Elektronik Haberleşme Kanunu, ülkemizde en çok tartışılan konulardan birisi oldu. 3 yılı aşkın süredir bekletilen kanun tasarısının en önemli yeniliği, yetkilendirme sürecinin rahatlatılması. Kanunun temmuz sonunda TBMM onayından geçmesi [1] pek çok firmayı rahatlattı[2] ama bu sefer Cumhurbaşkanı sürecine takıldı[3].
Uşak CHP Milletvekili Osman Coşkunoğlu, bu konuda en yoğun çalışan kişiydi. Kanunun bir an önce çıkması için, kendileri açısından önemli bazı noktaları bile sorun çıkarmadan kabul ettiklerini belirten Osman Coşkunoğlu, sektörde epeydir dillendirilen bir söylentiyi resmi olarak gündeme ilk defa getiriyor.
Tatilde bulunan Osman Coşkuoğlu “Bir süredir bazı durumlar alıyordum. Bu kanunun Cumhurbaşkanlığından dönmesi bana durumların gerçek olduğunu daha net gösterdi” diyor ve Telekom sektörünü yöneten bürokratların, Başbakana yakın olanları ile Cumhurbaşkana yakın olanları arsında bir güç kavgası yaşandığına dikkati çekiyor. Milletvekili Coşkuoğlu’nun açıklaması şu şekilde:
Elektronik Haberleşme Yasa’sı (EHY), çağımızın bu en önemli sektörünü düzenleyen, interneti de içeren telekomünikasyon sektörünün anayasası nitelik ve öneminde bir yasadır.
EHY tasarısı ilk kez 2005’de TBMM’ye gelmiş, geniş katılımla aylarca tartışılmış ve belli bir uzlaşma sağlanarak komisyonlardan geçmişti. Fakat, AKP hükümetinin bu sektöre verdiği önemin düzeyini yansıtan bir yaklaşımla, bu çok önemli tasarı TBMM Genel Kurulu’na 3 yıl gelememiştir.
Anayasa Mahkemesi’nin Telekomünikasyon Kurumunun teşkilatı ile personelinin unvanı, sayısı, nitelikleri, ücretleri, mali ve sosyal haklarını düzenleyen Bakanlar Kurulu kararlarının dayanağını teşkil eden hükümleri iptal eden 22.01.2008 tarihli ve 26764 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan E.2002/35, K.2007/95 sayılı iptal kararı nedeniyle AKP hükümeti EHY tasarısını tekrar TBMM gündemine getirmiştir. Fakat, 2005’deki son haliyle – tartışılmış ve üzerinde uzlaşma sağlanmış haliyle – değil, ilk haliyle Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonu’na tasarı sunuldu.
Kurulan alt komisyonda çok kapsamlı değişiklikler hızla ve genel bir konsensus aramadan yapılmış, komisyonda da yine hızla, 4-5 saatte bu çok büyük, 83 maddelik tasarı kabul edilmiştir. Alt komisyonda tasarıya eklenmiş olan– Telekomünikasyon Kurumu’nu düzenleyen – 67. madde tam 10 sayfa uzunluğundadır; kendi başına bir yasa tasarısı olabilecek bir maddedir. Daha önce TBMM literatürüne torba yasa kavramını sokmuş olan AKP hükümeti, böylece, bu madde ile de bizleri torba madde ile de tanıştırmış oldu.
Tasarı, TBMM’nin tatil öncesi son gecesinde, 31 Temmuz 2008’de saat 23 civarında TBMM Genel Kurulu’nda temel yasa olarak yine aceleyle görüşülmeye başlandı. Üç yıldır gündemde olmasına rağmen, hala son dakika değişiklikleri öneriliyordu hükümet tarafından. Hatta, 67. torba madde üzerine son dakikada 3 sayfalık bir değişiklik önergesi sundu hükümet! TBMM içtüzüğüne göre, bir tasarı genel kurulda görüşülürken 500 kelime üzerinde bir değişiklik önergesi sunulamayacağı halde sunulan bu önerge, o sıra, gece saat 1 civarı orada olan başbakanı bile kızdırdı ve “çekin artık tüm değişiklik önergelerini” diye talimat verdi! Bu talimata göre hareket eden bakan ve AKP grup başkanvekilleri, aslında bizim de istediğimiz yararlı bir önergeyi de – taslaktaki “bu yasa 6 ay sonra yürürlüğe girer” maddesini “üç ay” şeklinde değiştiren önergeyi – geri çekmek zorunda kaldı.
İşte bu kadar önemli bir tasarı, böylesine perişan ve kötü yönetilen bir süreç içerisinde geçtikten sonra, önemli teknik hatalar ve sakıncalar ile yasalaştı.
Cumhurbaşkanı yasadaki teknik hataları tespit ederek, 59., 60., 66. ve 67. maddelerinin tekrar görüşülmesi talebiyle yasayı TBMM’ye geri gönderdi. Bu hatalardan bir tanesi, tasarı 3 senedir gündemde olmasına rağmen, hep alelacele görüşülmesinin, bu sürecin ciddiyetsiz yönetilmesinin sonucu olarak çok çarpıcıdır: O 10 sayfalık, torba maddenin, yani 67. maddenin 2. fıkrasının (b) bendine göre, Telekomünikasyon Kurul üyeleri, görev süreleri bittikten sonra da yaş haddinden emekli oluncaya kadar maaş almaya devam edecek!
Her ne kadar Cumhurbaşkanı’nın geri göndermesi teknik hata ve sakıncalara dayanıyorsa da, aslında yasanın alelacele çıkarılması sonucu bazı hata ve sakıncalar içerdiğini Ulaştırma Bakanı ve yetkilileri de kabul etmiştir. Zaman içerisinde düzeltileceğini ifade etmişlerdir. Buna rağmen Cumhurbaşkanı’nın yasayı veto etmesinin perde arkasında Gül ile R.T. Erdoğan arasındaki güç kavgasının olduğunu bana ileten bilgili kaynaklar var.
Telekomünikasyon sektörünü yönetenler içinde, çeşitli karar mekanizmalarındaki kişiler arasında biri başbakana yakın, öbürü cumhurbaşkanına yakın iki grup arasında bir güç kavgası olduğu kendisini çeşitli şekillerde hissettiriyor. Bu yasanın veto edilmesinde, sektörde rolü olanlardan cumhurbaşkanına yakın kesimin telkinlerinin olabileceği yönünde bilgi bana aktarılmıştır.
Bu veto sonucu, EHY’nin yürürlüğe girememesi sonucu, 2 vahim durum ortaya çıkmıştır.
Birincisi, Telekomünikasyon Kurumu personelinin ünvan ve özlük haklarını düzenleyen bir mevzuat boşluğu doğmuştur. Personel maaş alamaz duruma düşmüştür.
İkincisi, sabit telefonların rekabete açılması, bazı lisansların verilmesi, numara taşınabilirliği, 3. nesil GSM ihalesi gibi sektörün gelişmesi için atılması zaten gecikmiş olan kritik önemde adımlar daha da gecikecektir.
Bazı maddeleri üzerinde farklı görüşümüz olmasına rağmen, sektörün önünü açmak için CHP olarak bu yasaya komisyonda görüşlerimizle destek verdik. TBMM Genel Kurulu’nda son gece, alelacele görüşülmesini onaylamasak da, sektörün tıkanmasını önlemek için, bir engelleme yapmadık. Fakat, en sonunda, tasarının tümü TBMM Genel Kurulu’nda oylanırken, hükümetin bu tutumunu, böylesine önemli bir yasayı bu kadar ciddiyetsiz bir süreç ve içerikle geçirmesini protesto etmek amacıyla red oyu verdik.
Özetle, EHY tasarısı, 3 sene süren perişan ve ciddiyetten uzak bir süreçten sonra, hep alelacele ele alınması sonucu hata ve sakıncalarla çıkmıştı. Bu süreçte, perde arkasında iki güç kavgası yaşanmıştır: (1) Özelleştirildikten sonra, AKP hükümetinin koruması altında özel tekel konumundaki Türk Telekom ile sektörün geri kalan kesimi arasında ve (2) sektörün yönetiminde söz sahibi olanların cumhurbaşkanına yakın olanlar ile başbakana yakın olanları arasında. Sonunda cumhurbaşkanı yasayı veto etmiştir. Böylece, sektörün önünü açacak adımlar daha da gecikeceği gibi, Telekomünikasyon Kurumu personeli de hukuk altyapısız duruma düşmüş, maaş bile alamaz duruma gelmiştir.
[1] EHK 5803 No ile Kanunlaştı
[2] Telkoder : EHK’nın Onaydan Geçmesi Memnuniyet Verici
[3] Cumhurbaşkanı Gül, EHK’yı veto Etti
Kaynak : 