Türk Telekom özelleştirmesi pazartesi günü Resmi Gazetede yayınlanan ve Cumhurbaşkandan onaylı Bakanlar Kurulu Kararı ile yeni bir safhaya girdi. Biz de size bu safhada neler olacağını anlatalım istedik.
Çünkü gördüğümüz kadarıyla bu konuda, en ciddi yayınların haberlerinde bile pek çok hata var. Örneğin bir yayında Bakanlar Kurulu kararının üstündeki Cumhurbaşkanı onayını atlayarak, hala onaya gideceği, bir başkasında ise satış sözleşmesinin TK ile imzalanacağından bahsediliyordu. Biz size doğrusunu anlatalım..
Konuyu, özelleştirmeler konusunda tecrübesi yüksek bir hukuk bürosu ile konuştuk. Bundan sonrasında 4 aşama var;
Satış Sözleşmesinin İmzalanması
İngilizce, Share Sale Aggrement (SSA) olarak adlandırılan bu anlaşmanın ağustos ayı içinde imzalanması bekleniyor.
Bu anlaşma, Türk Telekom’un devrolacak hisselerinin sahibi olan Maliye Bakanlığı adına Özelleştirme İdaresi tarafından Oger Telekom Ortaklığı ile yapılacak.
Bu kapsamlı anlaşma, satış sürecinin tamamlanmasında neyin nasıl yapılacağını tarif eden bir anlaşma olacak. Yani, paranın nasıl ödeneceği, devletin hangi tarihte neyi teslim edeceği türü bilgiler bu anlaşma kapsamında yer alacak.
Türk Telekom’un Ana Sözleşmesinin Revizesi
Bildiğimiz gibi Türk Telekom bir Anonim Şirket. Şimdi bu şirketin ortaklık yapısı değişiyor. 2 ana ortak haline geliyor. Sözleşmenin de bu 2 ortağın birlikte çalışma koşullarını düzenlemesi gerekiyor.
İngilizce “Share Holders Agreement (SHA)” denilen bu anlaşma ile % 55’e sahip ortak ile % 45 ve altın hisseye sahip ortak arasındaki ilişkiler tarif edilecek.
Normal her şirkette bulunan bu sözleşmede Yönetim Kurulu ve üst yöneticilerin atanması, sahip ve yönetime ait çeşitli durumlar tanımlanacak.
Lisans Sözleşmesi
Türk Telekom geçtiğimiz yıllarda Ulaştırma Bakanlığı ile bir görev sözleşmesi çerçevesinde çalışıyordu. Bu sözleşme, TK kurulduktan sonra Telekomünikasyon Kurumu (TK) ile imzalandı. Ancak şirketlerde kamu payının % 50’nin altına düşmesi durumunda, sözleşme görev sözleşmesi olmaktan çıktığı için, şimdi diğer özel şirketlerin yaptığına benzer bir lisans (imtiyaz) sözleşmesine dönüştürülecek.
Bu aşamada TK ile Türk Telekom yeni yönetimi arasında “altyapının 21 yıl sonra devri” gibi konuların gündeme gelmesi bekleniyor.
Her ne kadar Telekomünikasyon Kurumu Başkanı Tayfun Acarer Türk Telekom Malıyla, Mülküyle Satıldı dediyse de, Kurumun içinde Telekom Altyapısı 21 Yıl Sonra TK’ya Bırakılacak diyen 34.madde savunucuları olduğu ve bu ve başka konuların gündeme gelebileceği bildiriliyor.
Bu arada iletmeden geçemeyeceğim bir husus da şöyle; Türk Telekom’un özelleşmeye hazırlık çalışmalarından birisi de 2002 yılında Arthur Andersen firmasına yaptırılan analizdi. Arthur Andersen Yönetim Danışmanlığından Sorumlu Ortak ve TT projesinin yöneticisi Fuat Öksüz bu projeyi Füsun Nebil’e Türk Telekom, Holding Senaryosu ile Zoru Seçti başlıklı röportajda anlatmıştı. O günlerde yapılan çalışmada, bir model Türk Telekom’un sadece altyapı şirketi olarak çalışması idi. Diğer bir model de 9 şirkete bölünmesiydi. Her iki durumda da, altyapı kontrol altına alınmış oluyordu. Bugün artık bu konunun tartışılması için hayli geç kalındı. TK tarafından gündeme getirilmesi de bu koşullarda zor gözüküyor.
Herneyse, gelelim hep bahsedilen Danıştay onayına. Danıştay onayı satış sırasında değil, satılmış olan şirketin bu anlattığımız TK ile lisans imzalama aşamasında gündeme gelecek. Bunu da netleştirmiş olalım.
Davalar Süreci
Ayrı bir süreç olmamakla birlikte, Türk Telekom özelleştirmesinde önemli bir husus da özelleştirmenin iptali ya da yol boyu süreçlerin durdurulmasına yönelik açılan davalar. Bilindiği gibi daha önce açılan benzer özelleştirmeyi durdurma davalarının bazılarında Danıştay lehte karar vererek, özelleştirmeleri durdurmuştu.
Hali hazırda, Türk Telekom özelleştirmesi aleyhine açılan 3 dava biliniyor. Bunları hatırlatalım;
- Tüketici Derneği, TT Özelleştirmesine Dava Açtı
- Haber-Sen Rekabet Kurumu Kararı için Mahkemede
- Türk Telekom Özelleştirmesine İlk dava Açıldı
Özelleştirme İdaresi İhale Sırasında Şeffaf Davrandı
Türk Telekom ihalesinden mutsuz olan bazı kesimler olmakla birlikte, genel olarak bakıldığında, ihalenin geçersiz ya da kanunsuz yapıldığına dair söylemler yok. Özelleştirme İdaresi Başkanlığı bu açıdan bakıldığında, yani ihalenin gerçekleştirilmesinin teknik tarafında, başarılı bir iş yapmış gözüküyor.
Ancak toplum, bundan sonraki aşamaların da aynı şeffaflıkta olmasını bekliyor. Çünkü, aldığımız bilgilere göre yukarda saydığımız son 2 fazda sorun çıkma olasılığı yüksek. Bu kadar büyük bir miktarda yani 6.650 Milyar $ düzeyinde bir para ödemeyi taahhüt eden firmanın, ilk taksiti ödemeden önce, bazı konularda garanti almak isteyeceğini düşünüyoruz. Bu konuların bu açıdan açıklanması ve her aşamada neler olduğunu topluma iletilmesi çok çok önemli. Çünkü Türk Telekom hassas bir konu..
Konuşulanlar
Bir de dedikodulardan bahsetmeden geçemeyeceğiz. Kulislerde, Türk Telekom özelleştirmesinden sonra Ekinalan’ın koltuğunu bırakacağı, yerine eski Turkcell Genel Müdürü Cüneyt Türktan’ın gelebileceği –biraz da Oger Telekom Genel Müdürü Dr.Paul Doany’nin daha önce Türktan’dan danışmanlık aldıklarını açıklaması nedeniyle– bildiriliyor. Ancak bizim duyduğumuz başka isimler var.
Son notumuz; Daha önce sürecin Mart 2005’e dek süreceğini öngören uzmanlar, onayların hızlı alınmasına bakarak, Türk Telekom’un devrinin çok daha önce olacağı uyarısında bulunuyorlar.
Kaynak : 