Zaman zaman Türk Telekom çalışanları ve yöneticileri ile bazen de halk yani kullanıcılarla Türk Telekom’un özelleşmesi, özelleşmemesi konusunu tartışıyoruz.
Düşünün bir .. haberleşme en önemli kavramlardan birisi.. güvenlik, savaş, ticaret ve hatta günlük yaşamda.. haberleşmesiz yaşayabilir miyiz? hele bu kadar gelişmiş koşulları gördükten sonra.. Peki ya özelleştirme ile bu şirketi alan şirket bu kadar stratejik bir konuda söz sahibi olacak.. bu tehlikeli mi?
Diğer yandan Türk devleti bir türlü vergi konusunda sistem oturtamadı. Toplaması gereken vergiyi toparlayamaması nedeniyle elindeki olmazsa olmaz hizmetler veren KİT’leri kullanıyor. Bu kitlerin alıcısı çok, cazip ürünlerine istediği gibi zama yapıveriyor. Bu nedenle de bütçenin deliklerini kapatan kurumlar bunlar ve çok önemli. Acaba bunlarsız olur mu?
Bu iki kavramı düşününce.. insanın haklısınız diyeceği geliyor. Zaten yıllardır da bu kavramlar ileri sürüldü.. Peki ama öte yana bakalım. Acaba bu kurumların devlet eliyle ve monopol yönetilmesi Türkiye’ye bir şeyler de kaybettiriyor mu?
Bu konuda çeşitli hesaplar yapmak mümkün. Örneğin Yunanistan’daki ihracatçı (dış tücaret firmaları) Türk ihracatçısının 5-8’de bir fiyatla ABD ve Avrupa ile görüşüyor. Üstelik 3-4 yıldır. Bunun sonucu Türk İhracatçısı ne kaybetmiştir? Bilemiyoruz.
Biz daha basit bir hesap yapalım. Büyük büyük cirolar ve kar’lar açıklayan Türk Telekom’un yapmadıkları nedeniyle, son 3 yılda Türk hazinesine girmesi gereken hangi paralar giremedi ona bakalım..
Türk Telekom, çeşitli nedenlerle, aşağıdaki hizmetleri başlatmamış veya karlı iş modeline döndürmemiştir.
- 1.ADSL HİZMETLERİ
2.ISDN HİZMETLERİ
3.UYDU HİZMETLERİ
ADSL
Basit bir kabul yapalım. Diyelim ki, şu 60.000 ADSL bir an önce verilseydi. Bunu 10,000 Kurumsal abone, ayda 500 usd ve 50,000 ev veya küçük ofis abone için ayda 50 usd ödeme olarak kabul edelim.
Buna göre;
10 000 * 500 = 5 milyon USD/ay
ve 5 * 12 ay = 60 milyon USD/yıl
50 000* 50 = 2,5 milyon USD/ay
ve 2,5 * 12 ay = 30 milyon USD/yıl
Toplam = 90 milyon USD /yıl
3 yılda toplam kayıp = 3*90 milyon = 270 milyon USD/3 yıl.
ISDN için ;
BA dediğimiz 128 Kbps için dağılım, 60% kurumsal, 40% ev ve küçük ofis düşünelim. Yani 55,000 abonenin 60% = 33,000 kurumsal 200 usd/ay, 22,000 küçükofis/ev müşterisi (40%) 100 usd/ay olarak alalım.
Buna göre ;
33,000 * 200 usd = 6.6 milyon USD/ay,
ve 6.6 * 12 = 79 milyon USD/yıl
22,000 * 100 usd = 2.2 milyon USD/ay, — ve 2.2 * 12 = 26 milyon USD/yıl
Toplam = 105 milyon USD/yıl.
3 yıl için = 3 * 105 mil = 315 milyon USD / 3yıl.
ISDN +ADSL toplam kayıp = 585 Milyon USD
UYDULAR;
Uyduların boş olmasının maliyeti aylık 4 milyon USD’dır. Buna göre toplam kayıp
4*12*3 = 144 milyon USD/3 yıl.
Türkiyenin toplam kayıpları = ADSL + ISDN + Uydu = 360 + 315+ 144 = 724 Milyon USD. Yani 1 Milyar $’a yakın. (en iyimser tahminle)
Bu kayıplara, zincirleme kayıplar dahil değildir, gerçek rakamlar en az 2 katıdır (1,600 Milyon USD).
Alt yapı olmadığı için pahalı altyapı çözümleri, Türkiye’den boşuna dışarıya ödediği milyar dolarlar, içerik sağlayıcıların servis verememesi ve zarar etmeleri, satış yapamayan büyük Türk üreticilerinin zararları, bunların işten çıkardıkları insanların ekonomiden çıkması, bir çoğunun yurtdışına gitmesi, beyin göçü olarak Türkiye’nin geleceğinin kaybolmasına yol açmış, bu orta sınıf insanların alım güçlerini kaybettikleri için gidemedikleri, yiyemedikleri, giyemedikleri, Türkiye’nin iç Pazar daralmasına neden olmuştur.
Bunlara daha pek çok zincirleme etkiler eklemek mümkün. Örneğin İnsanların ve işyerlerinin hizmet almamaları ve daha pahalı yöntemleri kullanmak zorunda kalmaları gibi (örneğin ISDN hizmeti alamadığı için yurtdışı ile video konferans yapamayıp, yurtdışına seyahat etmek zorunda kalıp 200 usd mal olacak bir toplantı için 5,000 usd uçak, otel parası vermek zorunda kalan ve 1-2 günü yollarda işinden uzakta geçiren bir iş adamının kayıpları).
Bu örnek, bu güzel ülkede yapılmayanlar nedeniyle kaybedilenlere en güzel örneklerdir.
NOT : ADSL için 10,000 işyeri, 50,000 küçük işyeri ve ev kullanıcıları düşünülmüştür ama şimdiden 80-100 bin kişi ADSL için başvuruda bulunmuş durumdadır. Bu hizmeti tanımayanların sayısı, belki 3 kat daha fazla. TT’nin son iptal edilen ADSL ihalesindeki rakam 500,000 adetti.
ISDN için İstanbul 15,000 abone, 10 büyük il için 25,000 abone ve geriye kalan tüm Türkiye için 15,000 abone düşünülmüştür. Toplam 55,000 abone. T.Telekom’un planlayıp yapmadığı ihalede bu sayı 150 000 adetti.
İşte böyle sevgili okuyucularım. Siz ne dersiniz?
Kaynak : 