2003 yılında kurulan İktisadi Girişim ve İş Ahlakı Derneği(İGİAD), son günlerde gündemde adından söz ettiren ‘Alışveriş Merkezleri, Zincir Mağazalar ve Büyük Mağazalar Kanun Tasarısı’nı, tartışmaya açıyor. Halen, bekleme modunda tutulan, tasarının hazırlıkları devam ediyor. Tasarı, sonuçları itibariyle, bu gibi yerlerden alışveriş edenlerden içeride çalışanlara kadar pek çok kişiyi ilgilendiriyor.
Sanayi ve Ticaret Bakanı Nihat Ergün, ‘Alışveriş Merkezleri, Zincir Mağazalar ve Büyük Mağazalar Kanun Tasarısı’ ile ilgili hazırlıkların devam ettiğini ve çok yönlü bir tasarı hazırlamakta olduklarını söyledi. Ancak tartışmaların yönü, genel itibariyle alışveriş merkezlerinin statüsü ve çalışma saatleri gibi konular üzerinde yoğunlaşıyor. Alışveriş merkezlerinde çalışan insanların hakları, çalışma şartları gibi konular üzerinde durulmuyor. Zira alışveriş merkezleri; çalışanlarını, modern ticaret merkezlerinin kölesi haline getiriyor.
Alışveriş merkezlerinin insan yaşamını kolaylaştıran önemli katkıları var. Bu mekanlarda, farklı ürünler satan farklı firma ve markalar mevcut. Bu elbette tüketici için kolaylık anlamına geliyor. Çok fazla zahmet çekmeden neredeyse pratik bir şekilde alışveriş yapılabiliyor. AVM’ler, çeşitli etkinliklerin bulunduğu, insanların zamanının tamamını geçirebileceği bir tarzda kurgulanıyor. Mekanın kurgusu müşterileri daha çok tüketim yapmaya ve mekanda daha çok zaman geçirmeye sevk ediyor. Alışveriş merkezlerindeki zaman algısı bile dışarıdaki dünyadan farklı bir biçimde seyrediyor.
İnsanların, hafta sonlarını AVM’lerde geçirmeyi tercih etmeleriyle giderek yaygınlaşan bir AVM kültürü ortaya çıkıyor. Bunun sonucu olarak sosyal açıdan sıkıntılı bir toplum yapısı kendini gösteriyor. İnsanlar, doğayla iç içe olmaları, dışarıda aileleriyle ve çocuklarıyla birlikte temiz havada vakit geçirmeleri mümkünken AVM’lere kapanarak olumusz bir ruh yapısının içerisine hapis oluyor.
AVM’lerde çalışan işgörenlerin sigorta primlerinin yatırılmadığını belirten İGİAD Yönetim Kurulu Başkanı Şükrü Alkan, günde asgari 12 saat çalıştırılan binlerce kişinin çalışma saatleri ve işgören haklarının, yasa ile güvence altına alınması gerektiğini ifade etti.
AVM’lerde, yaz-kış saati uygulaması yapılması suretiyle çalışma saatlerinin düzenlenebileceğini veya Pazar günleri kapalı tutulabileceğini bir öneri olarak ifade eden Alkan, tasarının içeriğine işgören ve işveren hakları çerçevesinde yasal düzenlemelerin eklenmesi gerektiğini söyledi.
İGİAD’Dan yapılan açıklamada, AVM’lerin küçük ve orta ölçekli işletmelerin ticari performanslarını da oldukça etkilediğine dikkat çekilerek, mahalle esnafı, bakkallar, küçük üreticiler ile pazarların bu etki alanından kurtarılması istendi.
Kaynak : 