Bu makalenin ilk bölümünü Türk Telekom’da Maaş Tarihi Değişirken, Emekliliğe Teşvik Geldi – 1 başlığı altında okuyabilirsiniz.
Türk Telekom devir olalı 1 ay sonra 3.cü sene doluyor. Şirketin bu dönemde personel yapısında neler oldu şeklinde baktığımızda, gözümüze ilk çarpan değişiklik; sayıdaki azalma. Devir öncesi 54.000 civarında olan personel sayısı bugünlerde 31.000-32.000 civarında olarak tahmin ediliyor.
Bu personelin 22.000-24.000 civarında olanları kapsamiçi olarak adlandırılan, devlet memurluğu özelliği kalmamış, çünkü önceki yıllarda sözleşme imzalamış ve sendikalı kapsamına girmiş olanlar.
Geri kalan personelin bir kısmı 2006 başında “güvence süreli” olarak adlandırılan Tip-1 anlaşmasını imzalayanlar ve devlet memurluğundan vazgeçmeyen Tip-2’ler[1].
Ancak Türk Telekom ağustos ayında ortaya yeni bir sözleşme çıkardı. Bu sözleşmenin, şirketin yaptırdığı “iş analiz” çalışmasının sonucu olarak ortaya çıktığı belirtiliyor. Sözleşme ile yönetici kademesine, dünyanın benzer büyüklükteki telekom firmalarında sunulan maaş ve ek imkanlar veriliyor. Ancak bu sözleşmenin özelliği “güvence süresi yok”.
Güvenceye alışmış Türk Telekom personeli bu sözleşmeyi 3.tip olarak adlandırıyor ve şüpheyle bakıyor ama görüldüğü kadarıyla, sektör içinde ya da dışında bulunabilecek türde standart bir şirket sözleşmesi. Özel sektördeki herhangi bir firmada olduğu gibi güvencesi, kişinin kendisi.
Personelin Tip-3 Dediği Sözleşmeler Neleri Kapsıyor?
Sözleşmeyi imzalayan 1. ya da 2.tip yöneticiye, eşdeğer 1.tip personelin % 25 üstünde maaş öneriliyor. Buna karşılık, 1.tip personelin daha önce imzaladığı ve bitmesine hemen hemen 26 ay kalan sözleşmeden vazgeçmesi, Tip-2 personelin ise, devlet memurluğu güvencesinden vazgeçip süresiz bir sözleşmeye imza atması gerekiyor.
Tip-3 olarak adlandırılan personele maaş artışı dışında konumuna göre 100-150 litre benzin, evlerine 10.000 kontör ve temsil ödeneğine artış gibi ek imkanlar veriliyor. Dediğimiz gibi bu imkanların, eşdeğer şirketlerdeki yöneticilere verilen imkanlarla eşdeğer olmasına özen gösterilmiş.
Bu sözleşmeyi Tip-2 elemanlardan 200 kadar ve Tip-1’den de 1000 kadar kişinin imzalamış olduğu düşünülüyor. Ama Tip-1’den imzalayanların çoğunun zaten emekliliklerinin doldurulmuş olduğu notu da var.
Türk Telekom’a yakın kaynaklar, çalışanların Tip 3 diye nitelediği sözleşme için; “Türk Telekom boyutundaki büyük şirketlerin ve uluslar arası dev şirketlerin yabancısı olmadığı bir uygulama. Şirket genelinde yapılan iş değerlendirme çalışması sonrasında, performansa göre ücretlendirme ve liyakat esasıyla işleyen bu sisteme geçildi ve yan haklar da aynen diğer şirketlerde olduğu gibi benzin vs gibi haklar ile desteklendi” şeklinde bir yorum getiriyor.
Tip-3’lerin gündeme gelmesiyle birlikte akla gelen sual; Sözleşmeleri hala imzalamayan Tip-2 yılbaşında devlete geri gönderilecek mi? Ya da Tip-3 sözleşmeyi imzalamayan kişiler yerine, Tip-3 imzalamayı kabul edenler geçirilecek mi? Bunun için “Tip-3 imzalamamış kişi, eğer yerine imzalamışlar arasında birisi varsa değiştirilebilir ama yoksa ve imzalamamakta ısrar etmişse, o sözleşmenin sağladığı ek imkanları alamayacak” yorumu yapılıyor.
Bu arada devir işlemleri sonrasında, 2 yıllık Tip-1 imzalayan ve bu süreleri şubat 2008’de dolan kişilerin hala çalışmaya devam ettiği de hatırlatılıyor.
Neden Teşvik?
Tabi hemen akla bir soru geliyor. Türk Telekom neden emekliliği teşvik ediyor ya da başka sözlerle soralım, neden bazı elemanların (ya da özellikle eski elemanların) ayrılmasını istiyor.
Öncelikle hep belirttiğimiz bir konuyu hatırlatalım; Dünya telekom sektöründeki çeşitli kriterlere bakıldığında, Türk Telekom eleman sayısı özelleştirme öncesindeki 70.000’lere nazaran yarıdan aza ve devir sırasındaki 54.000’e nazaran 25.000 aşağıya (şu anda 31.000-32.000 civarı eleman çalışıyor) inmesine karşın, halen fazla durumda.
Bunu biz söylemiyoruz. Örneğin şirketlerdeki çalışan başına gelir rakamına bakarak uzmanlar söylüyor. Daha önce de anlatmıştık [2]; Türk Telekom’un çalışan başına geliri muhtemelen 250.000 YTL civarı. Oysa aynı rakam Deutsche Telekom’da 500.000 YTL civarı ve bu şirket de önümüzdeki sürede halen eleman çıkartmaktan bahsediyor.
Bu arada, bir noktayı da vurgulayalım; hem Türk Telekom içinde, hem de sektörde, Türk Telekom’un grev sırasında 12.000 civarı personel ile de çalışabildiğini gösterdiği çokça konuşulan bir konu.
Ama daha önemlisi, çalışan kalitesi.. Ne demek istiyoruz, şimdi bir de buna bakalım;
Bu makalenin devamını “Tekel Devlet Firması Çalışanları ile Rekabete Cevap Vermek Mümkün mü? – 3” bölümünü okuyacaksınız.
Bu haberle ilgili yorumlarınızı aşağıdaki bölüme ya da burayı tıklayarak ulaşabileceğiniz bloga ekleyebilirsiniz.
[1] Özelleştirme Sürecindeki, Türk Telekom’da Personel Hareketleri Dosyası
[2] Türk Telekom İşten Çıkarmaları Halka Arz ile mi Alakalı?
Kaynak : 