TT 764,4 Milyon YTL Vergi ile Rekortmen Oldu

2006 Kurumlar Vergisi ödemelerinde Türk Telekom Ankara’daki özel şirketler sıralamasında, ödeyeceği 764,4 milyon YTL (566 milyon $) vergi ile, vergi rekortmeni oldu. Türk Telekom, Ankara’da 62 bin şirkete tahakkuk ettirilen, 3 milyar YTL’lik toplam verginin de % 25’ini tek başına ödeyecek.

TBMM’de yapılan açıklamalara göre, Türk Telekom 2005 yılında 9,811 Milyar YTL ciro ve 2,8 milyar TL kar etmişti.

Türk Telekom Rakamlarının Yorumu

Türk Telekom gelir ve vergi rakamlarını, 3 ayrı sektör uzmanına sorduk. Çünkü özelleştirme sonrası ilk performans yılı olması nedeniyle önemli. Türk Telekom’un son 4 yıla ait rakamları şu şekilde;

Bu tablodaki rakamları değerlendirirken, 2 nokta dikkatimizi çekiyor. Bunlardan ilki gelirin 2 milyar YTL kadar düşmüş olduğu, ve buna karşın kar’da 2005 öncesi yıllara göre nerdeyse 2 katına yakın bir gelişme olduğu şeklinde özetlenebilir.

Cirodaki düşüşte 3 farklı nokta belirtiliyor. Bunlardan ilki, uydu ve kablo gelirlerinin 2005 yılında ayrılması. Özelleştirme nedeniyle ayrılan uydu ve kablo hizmetleri, 2005 yılında kurulan Türksat firmasına aktarıldı. Bu nedenle gelirlerdeki azalmanın 300 milyon YTL civarında olabileceği tahmin ediliyor.

2006 gelirlerinde olmayan bir diğer rakam, 2005 gelirleri içinde “arızi” olarak adlandırabileceğimiz ve GSM firmalarından önceki yıllara mahsuben alınan ve ara bağlantı rakamları ki, 600 milyon YTL civarındaydı.

Diğer yandan, 2006 Türk Telekom ses gelirlerinde, serbestleşme, rekabet nedeniyle tarife düşüşleri ve Skype nedenleriyle önemli düşüşler görülüyor. Daha iyi anlamak için, 2004 ve önceki yılına nazaran oluşan gerilemeyi tanımlayalım;

• 2004’ün temmuz ayından itibaren yapılan tarife düşüşlerinin, gelire etkisi, yuvarlak bir hesapla şehirlerarası ve milletlerarası aramalarda 8’de 1 şeklinde.
• Şehiriçi aramalarında, 2004’deki fiyat düşürme nedeniyle 4’de birine gerileme tahmin ediliyor.

Şimdi 2005’deki duruma nazaran 2006’daki duruma göz atalım, sektördeki uzmanlar şunları belirtiyor;

• Türk Telekom, yurtdışından gelen trafiğin terminasyonunda, Uzun Mesafe Telefon Hizmeti (UMTH) veren firmalarla rekabet etmek amaçlı olarak, 3 cent’lik fiyatlar uyguluyor. Bu durumda, olması gerekenin altında fiyat uygulandığı için, Türk Telekom gelirleri düşüyor, UMTH işletmecileri zarar ediyor. Karlı olan sadece KPN, Deutsche Telekom gibi yabancı operatörler oluyor. Dolayısıyla terminasyon fiyatının düşüklüğü nedeniyle (uzmanlar bunu mismanagement olarak adlandırıyor) Türk Telekom’un terminasyon gelirlerinde önemli bir düşüş olduğu belirtiliyor.**
• Gelişen haberleşme (ISS ve telekom) altyapısı nedeniyle, pek çok firma kendi şirket içi görüşmelerini de internet üzerinden yapıyor. Bu gelir Türk Telekom’da kendi sattığı ya da ISS firmaların sattığı sabit bir internet hat (ses yerine data) gelirine dönüşmüş vaziyette. Yani kurumlardan gelen gelir hem Türk Telekom, hem de UMTH firmaları için düşmüş durumda.**
• Skype farkı büyük rakamlara ulaşmış durumda. Bu rakamın 200-300 milyon $’lara ulaşmış olabileceği düşünülüyor. **

  Yeri gelmişken ufak bir not verelim; Skype’nin ücretsiz ve ücretli 2 seviyede hizmeti var. Bunlardan ücretsiz seviyedeki konuşmalara yapılacak fazla bir önlem olmamakla birlikte, ücretli (çoğunlukla kredi kartı ile ödeme) konusunda Telekomünikasyon Kurumu’nun üzerine düşen görevi yapmadığı iddiası var. Hem Türk Telekom ve UMTH firmalarının, hem de maliyenin gelir kaybına ve rekabet haksızlığına yol açan bu durumun verdiği zararın önüne geçilmesi için, Telekomünikasyon Kurumu tarafından kredi kartlı ödeme ve Türkiye’deki temsilci firma üzerinden bazı düzenlemeler yapılabileceğine dikkat çekiliyor.

Sonuç olarak Türk Telekom gelirinin 2 milyar YTL gibi bir seviyede düşmesinin mantığı böyle açıklanıyor. Gelir rakamını zaten Başkan ve Genel Müdür Paul Doany, ses, ADSL ve diğer kalemlerinden oluşan bir formatta 2005 için 7,42 Milyar YTL ve 2006 için 7,25 milyar YTL olarak vererek bu noktaları “arızi” olmaları nedeniyle dışarıda bıraktığı görülüyor.



Türk Telekom bu gelir düşmesine önlem anlamında mart 2007 itibariyle bir tarife değişikliği yaptı. Fiyat dengeleme (tariff rebalancing) olarak adlandırılan bu değişiklikle, şehirlerarası fiyatlarla, şehiriçi fiyatlar 8,1 kuruş olarak eşitlendi. Bu eşitlenme yapılırken de, şehiriçi fiyatlara artış, GSM, şehirlerarası ve milletlerarası aramalara indirim getirildi.

Kar rakamına bakıldığında ise, 3 büyük faktör etken olabilir. Bunlardan ilki eleman sayısındaki 14-15.000 civarındaki azalmadır. Bu azalmanın Türk Telekom’a yaklaşık 500-600 Milyon $/yıl civarı bir katkısı olduğu düşünülebilir.

Türk Telekom bilançosundaki bir başka farklılığın, Danıştay’ın Telekom Altyapısının devlete ait olduğuna dair kararı nedeniyle, bilançodaki amortisman kaleminin düşürülmüş olduğu ve bu rakamın 600-700 milyon $ civarında olduğu tahmin ediliyor. Son olarak yatırımlardaki erteleme de kar rakamının 2005’e nazaran farklılığının bir diğer faktörüdür.

Dolayısıyla bu 3 kalemin toplamının, kar rakamında 1,5 milyon $ civarı bir farklılık yaratması beklenebilir.

Vergi Beyannameleri Bu Yıl Tamamen Elektronik Ortamda Alındı



Bu yıl kurumlar vergisinin bir başka yönü de, elektronik ortamın iyice ortaya çıkan ağırlığı oldu. Buna göre Ankara’da nisan ayında alınan 62,296 vergi beyannamesinin % 97’si yani 60,385 adeti elektronik ortamda alınmış oldu.

* 2006 ciro kalemi tahminidir.
** Daha detaylı analiz için Incobiz ve ARG Danışmanlık işbirliği ile gerçekleştirilen 2005 ve 2006 UMTH Araştırmalarına bakılabilir. Daha fazla bilgi için
[email protected] adresine mail atınız.