ABD Başkanı Donald Trump Cuma günü yaptığı açıklamada, H-1B vizelerinin artık yıllık 100.000 dolarlık bir ücrete tabi olacağını duyurdu ancak bir ABD’li yetkili, bunun yalnızca yeni vize başvurusunda bulunanlar için geçerli olacağını söyledi.
Trump’ın Cuma günü yaptığı H-1B duyurusu, ABD dışında seyahatte bulunan vize sahiplerinin, şirketler ve göçmenlik avukatları tarafından yeni ücretin yürürlüğe gireceği Pazar günü gece yarısından önce ABD’ye dönmeleri konusunda uyarmasıyla birlikte anında büyük bir kaosa yol açtı.
Trump ilk başkanlık döneminin sonunda yani 2020’de de, yüksek vasıflı çalışanlar için kullanılan H-1B vizesini “kaldırma teşebbüsü“nde bulunmuştu.
ABD’ye Yetenek Akışı Azalabilir ama ABD içinde Üniversite Eğitimi Güçlendirilebilir
ABD’deki göçmenlik avukatlarının bu kararnameye karşı dava açması bekleniyor. Çünkü, teknoloji şirketleri, yeni H-1B çalışanları işe alırken çok daha fazla ödeme yapmak zorunda kalacak. Erken aşamadaki girişimler veya daha küçük şirketler için vize başına 100.000 dolar fazladan ödeme yapmak caydırıcı olabilir. Bu durum, uluslararası yeteneklerin işe alınmasını azaltabilir.
İşverenler için maliyet çok yüksek olursa, bazı potansiyel çalışanlar başvuru yapmaktan vazgeçebilir. Çeşitliliği azaltabilir veya özellikle yapay zeka, kuantum hesaplama vb. gibi yüksek uzmanlık gerektiren alanlarda yeni becerilerin akışını yavaşlatabilir. Ayrıca büyük şirketler daha az etkilenebilir ama küçük firmalar ya da startup’ların çok etkilenmesi kaçınılmaz.
Trump’ın amacı, yeni yabancı işe alımlara güvenmek yerine, daha fazla kaynağı yerli STEM iş gücünü eğitmeye/yetiştirmeye kaydırılması olabilir. Üniversitelerdeki programları, eğitim kamplarını, çıraklık eğitimlerini vb. hızlandırabilir.
Ama küresel teknolojik yetenekler için rekabet eden ülkeler, ABD’nin yabancı vasıflı işçiler için daha pahalı veya erişimi daha zor hale gelmesi durumunda avantaj elde edebilir (örneğin Kanada, Avrupa).
Belirtilen hedeflerden biri, H-1B sisteminin ücretleri düşürerek kötüye kullanıldığı iddialarını azaltmak olduğundan, ücret, işverenleri maliyeti haklı çıkarmak için daha yüksek maaşlar veya daha iyi koşullar sunmaya itebilir.
Belirsizlikler
Ancak kararnameyi yorumlama konusunda belirsizlik devam ediyor (örneğin, “giriş” tanımı ile, “ABD dışında” ve “ABD içinde” ifadelerinin tam olarak hangi anlamda kullanıldığı anlaşılamıyor). Planlamada belirsizliğe neden olan davalar veya gecikmeler olabilir. Zaten yürütme emrinin (bildirgesinin) bazı kısımları, özellikle de ücretin ABD dışından yeniden giriş yapmaya çalışanlar için nasıl uygulanacağı veya konsolosluk damgasıyla yapılan bazı yenilemelerin etkilenip etkilenmeyeceği belirsizdir.
“Ulusal çıkar” muafiyetleri (bazı firmalar/sektörler için) tanımlanabileceği de iddia ediliyor. Örneğin, birinin işi ABD ulusal çıkarı için gerekli kabul edilirse, bu 100 bin $ alınmayabilir diye düşünülüyor.
Geçici olarak yurtdışında bulunan H-1B sahipleri, ücret yürürlüğe girmeden önce geri dönmeyi düşündüler. Gelişen zamanda seyahat etmekten kaçınabilirler. Ancak Beyaz Saray’dan yapılan “yeni vizeler için geçerli” açıklaması bazı belirsizlikleri ortadan kaldırıyor.
Mevcut Durum
ABD’de 2024’te hem yeni verilen, hem de yenilenenler dahil olmak üzere ~ 400.000 H-1B Onayı verildiği kaydediliyor. Bu rakamın içinde yenilemelerin % 65 (yaklaşık 258 bin) olduğu kaydediliyor.
Kaynak : 