Cumartesi günü Boğaziçi Üniversitesi, Mezunlar Derneği’nde düzenlenen Mobbing Konferansına katıldık. Henüz çok bilinmeyen “mobbing” konusunu ülkemizde 2005’lerden[1] beri takip eden turk-internet.com bu konferansın aynı zamanda basın sponsoruydu.
İşyerinde psikolojik baskı anlamına gelen Mobbing ile ilgili olarak konferansın düzenleyicisi B&I firmasının kurucusu Pelin Kantarcı ile görüştük.
Türk.internet.com:Türkiye’nin ilk Mobbing konferansı için Türkiye deyiz, Boğaziçi Mezunlar derneğinde. Bize önce kendinizi tanıtır mısınız?
Pelin Kantarcı: Tabi ben Pelin Kantarcı.15 yıllık iş hayatımdan sonra , eğitim sektöründe de çalıştıktan sonra kendi, şirketi B&I Grup Bilgi ve İnsan Yönetim Danışmanlığı kurdum ve ilk zirvemizde de Mobbing konusunu seçerek, Boğaziçi Üniversitesi yaşam boyu eğitim merkezi ile işbirliğine girdik. Boğaziçi Mezunlar Derneğinde de bugün konferansımızı gerçekleştiriyoruz.
Türk.internet.com: B&I grup neler yapıyor?
Pelin Kantarcı: B&I grup dediğim gibi eğitim sektöründen geldiğim için eğitim ve danışmanlık konularını içeriyor. Bir sloganımız var B&I grup olarak ; “Markaları markalaştırmak”. Markalar dediğimiz bizim eğitmenlerimiz. Onlar iş hayatlarında profesyonelce çalışmış, emekli olmuş, kendini de eğitimciliğe vermiş kişiler .
Türk.internet.com: Kim gibi?
Pelin Kantarcı:Kim gibi mesala,yönetici koçumuz Gürkan Bey gibi. Kendisi uzun süreler Kıbrıs Turkcell’in genel müdürlüğünü yaptıktan sonra yönetici koçluğuna devam ediyor.
Türk.internet.com:Peki Türkiye de Mobbing konusu bile tam bilinmiyor,öyle değil mi? Böyle bir konferansı neden düzenlediniz?
Pelin Kantarcı: Aslında cevap, sorunuzun içinde gizli. Evet Mobbing konusu bilinmiyor, herkes iş hayatında bu konuya mağruz kalabiliyor. O kadar çok mağdur var ki, bu zirveyi hazırlarken yaklaşık 5 aylık bir süreçte çalıştım. Bana gelen bilgilerde açıkcası, içim çok acıdı.
İş hayatında herkes bir kere Mobbing kavramına mağruz kalmış. Ne yapacağını bilmiyor, çünkü adını koyamıyor. Biz bugün bu zirveyi yaparken bundan yola çıkarak, bu zirveyi yaptık. Mağduriyet var, taciz-piskolojik taciz var-iş haytımızda, bunun adını koyalım dedik ve MOBBİNG dedik.
Türk.internet.com: Peki bilmeyenler için Mobbing’i açalım, nedir Mobbing?
Pelin Kantarcı: Mobbing iş yerlerinde piskolojik taciz olarak geçiyor.Bu cinsel taciz de olabiliyor, iş hayatınızı yönelik bir takım engelleri oluşturan tacizlerde olabiliyor. Burda konuşmacılarımızın vermiş olduğu çok güzel örnekler var. Bir gün geliyorsunuz masanızda başka biri oturuyor, size haber verilmemiş gibi örnekleri çoğaltabiliriz. Bunu yaşayan çok insan var.
Türk.internet.com:Peki konferanstan sizce ne tür gibi sonuçlar çıktı, yararlar çıktı mı?
Pelin Kantarcı: Konferanstan, en azından Türkiye de artık bir Mobbing kavramının var olduğunun, bu konuda mağduriyet yaşayan insanların ne gibi işlemler yapması gerektiğini, ne gibi süreçleri takip etmesi gerektiğini, daha sonrasında kendini bu mağduriyetini giderebilmesi için bu yasal anlamda ne gibi başvurular yapılacağı, verileri nasıl toplaması gerektiği gibi sonuçlar çıktı.
Konferans ve mobbing hakkında 2.söyleşimizi konferansın destekcilerinden Gülcan Arpacıoğlu ile yaptık. TED Ankara Koleji ve ODTÜ Endüstri Mühendisliği Bölümünden mezun olan Arpacıoğlu, 2000 yılından bu yana eğitimci ve danışman olarak çalışıyor, kurumsal ve açık grup eğitimleri veriyor.
Türk.internet.com: Gülcan Hanım sizi tanıyabilir miyiz?
Gülcan Arpacıoğlu:
Türk.internet.com : Biz sizinle Boğaziçi üniversitesi Mezunlar Derneğinde düzenlenen Mobbing konferansında biraraya geldik. Bize Mobbingi tanımlar mısınız?
Gülcan Arpacıoğlu: Mobbing acımasız bir dalgadır aslında, hayatımızın her alanında olabilir. Örneğin; evde eşler tarafından ya da büyük ağabey ve ablalar tarafından yapılabilen veya okulda çocukluk zamanında yapılabilen davranışlar var.
Bunun dışında iş yerlerinde, yani kamu sektörü, özel sektör, üniversite, ayrım olmaksızın her yerde yapılabilen, bir kişinin başarılı iyi çalışması ve etik çalışması nedeniyle bir tür cezalandırılması. Buna biz Mobbing diyoruz.
Mobbing bir insanın “tehlike” olarak algılanması üzerine kurulu. %80 olasılıkla, bir üst astını böyle buluyor, kendisini tehdit edebilecek davranışlar sergilediğini düşünüyor. Bunun da altında tabi ki başarı, mevkinin elinden alınması veya hataların ortaya çıkarılması gibi şeyler var.
Özetle, ya kendisi ya da grup halinde bir çete oluşturarak insanlar, başka bir kişinin üstüne çullanıyorlar. Amaç tek bir tane ; “zarar vermek, öz güveni yıkmak o kişinin, daha sonra o kişinin ordan gitmesini sağlamak” Mobbing işte bu.
Türk.internet.com: Bu konuyu bugünkü işoratmında pek konuşmuyoruz, hatta bu konferans Türkiye’de ilk galiba. Bu nedenle size farkındalığı sormak istiyorum. Türkiye’de böyle bir şiddet türü olduğunun farkında mıyız ve genel olarak Türkiye’de durum nedir?
Gülcan Arpacıoğlu: Aslında daha önce bir takım toplantılar ve konferanslar yapıldı. Zirve olarak ilktir doğru. Ama daha önce 2007 senesinde de yapıldı ve umarım bizim bilmediğimiz yerlerde çok daha farklı yapılıyordur.
Çünkü üniversiteler yavaş yavaş farkındalığı geliştirmeye başladılar. Aslında bakarsanız, insan kaynakları daha çok farkında, insan kaynakları konusu olarak değerlendirdiği için ve yayınlarda yer aldığı için farkındalık var. Hukuk açısından da, çalışma hayatının hukukunu ilgilendirdiği için her tür ortamda yavaş yavaş farkındalık gelişmeye başladı.
İş ortamlarını kendi içinde farkındalığı ise basın yayından, televizyondan veya işte arkadaş dertleşmesinden. Adı konulmuş, artık var olan bir kavram olduğu için ve duyulduğu için bir farkındalık oluşmaya başladı.
Biz kamu sektöründe falan da seminerler verdik. Asıl önemli olan bir kurum olarak farkındalık. Benim durumum nasıl, kurumda durum nasıl diye bir farkındalık çok fazla yapılmıyor. Çok çok nadir kurum bunu üstleniyor.
turk-internet.com : Bu konuda araştırma var mı? Mobbing nerede yapılıyor ya da Oranı nedir?
Gülcan Arpacıoğlu : Genelde insanlar kendilerine yapıldığını ya da yakınlarına yapıldığıının farkında olduğunu sanıyorlar. Bunun dışında Türkiye’de durum şöyle : Dünya’da olduğu gibi Türkiye’de de, kamu sektöründe çok yüksek. Özellikle hiyerarşik yapının bulunduğu ve işten çıkarılmanın az bulunduğu yerlerde bugün çok fazla yapılıyor.
Özel sektörde biraz göreceli olarak daha az. Biz Türkiye’de kamu sektöründe %40 civarında, özel sektörde de %30-35 civarında Mobbing yapıldığına inanıyoruz.
Bu konuda yapılan çok fazla araştırma yok. Bir kaç tane yeni yeni çalışma var. Ama rakamları göremiyoruz yine. Kişi üzerine Mobbing üzerine araştırma yapılmışi değil . Bunlar olsa, örnek topluluklar açısından fikir verebilir.
Bizim için en önemli tarafı, Türkiye yavaş yavaş bu konuya yönelik yasal uygulamalar getiriyor. Özel yeni yasalar çıkartarak. Bunun önlenmesi için çaba gösteriliyor. Bizim için de önemli olan bu hukuksal ve idari yapının farkında olunması ve üzerine gitmeye başlıyor olunması. Bu bizim için çok sevindirici.
Türk.internet.com: Bugünkü konferansla ilgili düşüncelerinizi öğrenebilir miyiz? Hedefine ulaştı mı?
Gülcan Arpacıoğlu: Bugünkü konferans özellikle benimö için önemli, çok önemli. Çünkü; pek çok bu konuda başarılı insanı biraraya getiren bir toplantı.
Sunumlar oldukça derinleşmiş durumda. Daha önce ki sunumlarda bizler tanıtmaya çalışıyorduk ama şimdi çözümlere daha çok odaklanabiliyoruz.
Veya kocaman bir şirket sponsor olabiliyor, ki olmuş zaten. Başka sponsorlar var. Siz basın olarak burdasınız. Yavaş yavaş ama muhteşem bir gelişme var bana göre.
“Evet biz bu konuya dikkat edebiliriz”, “bu konuda yardımcı olabiliriz”, “şöyle şöyle uygulamalar yapıyoruz” diyen kuruluşlar ve pisikologlar var. Biz bunun için elimizden geleni yaptık, yazılar yazdık. Benim yapabildiğim buydu ama şimdi daha uygulamalı şeyler duyuyorum, siz de gördünüz sunumlar duyuyorum, bu da beni çok sevindiriyor. Teşekkür ediyorum size.
Kaynak : 