Bu yazının önceki bölümünü Türkiye’nin Yurtdışı İnternet Erişimi Üzerine – 1 başlığı altında okuyabilirsiniz.
Dün için söz verdiğim yazıyı –dünkü haberlerin yoğun olması nedeniyle– bugün sunuyorum..
Denizaltı Kablo İhalesindeki Terslikler
Bu yazının önceki bölümünde gösterdiğim sayfaya yani www.mednautilus sayfasına bir kez daha gözatın. Bu haritada Med Nautilus firmasının fiber kablo şebekesinin bir haritası var. Bu harita’da İstanbul’a ait biri mevcut, biri planlanan (sarı) 2 denizaltı kablosu göreceksiniz.
Mevcut denizaltı kablosu, 2003 Mayıs ayında tam da Cezayir depremi nedeniyle hatların kesik olduğu günlerde çıkılan bir ihale sonucunda yaptırılmıştı. (Bkz : Bir yanda Fiber Faciası, Diğer Yanda Denizaltı Kablo İhalesi
Bu ihaleye 6 firma katılmıştı ama ihalenin eşitler arasında yapıldığını söyleyemeyeceğiz. Çünkü, bunlardan 5 tanesi İtalya-İstanbul arasında yeniden hat çekecek şekilde teklif verirken, 6.cı firma olan Med Nautilus zaten Atina’ya 100-150 km uzaklığa kadar gelmiş olan kablosunu İstanbul’a uzatmayı teklif ediyordu. Doğrusu, yaptığı teklif de –yeni hat çekmeyi teklif eden diğer firmalardan düşük olmakla birlikte– sektörün bazı uzmanlarınca bu kısa mesafeye nazaran yüksek olarak değerlendirilmişti. İhaleyi kazanan Med Natilus oldu. (Bkz : Fiber Optik İhalesini Med Natilus Kazandı)
Şimdi.. bu ihalede şartnameye ters olduğu konuşulan bazı noktalar vardı. Öncelikle bu kablo paylaşımlıydı. Yani, en azından Yunanistan’dan, İtalya’ya olan bölümü paylaşımlı durumdaydı. Ama bunun dışında da Med Natulius çektiği kablo da TT’nin ihtiyacı olan 2 kıl dışında 4 kıl’a daha sahipti ve bunu da Türkiye’deki diğer ISS’lere satmayı planlıyordu. Yönetmelik de bunun önünü açıyordu.
Med Nautilus’un kablo içindeki bu diğer 4 kılı satması durumunda, fiyatların düşmesi söz konusuydu. Hem de çok büyük bir oranda. Dolayısıyla da Türkiye’de İNTERNET UCUZLAŞACAKTI.
Tabi internetin ucuzlaşması için bir başka yol daha vardı. O da Fiber Kablo konusunda Serbestliğin verilmesiydi. Yani isteyen firmanın istediği ülkeye fiber çekmesinin mümkün olmalıydı ki.. bu şekilde pek çok büyük ve yabancı operatör Türkiye’ye kendiliğinden — Türk Telekom ya da başka bir firmadan para almadan–fiber kablo çekecek, ISS’lere hat satacak ve böylece İNTRENET UCUZLAŞACAKTI.
Ne kadar ucuzlaşacak derseniz.. Fikir verelim. Bir önceki bölümde de gösterdiğimiz rakamları yazalım. Bugün Türk Telekom’dan başka bir ülkeye mesela Almanya’ya 34 MBitlik fiber almak isteyen bir ISS 165.000 $ civarı bir para ödemek zorunda. Aynı kapasitede hattı Avrupa’da bir operatörden alınırsa –yine bir ülkeden başka bir ülkeye doğru– ortalama 1000 Euro ödemeniz gerekiyor.
Şimdi hikayemize dönelim. Dediğimiz gibi Med Natilus, ihale sonunda a) 4 kılı kendisine ait 6 kıllı, b) Yunanistan sonrası paylaşımlı bir hat sağladı. Bu 2 durumda ihale şartnamesine aykırıydı.
Bu 2 durumdan, Yunanistan sonrası paylaşımlı bölümü için değil ama 6 kıllı bölümü için Türk Telekom Med Nautilus’e, ihaleye aykırı olduğu için, sadece mevzuatı aşmak açısından diğer 4 kılı da bir müddet TT’ye devretmesi gerektiğini, sonra iade edeceklerini söylediler. Med Natilus de buna uydu.
Ancak sonradan olay bu şekilde gelişmedi. Türk Telekom Med Naitlus’un elinde 4 kıl olduğu zaman bunun serbestleşmeye yol açacağını bildiği için bu 4 kılı geri iade etmedi.
Şimdi telekom kulislerinde, Türk Telekom’un tamiratını 2 haftada ancak bitirebildiği hattın aslında Med Natilus tarafından bu olayın çözülmesini hızlandırmak için tutulduğu iddiası konuşuluyor. Bu hattın ilk döşenmesi toplam 1 ayda yapılmıştı. Tamirinin 2 haftada ancak bitirilebilmesi şaşırtıcı. Görüldüğü gibi, net açıklamalar yapılmadığı –belirsiz bir nedenle koptu– dendiği ya da ne zaman tamiratının bitirileceği gibi can alıcı noktalarının açıklanmadığı durumlarda, bu tür düşünceler beyinleri ve kulakları dolduruyor. Bu konuda her iki şirketin de yetkilileri açıklama yapmadıkları için hatların bu kadar uzun süre tamir olmaması, arkada bir takım pazarlıklar sürdüğünün belirtisi olarak yorumlanıyor.
Bu yazı dizisinde anlattığım olumsuzlukların nasıl düzelebileceği önerilerini yani Türkiye’de internetin ve telekomun ucuzlaşması ve bu tür yurtdışı erişim arızalarının sorun haline gelmemesi için önerilerimi Türkiye’nin Yurtdışı İnternet Erişimi Üzerine – 3 başlığı altında kataracağım.
Kaynak : 