Özelleşen Türk Telekom’un, bu hafta başında açıkladığı teknoloji projelerinin ve 101.000 personel alacağı bilgisinin yanı sıra, şirket içinde de organizasyona yönelik bir hareketlenme görülüyor. Şirketin personeline yaptığı yeni tekliflere bakınca, şirkette kalıcı olma yönünde tereddüt gösterenleri, yeni elemanlarla değiştirme yönünde kararlı olduğu görülüyor.
Hatırlanacağı üzere, geçen yıl özelleştirmeden sonra devlet memuru kapsamındaki personelin, özel sektör personeli olmaya yani iş mevzuatına geçmeye pek de gönüllü olmadığı, bunda da en önemli nedenin “iş güvencesi” olduğu görülmüştü. (Bkz : Dosya : Özelleşen Türk Telekom’da Personelin Durumu)
Boyutları önceden öngörülemeyen bu durum, % 45’i devlete ait olan şirketin, 20.000+ kadar personelinin devlete geçmesi durumunda, hem Türk Telekom’un, hem de devletin sıkıntı çekeceğini gösterince de, 406 sayılı Kanuna eklenen bir maddelik kanunla, özelleştirme sonrası ilk önlem olarak, 2.Tip sözleşme adı altında, devlete geri dönme hakkı 5 yıl süreyle saklı bir eleman profili yaratılmıştı.
O günlerde, Tip-1 yani özelleşen Türk Telekom’un elemanı olmayı göze alarak, devlete geri dönmemek üzere seçim yapanlara cazip teklifler sunulacağı bildirilmişti.
Şimdi bu uygulamaların yapılmasının üzerinden 15 ay geçtikten sonra, 2.kez 1.Tip sözleşme imzalama dönemi açıldı. Şirket, bir süredir daha fazla süre tanımayacağını bildirdiği 2.Tip sözleşme imzalayan personeline, 1.Tip sözleşme imzalayabilecekleri bir yeni şans veriyor.
Yanı sıra, emeklilik süresini doldurmuş personele, özelleştirme öncesi bir kaç kez uygulanana benzer “emekliliği teşvik” teklifi yapılıyor.
Ancak şirketin elemanı olmayı tercih etmeyip, 5 yıl içinde herhangi bir yerde –kendi isteği ya da Türk Telekom’un talebi ile– devlete geçme hakkını kullanmak isteyen 2.tiplere yönelik bir farklılık var. 5 yıllık süre, teklifin yapılmasından itibaren değil, devirden itibaren sayılıyor.
Türk Telekom yönetimi, bugün sayıları 10.000’nin altında olan Tip-2 elemanın, artık seçim yapmasını, yani ya Tip-1’e geçmesini ya da devlete geri dönmesini istiyor. Bunu da “özelleştirmenin üzerinden 2 yıla yakın bir süre geçtiği, bu sürenin çalışanlar açısından özelleşen şirketin yeni yönetimini tanımak için yeterli olacağı” nedenine bağlıyor.
Tip-2 personelin çoğunun, zaten devlete geri döneceği düşüncesi ile motive olamadığı, şirketin işlerini yapmakta pek gönüllü davranmadığı şeklinde tüketici ve diğer personel şikayetleri olduğu, şirketin içindeki personel dinamiklerini ve şirketin işleyişini kötü yönde etkilediği konuşuluyor.
Konuyla ilgili görüşünü aldığımız bir Türk Telekom çalışanı ;
Bilindiği üzere Türk Telekom ülkemizde Telekomünikasyon hizmeti veren bir teknoloji şirketidir. Hizmetlerinin bu günkü özelliği dolaıysıyla çalışan profili büyük önem arz etmektedir. Geçmişte alınan ve alınırken niteliklerine pek önem verilmeyen, ancak işe alındıktan sonra da kendilerini geliştirme konusunda yeterince gayretli ve istekli olmayan insan kaynağı ile bu günkü iletişimin devi bir teknoloji şirketinin geleceğe umutla bakmasının mümkün olmadığını söylemenin yanlış olmadığı açıktır. Hal böyle olunca da Şirketin mevcut insan kaynağını yenileme yönündeki kararlılığının tutarlı bir davranış olduğunu söylemenin yanlış olmadığını belirtmek isterim.
Buna karşın 2.Tip elemanlar da, özelleştirmenin üzerinden 2 yıla yakın bir zaman geçtiği halde şirketin yeniden yapılanma konusunda yavaş kaldığını, 1.Tip sözleşme imzalayanlara ya da imzalayacaklara, gelecekte daha cazip teklifler sunulacağı açıklanmasına rağmen, bu tekliflerin sunulmadığını, teklif sunmak bir tarafa 2.Tip personelin artık şirkette istenmediğinin açıkça ilan edildiğini, bu durumun da 2.Tip personelin şirkete olan güveninin sarsılmasına sebep olduğunu belirterek “bu nedenle 1.Tip sözleşme imzalamanın çok büyük bir risk olduğu kanaati oluşmuştur.” şeklinde konuşuyorlar.
Yani hem Türk Telekom yönetiminin, hem de çalışanların endişeleri incelendiğinde her iki tarafın da kendine göre haklı olduğu yanlarının bulunduğu görülüyor.
Şirketin yeni tekliflerine daha detaylı bakalım;
- Emekliliğini dolduran personele 27.06.2007 tarihinden itibaren 1 ay ve emekliliğini 31.12.2007 tarihine kadar dolduracak olan personele ise en geç 31.12.2007 tarihine kadar geçecek sürede, emekliliğini doldurduktan sonra 1 ay içinde emekli olmak üzere müracaat etmeleri durumunda, emeklilik ikramiyelerine ek olarak, 108 günlük ücret fazlası ödeneceği açıklandı
Türk Telekom’da çalışanların maaşlarının, kamu şirketlerinde çalışanlara göre yüksek olduğu dikkate alındığında 108 günlük ek ödemenin 6.500 ila 13.500 YTL arasında bir ek kazanç anlamına geldiği görülüyor.
Diğer kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan birisi için, bu miktar önemli bir meblağ. Ancak bu miktardaki bir teşvik karşısında, başka kurumlarda emeklilik dilekçesini vereceklerin çok olacağı ama buna karşın, Türk Telekom çalışanlarının bu miktar karşısında son derece soğuk davrandıkları ve emekli olmayı düşünmedikleri söyleniyor.
Bunun nedenine gelince, Türk Telekom çalışanları için uygulanan teşvik 3,5 aylık bir teşvik. Emekli olmak istemeyen personelin “Ben neden 3,5 aylık bir bir ücretle emekli olayım, üç tane 3,5 ayda bu farkı kapatıyorum. Buna karşın 1-2 yıl çalışsam, bunun çok üzerinde bir kazanç sağlarım” diyerek emekli olmaya yanaşmadıkları ve bu konuda son derece isteksiz davrandıkları belirtiliyor.
Tabi bu arada, Türk Telekom’da emekliliği gelenlerin bir kısmının kendini yenileyemediği, gelişen şartlara göre uyum sağlayamadığı da konuşuluyor. Elbette hala son derece verimli olanlar bu sözlerden hariç tutuluyor.
- Türk Telekom’un 2.Tip sözleşmeli personele, 1.Tip sözleşme imzalaması için yaptığı yeni davete gelince, özelleştirmenin başlangıcında yapılan teklifin aynısı olduğu görülüyor. Yani bu kişiler geçen yıl 1.Tip sözleşme imzalamış olsalardı ne kadar güvence süresine sahip olacaklardı ise, şimdi 1.Tip sözleşme imzaladıklarında aynı süre güvence sağlamış olacaklar. Yani geçen yıl 1.tip imzalayan kişilere 5 yıllık bir süre verilirken, bugün imzalayanlar 3 yıl 7 aylık güvenceye sahip oluyor.
Şirket içinde yapılan yorumlarda, bu şartlar altında 1.Tip sözleşme imzalama konusunda ülke genelinde bir isteksizlik olduğu belirtiliyor. Nitekim “Eğer biz bu şartlarda 1.Tip sözleşme imzalasa idik, geçen yıl imzalardık. Şimdi değişen bir şey yok, niye imzalayalım ki ?” şeklinde yaklaşımda olanlar var.
Emekliliğinin dolmasına uzun süre olan genç elemanların ise, kısa süreli sözleşme imzalayarak kendilerini riske atmayacaklarını beyan ettikleri biliniyor. Buna karşın, 1.Tip sözleşme imzalayan personelin mevcut olduğu da belirtiliyor.
1.Tip sözleşme imzalamaya yanaşmayan personelin kendilerince haklı olduğu düşünülse de Şirketin eğitim vb. konularda yatırım yapacağı personelin kendisine ne kadar süre hizmet edeceği belli olmayan birine güvenmesi yatırım yapmasının anlamsızlığı ortada.
Bu koşullar altında hem çalışanlar açısından, hem de Şirket açısından “üste tükürsem bıyık – alta tükürsem sakal” misali bir durum söz konusu. Şirketinde yolunu ayırmaya karar vereceği personelin kısa sürede ve hizmeti aksatmayacak şekilde yerinin doldurulup doldurulmayacağını değerlendirerek ona göre karar vereceği konuşuluyor.
Kaynak : 