Dünyanın önde gelen yönetim danışmanlığı şirketlerinden Hay Group’un yaptığı araştırmaya göre batılı ülkelerle karşılaştırıldığında, daha az gelişmiş ülkelerdeki yöneticilerin harcanabilir geliri daha yüksek.
Rusya, Türkiye, Meksika ve Ukrayna gibi gelişmekte olan ekonomilerde yöneticiler İngiltere, A.B.D ve Batı Avrupa ülkelerindeki yöneticilere oranla daha fazla satınalma gücüne sahipler. Avrupa ülkeleri arasında sadece İsviçre, Almanya ve İrlanda’daki yöneticiler satınalma gücü sıralamasında ilk 20’deler. A.B.D.’deki yöneticiler 24, İngiltere’deki yöneticiler ise 40’ıncı sırada yer alıyorlar.
Hay Group Global Ücret Araştırmaları Direktörü Steve Marsden durumu şu şekilde açıklıyor:
Gelişmekte olan ülkelerdeki büyüme üst düzey yöneticilere olan talebi inanılmaz artırıyor. Arzın yetersiz olması ve bu hareketli piyasalarda yöneticilere ödenen yüksek maaş ve primler bu ülkelerdeki yönetici ücretlerini yükseltiyor.
Hay Group’un yayınladığı Dünya Ücret Raporu, Hay Group PayNet veritabanından çeşitli ülkelerdeki yönetici* (bir fonksiyonun tepe yöneticisi) ücretlerinin** karşılaştırılması ile hazırlandı. Araştırmada Hay Group’un dünya çapında tutarlı verileri kullanılarak anlamlı karşılaştırmalar yapılabilmesi sağlandı. Kuzey Amerika, Güney Amerika, Ortadoğu, Afrika, Avrupa ve Asya Pasifik’deki 46 ülkede harcanabilir gelir seviyelerinin – yönetici ücretlerinin gerçek satınalma gücü – belirlenebilmesi için yaşam maliyeti ve vergiler de hesaplamalara dahil edildi.
Yayınlanan “harcanabilir gelir eşdeğeri” rakamları, yöneticilerin ilgili ülkede kazandıkları ücret ve primlerin, uygulanan gelir vergilerine göre net ücrete çevrilmiş halinin, yaşam maliyeti dikkate alınarak New York’a endekslenmesi ile oluşturulmuştur. Bu nedenle yayınlanan “harcanabilir gelir eşdeğeri” rakamları, yöneticilerin ilgili ülkede kazandıkları net rakamın harcama gücü olarak New York’taki karşılığını temsil etmektedir.
Dikkate alınması gereken bir diğer önemli nokta da araştırma kapsamında yöneticilerin sadece toplam nakit verilerine, yani brüt baz ücret ve yıllık primlerine bakılmış olmasıdır. Özellikle Batılı ülkelerde yönetici ücret paketlerinde son derece önemli yeri olan ve Dünya Ücret Raporu araştırmasında sıralamayı değiştirebilecek olan hisse senedi opsiyonu gibi uzun dönemli teşvikler ve yan menfaatler Dünya Ücret Raporu araştırması kapsamında dikkate alınmamıştır.
En tepedekiler
Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi petrol zengini olan ve gelir vergisinden muafiyet sağlayan ülkelerdeki yöneticiler satınalma gücü 220.000 $’a eşdeğer bir ücretle dünyada en yüksek harcanabilir geliri elde ediyor.
Hay Group Dubai Ücret Araştırmaları Müdürü Vijay Gandhi, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki yöneticilerin garanti gelirlerinin yüksek olduğuna, buna ise işverenlerin yöneticilerle, performansa bağlı primden çok sabit nakit gelir üzerinden anlaşma yapmalarının neden olduğuna dikkat çekiyor. Gandhi, bölgede tecrübeli yöneticilere olan talebin yüksek olması nedeniyle şirketlerin uluslararası yöneticileri bünyelerine çekmek ve bünyelerinde tutmak için uzun vadeli teşvik uygulamalarını da yakından takip etmeye başladıklarını belirtiyor.
Uluslararası finans ve ticaret merkezi Hong Kong ise sıralamada üçüncü sırada. Burada yönetici ücretlerinin satınalma gücü 203.947$’a eşit.
Hay Group Çin Ücret Araştırmaları Müdürü Hern Yin Goh, Hong Kong’da üst düzey yönetici ücretlerinin her zaman yüksek olduğunu – Singapur gibi diğer Asya ülkelerine göre üçte bir oranında daha fazla – belirtiyor ve satınalma gücünün düşük gelir vergisi nedeniyle arttığına dikkat çekiyor
Gelişmekte olan ülkeler
Dünya yönetici ücretleri haritasının hakimi kuşkusuz Doğu Avrupa’daki gelişmekte olan ekonomiler.
157.348 $’lık harcanabilir gelir eşdeğerleriyle Rusya’daki yöneticiler dördüncü sıraya yerleşirken, hemen ardından vergiler ve New York’a kıyasla yaşam maliyeti gözönüne alındığında 154.762 $’lık harcanabilir gelir eşdeğerleriyle Türkiye’deki yöneticiler beşinci sırayı alıyorlar.
Hay Group Türkiye Ücret Araştırmaları Müdürü Özgür Barut, Türkiye’de yönetici ücretlerinin diğer ülkelere oranla yüksek olmasında karşılaştırmanın baz maaş ve senelik prim toplamı üzerinden yapılmasının etkili olduğunu belirtiyor. Barut, Batılı ülkelerde yönetici toplam gelir paketlerinin %50’sine varabilen yan hak ve uzun vadeli teşvik uygulamalarının henüz Türkiye’de aynı yaygınlıkta ve oranda kullanılmadığına dikkat çekiyor.
Altıncı sırada 152.283 $’lık harcanabilir gelir eşdeğerleriyle Meksika’daki yöneticiler, yedinci sırada ise 149.118 $’lık harcanabilir gelir eşdeğerleriyle Ukrayna’daki yöneticiler yer alıyor.
Dünya yönetici ücretleri sıralamasında aşağılara doğru indikçe Doğu Avrupa ülkelerinin listenin üst sıralarındaki hakimiyetinin devam ettiği görülüyor. Polonya’daki yöneticiler 128.537 $’lık harcanabilir gelir eşdeğerleriyle 11’inci, Litvanya’daki yöneticiler ise 122.941 $’lık harcanabilir gelir eşdeğerleriyle 18’inci sırada yer alıyorlar.
Hay Group Avrupa, Ortadoğu ve Afrika Ücret Araştırmaları Direktörü Philip Spriet, tecrübeli yöneticilere olan talebin devam etmesinin ve global piyasalarda yönetici transferleriyle artan hareketliliğin yakın gelecekte de yönetici ücretlerinin yüksek seyretmesine neden olacağını belirtiyor.
Batı Avrupa
Gelişmekte olan ülkelerle karşılaştırıldığında Batı Avrupa ülkelerinde ücretlerin harcanabilir karşılıklarının daha düşük olduğu görülüyor.
İngiltere’deki yöneticilerin vergi ve yüksek yaşam maliyeti hesaplandıktan sonraki harcanabilir gelir eşdeğerleri 86.367 $’a eşit. Bu rakamla İngiltere listede 40’ıncı sırada yer alıyor.
122.427 $’lık harcanabilir gelir eşdeğeri ile Almanya’daki yöneticileri 19’uncu, 98.117 $’lık harcanabilir gelir eşdeğeri ile Fransa’daki yöneticiler 31’inci, 101.487 $’lık harcanabilir gelir eşdeğeri ile le İtalya’daki yöneticileri Fransızların hemen önünde 28’inci sırada görüyoruz.
Yaşam maliyetinin daha düşük olması İspanya’daki yöneticilerin harcanabilir gelir eşdeğerlerini 128.197 $’a çıkartarak listede 12’inci sırada yer almalarını sağlıyor.
A.B.D.
A.B.D.’daki yöneticilerin harcanabilir gelirleri de gelişmekte olan ekonomilerdekilere oranla daha düşük. 104,905 $’a eşit harcanabilir gelirle A.B.D’deki yöneticiler dünya yönetici ücretleri sıralamasında 24’üncü sırayı alıyorlar.
Hay Group Kuzey Amerika Ücret Araştırmaları Direktörü Ian Fitzpatrick, şirketlerin giderek daha açık ve rekabetçi bir global piyasada çalıştıklarına, ve gelişmekte olan ülkelerdeki cazip ücretlerin gelişmiş ülkelerdekinden daha çekici olması sebebiyle yöneticileri bu ülkelere yönelttiğine dikkat çekiyor. Fitzpatrick, bu durumun, şirketlerin yöneticileri için sadece yerel piyasalarda değil, aynı zamanda uluslararası piyasalarda da savaşmak zorunda olmaları anlamına geldiğini belirtiyor.
Çin ve Hindistan
Çin’in hızlı ekonomik büyümesi, etkisini yönetici ücretleri üzerinde de gösteriyor. 126.281 $ eşdeğerindeki harcanabilir gelirle Çin’deki yöneticiler listenin 14’üncü sırasında.
Ancak benzer bir büyüme gösteren Hindistan’da, yönetici ücretleri Çin’dekine oranla daha düşük. 92.750 $’lık harcanabilir gelir eşdeğeriyle Hindistan’daki yöneticiler sıralamada 36’ıncı.
Çin’in dışarıdan yönetici ithal etmek suretiyle ekonomik büyümesini sürdürülebilir kılmaya çalışmasının yönetici ücretlerini yükselten başlıca unsur olduğuna değinen Hern Yin Goh, Çin’in aksine Hindistan’ın iyi eğitimli, İngilizce konuşan insan kaynağı fazlalığı nedeniyle uluslararası piyasalardan etkilenmediğine dikkat çekiyor. Ancak yönetici ücretlerinin her sene iki basamaklı rakamlarda arttığını – %15-20 oranında – bu gidişle listenin alt sıralarında çok fazla kalmayacağını da ekliyor.
* Fonksiyon tepe yöneticisi Hay Group 20 Referans seviyesindeki bir Müdür’ü / Genel Müdür Yardımcısı’nı / Direktörü ifade etmektedir.
** Ücret, senelik brüt baz maaş ve primlerin toplamını ifade eden toplam nakittir.
Kaynak : 