7 ekimde hepimiz Sosyal medyadaki “dehşet” içeren videolarla sabaha başladık. O gün Hamas’ın Telaviv’e saldırısı sonucunda 1.400’den fazla insanın öldüğü ve 200 kadar rehine alındığı anlaşıldı. Arkasından tam da bekleneceği üzere İsrail Gazze’ye saldırılara başladı. İsrail ordusunun 7 Ekim’de başlayan saldırıları nedeniyle Gazze Şeridi’nde 26 kasım 2023 itibariyle, 6.150’den fazlası çocuk ve 4 binden fazlası kadın olmak üzere 14.854 kişi öldürüldü.
İlk defa bu savaş sırasında, İsrail aleyhine, Gazze ve Filistin lehine yoğun tepkiler gördük. Çünkü bu savaşın detaylarının dünyaya ulaşması farklı bir yoldan geldi. Dünya tarihinde Vietnam savaşı TV’dan izlenen ilk savaş olarak bilinir. II.Körfez Savaşı ise dünya tarihine savaşın ilk canlı yayında iletilmesi ile kaydedildi. Hatırlayın, Bağdat üzerine gece karanlığında yağan füzeleri, yağarken görmüştük.
Gazze Savaşının özelliği, Sosyal medya oldu. İsrail’in kontrol ettiği ana akım medya kuruluşlarının göstermediği haber ve görüntüler, mesela hastane bombalamaları, İsrail tarafından elektriği ve iletişimi yok edilen bir şehir olduğu halde, sosyal medyada halk tarafından aktarıldı. Bu yolla, daha önceki Gazze saldırılarında görmediğimiz görüntüleri, özellikle öldürülen ya da kurtarılan çocuklara ait görüntüleri tüm dünya ile birlikte yoğun bir şekilde gördük.
Karşılığında ise, Harvard öğrencilerinden, İspanyol ya da İskoç maçlarının seyircilerinden canlı tepkiler oluştu.
Böyle kısa bir özet geçtikten sonra, Hamas’ın Telaviv saldırısı ile başlayan ve İsrail’in Gazze saldırıları ile devam eden olayın dijital dünyadaki akislerine kısa kısa bakalım;
Avrupa Birliği Twitter ve Facebook’dan Hamas Görüntülerine Sansür İstedi
7 ekim 2023 cumartesi günü sosyal medyaya yayılan Hamas’ın görüntüleri çok rahatsız ediciydi. Ben şahsen, Hamas’ın ne halt ettiğini ve bu görüntülerin İsrail’in olası bir saldırısını haklı göstermek için yaratılmış olduğunu da düşündüm.
Avrupa Birliği ise, derhal Twitter ve Facebook’a uyarı yaptı. Bizzat Elon Musk’a hitaben gönderilen açık mektupta Yanıltıcı görüntülerin yayılmasının engellenmesi istendi ve süre verildi. Gönderilen uyarıya karşı verilen cevapta ise Meta, ilk 3 gün içinde İbranice ve Arapça 800 bin içeriğin kaldırıldığını söyledi.
Roblox’da Sanal Miting Yapan Çocuklar mı?
Dijital dünyada, İsrail’in Gazze işgaline dair en ilginç olay, Amerikan oyun platformu Roblox üzerindeki sanal miting idi.
İsrail’in Gazze saldırısının ardından Roblox’ta Filistin yanlısı bir sanal protesto yapıldı. 60 bin kadar oyuncunun katıldığı proteto anında dikkatleri çekti. Şu ana kadar Filistin yanlısı bir sanal protestonun 275.000′den fazla kez ziyaret edildiği raporlanıyor.
Sanal bir caddede Filistin ve Malezya bayraklarını sallarken birlik içinde yürüyen animasyonlu blok karakterleri protestosunun video ve görselleri sosyal medyaya yayıldı. Sanal gösteri, katılımcıların Malay dilinde “Sizin için Dayanışma” anlamına gelen “Solidarity Untukmu” yazan devasa bir sanal reklam panosunun önünde sona eriyordu.
Roblox’un aralık 2022 kendi verilerine göre, oyuncularının % 40’ı 12 yaşında veya daha küçük ve kullanıcıların %60′ı 16 yaşında veya daha küçük. Bu nedenle sanal miting sorgulamalara yol açtı. Bu mitingi düzenleyenlerin çocuk olup olmadığı sorgulandı.
Filistin Protestosu Yapan Harvard’lı Öğrenciler Fişlendi
Harvardlı bazı öğrenciler, Filistin protestosu yaptılar ve Hamas’ın 7 Ekim’deki ölümcül saldırısından İsrail’i sorumlu tutan bir mektup yayınladılar.
Ancak daha sonra Edward Snowden sızıntılarını yayınlamasıyla tanıdığımız gazeteci Glenn Greenwald, bu öğrencilerin “İşe Alınmayacaklar” başlıklı bir kara listeye alındığını iddia etti. İsmini verdiği, Hedge fonu Pershing Square Capital Management’ın başkanı Bill Ackman, Harvard öğrencilerini “İşe Alınmayacaklar listesi”ne koyduğu iddialarını reddetti ve şöyle dedi :
“Daha ziyade, Hamas’ın kötü ve barbarca eylemlerinden ‘tek başına sorumlu’ olan İsrail’in sorumlu olduğu açıklamasını destekleyen öğrencilerin, dahil olduğumuz herhangi bir şirket için işe almak isteyeceğim kişiler olmadığını yazdım.”
İmzacı öğrenciler listesini Harvard’dan talep eden 10 kadar başka Amerikalı CEO var. Ama daha kötü bir şey şuydu; İsrail karşıtı mektubu imzalayan Afro-Amerikan Direniş Örgütü’nün (AARO) öğrenci grubu üyesi Amari Butler, kendilerini ifşa etmek için Harvard Üniversitesi kampüsünü çevresinde bir “doxxing kamyonu”nun dolaşmakta olduğunu söyledi. Dikkat ederseniz kamyonun üzerinde imzacı öğrencilerin resimleri var (Kişisel veriler nedeniyle biz siyah kaplı veriyoruz).
Amerikalı Çalışanlar Şirketlerinin İsrail-Filistin Standardını Eleştiriyor
Mektup yazanlar sadece Harvardlı öğrenciler değil. Bazı Amerikalı şirketlerde de tepkiler görüldü. Bir grup Google çalışanı, Medium’da İsrail-Filistin savaşıyla ilgili ifade özgürlüğüyle ilgili olarak şirkette çifte standart olduğu iddiasını dile getiren açık bir mektup yayınladı.
Makalede şirket içinde Müslüman, Arap ve Filistinli işçilere yönelik “nefret, taciz ve misilleme” kınanıyor. Misilleme korkusuyla belirli isimlerin yer almadığı mektubu kaleme alan çalışanlar, CEO Sundar Pichai, Google Cloud CEO’su Thomas Kurian ve diğer üst düzey liderlerin “devam eden soykırımı mümkün olan en güçlü ifadelerle kamuoyu önünde kınamalarını” talep ediyor. Ayrıca şirkete, İsrail ordusuna yapay zeka ve diğer ileri teknolojilerin sağlanmasına yönelik 1,2 milyar dolarlık bir anlaşma olan Nimbus Projesi’ni iptal etmesi çağrısında bulunuldu.
İsrail ve ABD, Hamas’ın Para Kaynaklarını İnceledi
Savaşın ilk saatlerinde İsrail ve ABD, Hamas’ın para kaynaklarına yoğunlaştılar. İlk etapta bir Rus kripto borsası suçlandı. 93 milyon $ paranın Hamas’a aktarıldığı iddia edildi. Hamas bağlantılı diye 100 Binance hesabı donduruldu.
Ancak daha sonra bir blockchain analiz firması teröre aktarılan rakamın ancak 450 bin $ civarı olabileceğiniz hesapladı. Anlayacağınız bir yandan da abartılı propogandalar yapılıyor.
Bu arada ABD’deki Hamas taraftarı gösterilere George Soros’un vakıflarının alt kuruluşları eliyle 15 milyon $ aktarıldığı da ortaya çıktı.
Elon Musk İsrail’e Yönelik Eleştirilerini Sürdürüyor
Hamasa saldırısı öncesinde, eylül ortasında Birleşmiş Milletler genel kuruluna katılmak için ABD’ye giden İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu, Elon Musk ile bir görüşme yapmış ve canlı video gösteriye de çıkmıştı. Çünkü Musk devir aldıktan sonra X.com (Twitter) üzerinde yoğun bir yahudi karşıtlığı mevcuttu. Ancak bu görüşme Musk’ın eleştirileri (Netanyahu’nun kendi ülkesinde yargıya yaptığı ve büyük eleştiriler alan değişiklik konusunda) yağdırmasıyla geçmişti.
Şimdi Hamas olayı sonrası yahudi karşıtlığı devam ediyor ve ADL isimli kuruluş da buna karşı tepki gösteriyor. Son olarak “Hitler haklıydı” diyenlere cevap veren bir yahudi kullanıcıya cevap veren başka bir kullanıcıya onay veren tweeti üzerine 164 haham reklamverene reklamlarını çekmesi için mektup yazdı.
Yetmedi, “Media Matters” isimli kuruluş da, X.com’da (Twitter) analiz yaptığını söyleyerek, ırkçı mesajların altında IBM, Apple reklamlarını gösteren bazı resimler yayınladılar ve reklamveren firmalara kendi imajlarını, ırkçı mesajlarla yanyana görmek isteyip istemediklerini sordular. Bunun üzerine Apple ve IBM başta olmak üzere 100 milyonlarca $’Lık reklam geri çekildi. Musk bunun üzerine bu görüntülerin Media Matters tarafından özellikle imal edildiğini ve bunu loglardan gösterebileceklerini söyleyerek dava açtı.
Arkasından da Musk, X.com’un reklam ve abonelik gelirini Gazze hastanelerine ve Gazze Kızılhaçına bağışlayacağını açıkladı.
Kaynak : 