ABD’de açılan bir davada, yapay zekalı İnsan kaynakları yazılım şirketi Workday’e karşı başvuru tarama algoritmasına odaklanan yaş ayrımcılığı iddiası nedeniyle toplu eyleme yol verildi. Derek Mobley (40 yaş üstü), Workday’in platformunu kullanan şirketler aracılığıyla 100’den fazla işe başvurdu ve her seferinde reddedildi; yapay zeka tabanlı taramanın orantısız bir şekilde yaşlı başvuranları dışladığını iddia etti
16 Mayıs 2025’te, Kaliforniya Kuzey Bölgesi Yargıcı Rita Lin, yaş ayrımcılığı iddiasının ADEA kapsamında ülke çapında toplu bir eylem olarak devam etmesine izin verdi. 24 Eylül 2020’den beri reddedilen 40 yaş üstü başvuru sahipleri davaya katılabilecek.
Workday, müşterileri için adayları puanlayan, sıralayan, derecelendiren ve filtreleyen yapay zeka destekli bir algoritma sağlıyor. Mobley, bu araçların yaş için vekil görevi gören mezuniyet yılı, iş boşlukları ve birikmiş deneyim gibi ölçütleri kullandığını ve 40 yaş üstü başvuru sahipleri üzerinde farklı bir etki yarattığını savunuyor.
Mahkeme, Workday’in işverenlerin bir “temsilcisi” olarak değerlendirilebileceğini ve işe alım şirketi olmasa bile sonuçları taramaktan sorumlu tutulabileceğini öne sürdü. Bu, doğrudan bir yapay zeka işe alım aracını hedef alan ilk toplu yasal işlemlerden biri ve İK’da otomatik karar alma konusunda artan tepkilere ve incelemelere işaret ediyor.
Bu davadaki başarı, diğer satıcılara (ör. Intuit, HireVue) karşı benzer iddiaları tetikleyebileceği ve işverenleri, yapay zeka araçlarını önyargı açısından proaktif bir şekilde denetlemeye itebileceği düşünülüyor.
Bundan sonrasında Workday’den, yapay zeka aracının performansı ve başvuru sonuçları hakkında dahili veri istenecek. Potansiyel olarak yüz binlerce reddedilen başvuru sahibi çeşitli kanallar (muhtemelen sosyal medya veya e-posta sistemleri dahil) aracılığıyla bilgilendirilecek. ABD’de bu tür araçları kullanan şirketler, EEOC’nin benzer konularda halihazırda ağırlığını koymasıyla artan yasal ve düzenleyici baskıyla karşı karşıya kalabilir.
Mobley v. Workday Inc. davası, Yapay Zeka önyargısı davalarında bir dönüm noktasıdır. Sadece araca değil, yaratıcısına da meydan okuyarak, satıcıların ve şirketlerin korunan grupları orantısız şekilde dezavantajlı duruma düşüren algoritmalar için ayrımcılık yasası kapsamında sorumlu tutulmaları için zemin hazırlıyor.
Kaynak : 