Toplumumuzu son dönemde bir kabus gibi saran ve şehir efsanelerine yol açan “telefon dinlemeleri” konusunda Anayasa Mahkemesi ilginç bir karar verdi ve 3 yıl önce 10.Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer’in yaptığı başvuruyu değerlendirerek itiraz edilen hükmü iptal etti.
Anayasa Mahkemesi 5397 sayılı ve MİT, polis ve jandarmaya telekomünikasyon yoluyla yapılan iletişimi tespit, dinleme ve kaydetme konusunda yetki veren kanunun[1], “Dinlemelerde faaliyetlerin denetiminin, başbakanın özel olarak yetkilendireceği kişi veya komisyon tarafından yapılması” şeklindeki hükmünü iptal etti.
3 temmuz 2005 tarihinde yürürlülüğe giren 5397 sayılı kanun,
- 4 temmuz 1934 tarih ve 2559 sayılı Polis Vazife ve Selakiyet Kanununun ek 7nci maddesine fıkralar,
- 10 mart 1983 tarih ve 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve yetkileri Kanununa 5.madde
- 1 kasım 1982 tarih ve 2937 sayılı Devlet İstihbarat Hizmetleri ve Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) kanunun 6.maddesinin 1.fıkrası değişikliği yapılmış ve yeni fıkralar,
eklemiş durumda. Kanunun yürürlülüğe girdiği dönemde Cumhurbaşkanı olan Ahmet Necdet Sezer, bu Kanun’un bazı hükümlerinin iptali ve yürürlüğünün durdurulması istemiyle Anayasa Mahkemesi’nde dava açmıştı.
İşte Anayasa Mahkemesi heyeti, bugünkü gündem toplantısında, bu kanunun itiraz edilen hükümlerini inceledi ve davayı esastan karara bağladı.
Anayasa Mahkemesi, kanun ile Polis Vazife ve Selahiyet Kanunu, Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu ve Devlet İstihbarat Hizmetleri ve Milli İstihbarat Teşkilatı Kanunu’na eklenen, “Dinleme faaliyetlerinin denetiminin Başbakanın özel olarak yetkilendireceği kişi veya komisyon tarafından yapılmasını” öngören hükmü iptal etti.
Yüksek Mahkeme, “Telekomünikasyon İletişim Başkanı’nın, Telekomünikasyon Kurumu Başkanının teklifi üzerine Başbakan tarafından atanacağına” ilişkin hükmü de Anayasa’ya aykırı buldu.
Anayasa Mahkemesi iptali istenen “Bir başkan ile teknik, hukuk ve idari olmak üzere üç uzmandan oluşacağı” hükmüne ilişkin yeni bir yasal düzenleme yapıldığı için karar verilmesine yer olmadığına hükmetti.
TİB Başkanı Fethi Şimşek Görevine Devam Edecek
Bakan Yıldırım, Anayasa Mahkemesi’nin Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı’nın (TİB) kuruluş kanunundaki Telekomünikasyon İletişim Başkanının başbakan tarafından atanması ve TİB’in denetiminin başbakanın belirlediği kişi veya komisyon tarafından denetlemesini düzenleyen kanun maddesini iptal etmesini değerlendirdi. Verilen kararın usulü bir karar olduğunu vurgulayan ve Telekomünikasyon İletişim Başkanı Fethi Şimşek’in görevine devam edeceğini bildiren Yıldırım şunları söyledi :
Verilen karar bu kuruluşun yapacağı iş ve işlemlerle ilgili bir karar değil. TİB kanununda verilen işleri yapmaya devam edecek. İstihbarat birimleri, Emniyet ve Jandarma’nın dinleme taleplerine yasalar çerçevesinde izin verecek ya da vermeyecek. Esasa ilişkin bir şey yok.
Yıldırım, tekrar bir atamanın söz konusu olması halinde, bundan sonraki atamaların üçlü kararnameyle yapılacağını not etti ve dinlemelerle ilgili olarak şunları söyledi :
-
Herkes müsterih olsun yanlış iş yapan er geç hesabını verir. Vatandaşlara korku salmaya, vatandaşlarımızın hayatını bir kabusa çevirmeye kimsenin hakkı yoktur. Bu mekanizma dünyanın bütün uygar devletlerinde vardır.
TİB, 5397 ile Kuruldu
Telefon dinlemeleri konusunda 2005 yılında bir düzenleme yapıldı. 5397 ile yapılan değişiklik, dinlemelerin yine ilgili birimler tarafından yapılabilmesine ama tek bir noktadan koordine edilmesine yön veriyordu ve yönetimi de TİB adlı bir kurumun yapmasına yol açıyordu.
Bugün adı Bilgi Teknolojileri ve İletişim Başkanlığı olan (BTK – eski TK) kurum altında oluşturulan TİB Başkanlığına 11 ağustos 2005 tarihinde Fethi Şimşek atanmıştı.
Daha sonra aynı kurumun uzmanlıklarına : Teknik ; Basri Aktepe, Hukuk : Mustafa Akar ve İdari ; Abdülkadir Mahmutoğlu atandı.
10 kasım 2005 tarihinde, Resmi Gazete’de Telekomünikasyon Yoluyla Yapılan İletişimin Tespiti, Dinlenmesi, Sinyal Bilgilerinin Değerlendirilmesi ve Kayda Alınmasına Dair Usul ve Esaslar ile Telekomünikasyon İletişim Başkanlığının Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Yönetmelik yayımlanan TİB 23 temmuz 2006’da faaliyetine başladı.
2007 ise aynı birim altında İnternet Dairesi oluşturuldu ve 23.05.2007 tarih ve 26030 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun ile Telekomünikasyon Kurumu bünyesindeki Telekomünikasyon İletişim Başkanlığına 28.05.2007 tarih ve 2007/301 sayılı Kurul Kararı ile Osman Nihat Şen Daire Başkanı olarak atandı.
TİB bugün 5397 sayılı kanunla ilgili telefon dinlemelerde koordinasyonu sağlayan kurum ve 5651 sayılı kanunla ilgili suçlarda site erişim engellemelerde yetkili olan kurum konumunda.
[1] TBMM Kanun No : 5397 – BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN
Kaynak : 