YASAD (Yazılım Sanayicileri Derneği), 28 Mayıs’ta İTÜ Maslak Kampüsü’nde, üyelerine yönelik olarak “Ar-Ge Kanunu ve TÜBİTAK Destekleri” konulu bir bilgilendirme toplantısı düzenledi. Toplantıda, TÜBİTAK/TEYDEB desteklerinin yanı sıra Ar-Ge ve Yenilik Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun değerlendirildi.
YASAD Başkanı Gülara Tırpançeker, açılış konuşmasında, dernek organizasyonu ve faaliyetlerinin yanı sıra Türkiye’de yazılım ve hizmet sektörünün durumu hakkında bilgi verdi. Tırpançeker, YASAD Yönetim Kurulu olarak, yazılım sektörünün gelişmesi ve ülke ekonomisinde hak ettiği yeri bulabilmesi için gerekli çalışmaları yapacaklarını, bu çalışmaların daha kapsamlı ve verimli olabilmesi için YASAD’a üye olan tüm kuruluşların oluşturulan çalışma gruplarında yer almalarını arzu ettiklerini söyledi. Tırpançeker, Türkiye yazılım sektörünü şöyle değerlendirdi:
IDC verilerine göre, 2007 yılı sonu itibariyle Türkiye bilgi teknolojileri (BT) sektörü 4.781 milyon dolar, paket yazılım ise 494 milyon dolardır. Dünya genelinde donanım tüm BT harcamasında %39 pay alırken, bu oran Türkiye’de %68 seviyesindedir. Donanım ağırlıklı olan bu yapı, önümüzdeki yıllarda yazılım ve hizmet alanında daha fazla büyüyerek değişecektir.
Bilişim sektörü, günümüzde ülkelerin üretkenlik, verimlilik ve küresel rekabet avantajı için itici bir güçtür. Yazılım sektörü ise en yüksek istihdamı ve en fazla katma değeri sağlar. Ekonominin kayıt altına alınmasını ve sosyoekonomik gelişmeyi mümkün kılar. Gelişmekte olan ülkeler için yazılım sektörü bir fırsat penceresidir. Buna örnek olarak Hindistan, İsrail, İrlanda, Çin ve Brezilya verilebilir. Bu beş ülkenin yazılım ve hizmetler sektöründe başarı hikayelerine baktığımızda, Hindistan, İsrail ve İrlanda’nın dış pazar odaklı, Brezilya ve Çin’in ise iç pazar odaklı büyüme stratejisini benimsediğini görürüz. Kalkınmalarında eğitimli işgücü, paydaşlar arasında işbirliği, güçlü telekom altyapısı, devlet desteği, diaspora, telif haklarına ve Ar-Ge’ye önem verilmesi rol oynamıştır. Uluslararası firmalar, biraz basitleştirerek söyleyecek olursak, İsrail’e Ar-Ge, Hindistan’a ucuz işgücü, İrlanda’ya da vergi avantajları nedeniyle yatırım yapmışlardır.
Tırpançeker, Türkiye’nin konumuna ilişkin olarak ise şunları söyledi:
Nüfusumuzun üçte biri 15 yaş altında, üçte biri de 15-30 yaş arasındadır. Büyük ve genç bir işgücü potansiyeline sahibiz. Bu genç nüfus, ülkemizin en önemli avantajlarından biridir. Türkiye’nin coğrafi konumu, ikinci önemli avantajdır. Doğu Avrupa, Rusya ve Ortadoğu bölgesinin merkezindeyiz. Bu da bize özellikle ‘near-shoring’ hizmetlerinde Hindistan ve Çin gibi rakiplere karşı avantaj yaratabilir. Ayrıca, komşu ülke pazarlarındaki dini, etnik ve ticari ilişkiler, iletişim ve pazarlama konularında avantaj sağlayabilir.
Tırpançeker, Türkiye’nin eğitilmiş insan gücü açığını kapatması; kamu, sivil toplum kuruluşu, üniversite ve özel sektörün birlikte çalışması; regülasyon ve sertifikasyonun sağlanması, haksız rekabetin ise önlenmesi; telif hakları konusuna önem verilmesi; teşviklerin, dış pazarlama desteğinin ve Ar-Ge desteklerinin artması; sektörün gelişmesi için yasa ve düzenlemeler yapılması; kümelenme yaklaşımlarına önem verilmesi ve ülkenin yurtdışındaki imajının iyileştirilmesi gerektiğini belirtti. Tırpançeker şöyle devam etti:
Türkiye, başarılı ülkelerin örneklerinden de faydalanarak, kaynaklarını ve konumunu göz önüne almak suretiyle iç ve dış pazar odaklı bir model oluşturmalıdır. İç ve dış pazara yönelik politika ve stratejiler eşzamanlı oluşturulmalıdır. Bunların sonucu olarak, yazılım sektörü, hedeflenen büyümeyi ve sıçramayı mutlaka yapacaktır. YASAD olarak, biz de bu modele uygun çalışma grupları oluşturmuş bulunuyoruz. Türkiye’nin kalkınması ve yazılım sektörümüzün büyümesi için alınacak bir yol ve yapacağımız işler var. İşbirliği yaparak sinerji yaratmamız lazım. Tüm üyelerimizin yapılacak çalışmalara katılımcı olmalarını bekliyoruz.
TÜBİTAK/TEYDEB destekleri anlatıldı
TÜBİTAK Teknoloji ve Yenilik Destek Programları Başkanlığı’ndan (TEYDEB) Ercan Orhan, sunumunda, TEYDEB’in var oluş amacını, faaliyetlerini ve endüstriye yönelik Ar-Ge desteklerini anlattı. Sanayi Ar-Ge projeleri destek programının amacından, desteklenme koşullarından, Ar-Ge projesinin hedeflerinden, Ar-Ge projesi yenilik sınıflandırmasından, Ar-Ge yardım safhalarından, desteklenen gider kalemlerinden, proje başvurularının değerlendirilmesinden, izleme, destekleme ve ödeme süreçlerinden bahseden Orhan, uluslararası Ar-Ge destek programının amacına, başvuru bildirimlerine ve kimlerin başvurabileceğine de değindi.
Orhan, KOBİ Ar-Ge başlangıç destek programı hakkında da bilgi vererek, bu destek projesi çerçevesinde proje giderlerinin %75’inin hibe olarak verildiğini, proje bütçesi için üst sınırın 400.000 YTL, destek süresinin de 18 ay olduğunu söyledi. Bunun yanı sıra istatistiksel değerlendirme de yapan Orhan, 1995 yılından itibaren yıllara göre sağlanan destek miktarı, destek alan firma sayısı, proje başvurularının bölgelere göre destek dağılımı ve teknoloji alanlarına göre destek dağılımı ile ilgili bilgiler verdi. Yazılım sektörünü de ele alan Orhan, yazılım projelerinde bugüne kadar 994 projenin TEYDEB tarafından desteklendiğini ve bu projelerden 603 tanesinin tamamlandığını aktardı. Orhan, 1995 yılından günümüze kadar yazılım projelerinin toplam proje başvuruları içindeki payını değerlendirdi; yazılım projeleri, projeler için destek başvurusunda bulunurken nelere dikkat etmek ve hangi hatalardan kaçınmak gerektiği konularında bilgi verdi.
Ar-Ge ve Yenilik Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun değerlendirildi
Toplantının son oturumunda, Ar-Ge ve Yenilik Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun’un çıkarılma amacı üzerine konuşulduktan sonra, Kanun içeriğindeki kavramlar hakkında detaylı bilgi verildi. Ayrıca, Kanun ile yapılan düzenlemeler maddeler halinde anlatıldı; Kanun kapsamında “Ar-Ge indirimi, gelir vergisi stopajı teşviki, sigorta primi desteği, damga vergisi istisnası ve teknogirişim sermayesi desteği” gibi teşvik ve destekler sağlandığı belirtildi; KOBİ’lerin TEYDEB, TTGV, AB FP7, EUREKA gibi programlar kapsamında Ar-Ge ve yenilik projeleri yapmaları, büyük ölçekli işletmelerin Ar-Ge merkezi kurmaları, rekabet öncesi işbirliği projeleri, start-up şirket kurma teşviği, uzun vadeli Ar-Ge projeleri geliştirme teşviği gibi konularda Kanun ile önemli fırsatlar yaratıldığı ifade edildi; 01.04.2008–31.12.2024 tarihleri arasında geçerli olacak Kanun içeriğinde değişiklik talep edilecek konular (özellikle yazılımla ilgili olarak) ile değişikliğin nasıl yapılması gerektiği gerekçeleri ile aktarıldı.
Yeni Ar-Ge yasası ne diyor?
Araştırma Geliştirme Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Yasa, Ar-Ge faaliyetlerinin desteklenmesi suretiyle rekabet gücünün artırılmasını, katma değeri yüksek mal ve hizmet üretiminin artırılmasını, araştırmacı ve nitelikli işgücü istihdamının desteklenmesini, rekabet öncesi işbirliği projelerinin geliştirilmesini ve teşvik edilmesini hedefliyor. Ayrıca yenilikçiliğe odaklanarak, istihdamı gelişmiş, katma değeri yüksek ürünler üreten, bu sayede verimliliği ve rekabetçiliği yüksek bir ekonomik ortam oluşturulmasını; böylelikle ülkemizin uluslararası rekabet gücünü artıracak, ithalat bağımlılığını azaltacak, ihracatını artıracak, yenilikçilik kapasitesini geliştirecek, dünyadaki gelişmelere uygun bir altyapı oluşturulmasını; teşebbüsün, yenilikçiliğin ve verimliliğin teşvik edilmesini amaçlıyor.
Yasa, yatırımcılara, Ar-Ge personeline ve diğer paydaşlara, sektör ya da faaliyet kolu ayrımı gözetmeksizin, 2024 yılına kadar çeşitli teşvik ve destekler getiriyor. Yasaya göre, işletmelerin Ar-Ge merkezlerinde gerçekleştirilen Ar-Ge harcamalarının tamamının matrahtan indirimine olanak sağlanıyor. Böylelikle, daha önce %40 olan indirim %100’e çıkarılıyor. Kamu kurum ve kuruluşları ile kanunla kurulan vakıflar tarafından veya uluslararası fonlarca desteklenen Ar-Ge ve yenilik projelerinde gerçekleştirilen Ar-Ge ve yenilik harcamalarının tamamının matrahtan indirimine olanak sağlanıyor. Rekabet öncesi işbirliği projelerinde ve teknogirişim sermaye desteklerinden yararlananlarca gerçekleştirilen Ar-Ge ve yenilik harcamalarının tamamının matrahtan indirimine imkan veriliyor. Ayrıca, 500 ve üzerinde tam zaman eşdeğer Ar-Ge personeli istihdam eden Ar-Ge merkezlerinde, o yıl yapılan Ar-Ge ve yenilik harcamalarının bir önceki yıla göre artışının yarısı, ek Ar-Ge indirimi olarak matrahtan indirilebiliyor.
YASAD Hakkında
Türkiye’de yazılım üreten kişi ve kuruluşların çıkarlarını korumak amacıyla kurulan Yazılım Sanayicileri Derneği (YASAD), kısa vadede Türkiye’nin yazılım ihtiyacının tamamına yakınının yerel olarak üretilen kaynaklardan karşılanması, yenilik ve yaratıcılığın teşvik edilmesi, kurumsallaşma, kalite ve rekabet gücünün artırılması, 2015 yılında en az 1 milyar dolarlık yazılım ihracatı yapılabilmesi; orta vadede ise üye şirketlerinin global şirketler haline gelmesi, global şirketlerle işbirliği ve sinerji geliştirilmesi, yazılımın 2023’te Türkiye’nin ihracatçı sektörleri içinde ilk 5’e girmesi için çalışmalarını sürdürmektedir.
Kaynak : 