmasına sebebiyet verecektir.
Burada gönderen kişinin içeriği dikkate almadığı, içeriğin suç unsuru oluşturabileceğini bilmemesi veya içeriği onaylamasa dahi içerikle ilgili başkalarını bilgilendirmek istemesi (içeriğin onaylanmadığı ve bilgilendirme amacıyla gönderildiğine ilişkin beyanların, bu yöndeki niyetin gönderilen kişinin anlayabileceği şekilde e-posta içeriğinde bulunması halinde, söz konusu fiil hukuka aykırılık yaratmayabilir) ve benzeri durumlar içeriği başkalarına gönderen kişilerin sorumluluğunu etkilemeyecektir.
Zincirleme e-postanın gönderilmesi halinde ortaya çıkacak cezai sorumluluk, iletinin içeriğinin hangi suç kapsamında değerlendirildiğin belirlenmesi ile ortaya çıkacaktır.
Bu şekilde oluşturulan e-posta gönderilerindeki içerikle çok çeşitli suçların işlenebildiği görülmektedir. İçerik, gerçek veya tüzel kişilerin kişilik haklarına veya ticari itibarlarına zarar verebildiği gibi bu kişilerin fikri haklarına da zarar verebilecek nitelikte olabilmekte hatta bazı e-postalarda devlet aleyhine işlenen suçlar kapsamına girebilecek içerikler de bulunabilmektedir.
Belirttiğimiz gibi bu içerikleri oluşturan kişiler kadar gönderen kişiler de asli fail olarak değerlendirilebileceklerdir. Cezanın belirlenmesi safhasında ise, gönderilen kişilerin sayısı ve nitelikleri, suçun ortaya çıkardığı zararın dikkate alınması açısından belirleyici olabilecektir.
Hukuki sorumluluk açısından bakıldığında ise, içeriğin ceza hukuku anlamında suç kabul edilip edilmediğinin önemi bulunmaksızın, haksız fiil kapsamına girdiği hallerde, gönderenler açısından da haksız fiil sorumluluğu doğuracaktır.
Haksız fiil sorumluluğu, gönderenin gönderdiği kişilerin yarattığı alanla sınırlı olmak üzere; gönderenin, hakları ihlal edilen kişinin manevi ve maddi zararını tazmin etmesi sonucunu doğurabilecektir.
Bu e-postaları gönderen kişilerin belirlenmesi açısından duruma bakıldığında, genelde bilinenin aksine, emniyet tarafından kullanılan çeşitli adli bilişim teknikleri ve süreçleri ile servis sağlayıcılarla yapılan işbirlikleri paralelinde, bu e-postaları başkalarına gönderen kişilerin tespit edilebildiği bilinmektedir.
Avukat Sevim’in belirttiği konu, zaten bu yazı dizimizin ana temasını oluşturuyor. Yani internette yolladığınız maili siz yaratmasanız bile içeriğinden sorumlusunuz. “Peki ama benim gönderdiğim nasıl tespit edilecek?” ya da ama “herkes herkese gönderiyor” diyebilirsiniz. Bir sonraki bölümde size internette iletişimin nasıl takip edilebildiğini anlatacağız.
Kaynak : 