Rekabet Kurumu’ndan TT’ye 5 Yıl Sonra Ceza

Internet Servis Sağlayıcıların Türk Telekom hakkında 5 yıl önce Rekabet Kurumu’na yaptıkları başvuru, en sonunda ceza haline dönüşebildi ama bugün hala ayakta kalmayı başarabilen bir kaç ISS’in sorunu artık o günkü şikayetten başka bir noktada.

ISS’lerin o günkü şikayetlerinin temelinde, bireysel son kullanıcıya o tarihte satılan yegane ürün olan dial-up bağlantı ve kurumsal kullanıcıya satılan leased line bağlantılar vardı. Bugün artık kurumsal ya da bireysel kullanıcılar ağırlıklı olarak ADSL bağlantı alıyorlar ve ISS’ler artık dial-up bağlantılar için değil, nerdeyse 3 seneden fazla bir zamandır ADSL satamamaktan şikayetçi.

2001 yılında Türk Telekom’un “Sahibinden İnternet” başlığıyla çıktığı kampanya maliyet bazlı olmayan fiyatı ile Internet Servis Sağlayıcılarını piyasadan silmeye yönelik olarak yorumlanmış ve Rekabet Kurumu’na şikayet edilmişti.

Şikayet 1,5 yıl sonra da olsa 2002 eylülünde, Rekabet Kurumu’ndan “Rekabete Aykırılık Var” kararı ile çıkmış ve o zaman bu karar Rekabet Kurumu’nun başarılı bir kararı olarak alkışlanmıştı.

Ancak bu başarılı kararın devamı, bilgisayar ve hız çağında olmamıza karşın, ancak kaplumbağ hızıyla geldi. Önce gerekçeli karar bir sonraki 1,5 yıla mal oldu. Arkasından Türk Telekom’un Danıştay’a yaptığı itiraz derken, Rekabet Kurumu aradan 5 yıl geçtikten sonra 5 ocakta Türk Telekom’a 1,136 Milyon YTL yani 850 bin $ ceza verdi. Rekabet Kurumu’nun dün açıkladığı ceza şikayetin yapıldığı 2001 yılından 1 önceki Türk Telekom yıllık gelirinin % 0,05’i (onbinde beş).

Türk Telekom’un, “Kurumsal kullanıcılara geniş bant internet erişim hizmetinin sunulması için gereken altyapıları içeren pazarda, yerel kullanıcılara dar bant internet erisim hizmetinin sunulması için gereken altyapıları içeren pazarda, yerel kullanıcılara geniş bant internet erişim hizmetinin sunulması için gereken altyapıları içeren pazarda ve uzak mesafe veri aktarımına iliskin royalty’leri içeren pazarda hakim güç olduğunu” belirleyen Rekabet Kurumu aşağıdaki kararlara vardı;

3. Türk Telekomünikasyon A.Ş.’nin;

1. Kurumsal kullanıcılara genis bant internet erisim hizmetinin
   sunulması için gereken altyapıları içeren pazarda;
   a) Bu pazardaki hakim durumunu kurumsal kullanıcılara TTNet adı altında sundugu genis bant internet erisim hizmetleri karsılıgında alınan ücretleri düsük belirlerken, bu hizmetin sunulması için gereken altyapıları toptan ve perakende ayrımına gitmeden, rakiplerinin ilgili pazarda rekabet edebilmelerini zorlastıracak sekilde yüksek belirlemek suretiyle kötüye kullanarak 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkındaki 2530 Kanun’un 6. maddesini ihlal ettigine ve bu nedenle hakkında cezai islem uygulanmasına OYÇOKLUGU ile,

   b) 19.7.2001 tarihine kadar, internet servis saglayıcı sözlesmelerindeki hükümler vasıtasıyla, internet servis saglayıcılarının ticari faaliyetleri ile ilgili olan bilgilerin kendisine periyodik olarak bildirilmesini sart kosmak seklindeki iddia yönünden cezai islem uygulanmasına yer olmadıgına
   OYBIRLIGI ile,

2. Yerel kullanıcılara dar bant internet erisim hizmetinin sunulması için
   gereken altyapıları içeren pazarda;
   a) Internet servis saglayıcılarının ISDN-PRI, No. 7 E1 taleplerinin karsılanmasında zorluk çıkararak, TTNet adı altında sundugu hizmete rakip hizmetler sunan bu tesebbüsleri zor durumda bırakarak pazardaki rekabet
   kosullarını bozmak seklindeki iddia yönünden cezai islem uygulanmasına yer olmadıgına OYBIRLIGI ile,

   b) Internet servis saglayıcılarının kiralık devre taleplerine zamanında cevap vermeyerek ve bazı durumlarda talebin karsılanmasını kullanılacak malzemenin hibesi kosuluna baglayarak bu tesebbüslerin piyasadaki faaliyetlerini zorlastırarak rekabet kosullarını bozmak seklindeki iddia yönünden cezai islem uygulanmasına yer olmadıgına OYBIRLIGI ile,

   c) Internet servis saglayıcılarını VPOP kullanmaya zorlayıp, ISDN-PRI ve/veya No.7 E1 kullanmalarını engelleyerek, yerel sebekeye erisim yoluyla piyasaya girisin yaratacagı rekabet sonucu olusması muhtemel etkinlik artıslarından tüketicinin faydalanmasını engellemek ve internet servis saglayıcıların 2003 yılı sonrasına yönelik sebeke gelistirmelerini önleyerek potansiyel rekabetin gelismesini durdurmak seklindeki iddia yönünden cezai islem uygulanmasına yer
   olmadıgına OYBIRLIGI ile,

   d) 19.7.2001 tarihine kadar, internet servis saglayıcı sözlesmelerindeki hükümler vasıtasıyla, internet servis
   saglayıcılarının ticari faaliyetleri ile ilgili olan bilgilerin kendisine periyodik olarak bildirilmesini sart kosmak şeklindeki iddia yönünden cezai islem uygulanmasına yer olmadıgına OYBIRLIGI ile,

   e) Kiraladıgı ve garantili uygulamadan çıkardıgı VPOP’ların internet servis saglayıcılar tarafından iade edilmek istenmesi durumda, ilk yıl için sadece %10’una kadar iade imkanı sunarak bu tesebbüslerin ilgili piyasadaki faaliyetlerini zorlastırmak seklindeki iddia yönünden cezai islem uygulanmasına yer olmadıgına OYBIRLIGI ile,

   f) Özel data devrelerine uygulanan indirim oranlarını 3, 5 ve 7 yıllık sözlesme sürelerine baglamak suretiyle, 2004 sonrasında, ses iletimi ve telekomünikasyon altyapısı hizmetleri pazarına girebilecek potansiyel rakipler için 2580 pazara giris engeli yaratmak seklindeki iddia yönünden cezai islem uygulanmasına yer olmadıgına OYBIRLIGI ile,

   g) Devrelerin kiralanması sonrasında, taahhüt edilen hız, kalite ve satıs sonrası destek gibi hususlarda internet servis saglayıcılara zorluk çıkararak, bu tesebbüsleri rekabette dezavantajlı konuma sokup bu pazarlardaki rekabet kosullarını bozmak seklindeki iddia yönünden cezai islem uygulanmasına yer olmadıgına OYBIRLIGI ile,

   h) TTNet adı altında yerel kullanıcılara sunulan dar bant internet erisim hizmetleri karsılıgında alınan ücretleri 2590 maliyetin altında belirleyerek, rakiplerin piyasadaki faaliyetlerini güçlestirmek suretiyle kötüye kullanarak 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 6. maddesini ihlal ettigine ve bu nedenle hakkında cezai islem uygulanmasına OYÇOKLUGU ile,

   i) Sabit telefon abonelerine ayrıca bir abonelik gerektirmeden dar bant internet erisim imkanı saglayan, 146 numarası ile internet erisimi hizmetine benzer bir
   hizmeti diger internet servis sağlayıcılarının sunmasına engel olarak bu pazardaki rekabet kosullarını bozmak 2600 şeklindeki iddia yönünden cezai işlem uygulanmasına yer olmadıgına OYBIRLIGI ile,

3. Yerel kullanıcılara geniş bant internet erisim hizmetinin sunulması
   için gereken altyapıları içeren pazarda,
   a) Kontrolü altındaki kablo TV sebekesini internet servis saglayıcılarının kullanmasını engelleyerek (açık erisime izin vermeyerek) ticari faaliyet alanına baska bir tesebbüsün girmesine engel olmak seklindeki iddia yönünden cezai islem uygulanmasına yer olmadıgına OYBIRLIGI ile,

   b) Yerel telefon sebekesi üzerinden DSL teknoloji kullanarak sunulan genis bant internet hizmetleri piyasasına faaliyet
   yürütmek isteyen internet servis sağlayıcıların, bu sebekeyi birbirini tamamlayıcı nitelikte DSLAM cihazını kiralayarak ve yerel sebekeye erisim yöntemleri ile kullanmalarını engelleyerek ticari faaliyet alanına baska bir tesebbüsün girmesine engel olmak seklindeki iddia yönünden cezai işlem uygulanmasına yer olmadıgına OYBIRLIGI ile,

   c) Hem kablo TV hem de telefon şebekesinin internet servis saglayıcıları tarafından genis bant erisim hizmeti sunulmasında, kendi TTNet hizmetinin son kullanıcıya sunuldugu fiyatın üstünde rakamları ISS’lerden erisim ücreti olarak talep etmek suretiyle ISS’lerin yüksek girdi maliyetlerini artırmak ve tarifesi yüksek kiralık devreler kullanmaya zorlayarak tüketicinin zararına olarak, tüketici tercihlerini sadece kendi sundugu TTNet hizmetleriyle kısıtlamak seklindeki iddia yönünden cezai işlem uygulanmasına yer olmadıgına OYBIRLIGI ile,

   d) Devrelerin kiralanması sonrasında, taahhüt edilen hız, kalite ve satış sonrası destek gibi hususlarda internet servis sağlayıcılarına zorluk çıkararak, bu tesebbüsleri rekabette dezavantajlı konuma sokup bu pazarlardaki rekabet kosullarını bozmak seklindeki iddia yönünden cezai islem uygulanmasına yer olmadıgına OYBIRLIGI ile,

4. Uzak mesafe veri aktarımına iliskin royalty’leri içeren pazardaki hakim durumunu, uydu yer istasyonu işletmecilerinden aldıgı royalty tarifelerinde 2,4 ila 64 kat arasında degisen oranlarda zam yaparak artık tekel hakkının kalmadıgı bir piyasada, rakiplerinin piyasadaki faaliyetlerini zorlastırmak ve kendisi kullanmakta oldugu halde, diger yeniden satıcı veya kurumsal kullanıcılara belirli kapasitenin üzerinde hat kiralamayarak ve kiraladıgı düsük kapasitelerden yüksek fiyat talep ederek, uydu yer istasyonu hizmetleri pazarındaki rekabet koşullarını kendi lehine, uydu yer istasyonu isletmecileri aleyhine bozmak ve bu yolla ISS’lerin yurtdısı çıkıs imkanlarını kısıtlamak suretiyle kötüye kullanarak 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 6. maddesini ihlal ettigine ve bu nedenle hakkında cezai işlem uygulanmasına OYÇOKLUGU ile,
5. Yukarıda (3.A.a.), (3.B.h.) ve (3.D.) maddelerinde ihlal olarak tespit
   edilen eylemleri nedeniyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 16. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca Türk Telekomünikasyon A.S.nin, 2000 yılı net satıslarının takdiren onbindebeşi oranında (1.136.376,80) (Birmilyon Yüzotuzaltıbin Üçyüzyetmisaltı YTL 80 YKr) para 2650 cezası ile cezalandırılmasına OYÇOKLUGU ile,

6. Bu sorusturma kapsamında Rekabet Kurulu tarafından 21.6.2001 tarih ve 01-28/273-M sayı ile alınan geçici tedbir kararına iliskin olarak süreli para cezası tahakkuk ettirilmesi gerekmedigine OYÇOKLUGU ile, karar verilmistir.

denildi. Rekabet Kurumu’nun konuyla ilgili 2002 yılında aldığı karar Danıştay tarafından iptal edilmişti.